4-G1/file-free (917)

از نظر سنگ شناسي تشکيلات حوضه قم از قديم به جديد عبارتند از:
1- سنگ هاي آتش فشاني با سن ائوسن و سنگ هاي آهکي نوموليت دار با سن ائوسن بالايي
2- تشکيلات قرمز زيرين
3- تشکيلات قم
4- تشکيلات قرمز بالايي
5- کنگلومراي پليوسن
6- ولکانيسم
7- رسوبات کواترنری
1-1-2- سنگ هاي آتش فشاني (ائوسن مياني– بالايي)
کهنترين سنگهاي قم به فعاليتهاي آتشفشاني است. سنگهاي آتشفشاني که در بين آنها سنگهاي آهکي هم ديده ميشود، بيشتر از نوع قليايي (بازيک) يا نيمه قليايي (حدواسط) ميباشند و سنگهاي اسيدي در اغلب موارد جوانتر و جديدتر از سنگ‌هاي قليايي بوده و روي آنها قرار دارد. در نقاط مختلف گدازههاي بالشي نيز ديده مي‌شود.
در جنوب ناحيه قم ضخامت تشکيلات ائوسن به 2000 متر ميرسد و اکثر کوههاي بلند را تشکيل ميدهد و مارن و آهکهاي نوموليتدار به وسيله دايکها قطع شدهاند. توفها و آهکهايي که در بين اين مواد خروجي ديده ميشود در بعضي نقاط داراي ميکروفسيلهاي مربوط به ائوسن ميباشند، در جنوب شوراب و غرب آهک ائوسن فوقاني با روزنداران و مرجان و دو کفهاي و خارپوست ديده مي شود.
در 10 کيلومتري شمال شهر قم در محلي به نام گردنه کوشک نصرت ميتوان همين سنگهاي آتشفشاني با ترکيب آندزيتي را مشاهده کرد که زير سنگهاي آهکي مارني قرار گرفتهاند و قطعات ريپل و بولدر گرد شده همين سنگهاي آتشفشاني را ميتوان در بين سنگهاي آهکي و مارني که جديد تر از سنگهاي آتشفشاني هستند را پيدا کرد. ( کوهستاني ، 1346)
قديميترين آثار فعاليتهاي آتشفشاني به صورت سنگهاي آتشفشاني بازيک تا متوسط در بخش تحتاني تشکيلات قم (در جنوب شرقي ناحيه) ديده ميشود و اين سنگها نتيجه امتداد جريان آتشفشاني است و جديدترين فعاليتهاي آتشفشاني به صورت فورانهاي شکافي در امتداد گسلهاي اصلي منطقه است ( نوگل – 1352)
2-1-2- تشکيلات قرمز زيرين ( ائوسن پاياني – الیگوسن اغازين )
رخنمونهای این سازند کمتر از دیگر سازندها در سطح قم گسترش دارد. اين تشکيلات داراي رسوبات قرمزي مرکب از شيلهاي قهوهاي روشني مايل به قرمز و لايه هاي نازک ماسهسنگ قرمز و مارنهاي گچدار بوده که گاهي اوقات با لايههاي پيروکلاستيک و گدازههاي آتشفشاني نيز همراه ميباشند و سیلتستونهايي همراه با گچ و نمک فراوان ديده ميشوند. در کوه يزدان و کمرکوه سازند قرمز زيرين از مارن قرمز تيره همراه با ميان لايههاي منظمي از مارنهاي سیلتي خاکستري سبز تشکيل شده است. (کوهستاني – 1346)
به گفته امامی (1370) همبری این لایه با لایههای رسوبی دریایی سازند قم قاطع بوده و نشانگر تغییر رژیم کولابی- قارهای به دریایی میباشد.
استراکد و دوکفهاي در تعيين سن اين بخش مورد استفاده قرار ميگيرند ولي نويسنده در ايداغچي هيچ فسيلي مشاهده نکرده و ضخامت اين تشکيلات متغير است .(کوهستاني – 1346)
اين واحد لايه مرکزي تاقديسهاي اوغون و خضر و کمرکوه را تشکيل ميدهد و به نظر ميرسد ضخامت سازند قرمز زيرين در شمال قم افزايش يافته زيرا بيش از 500 متر از چاه نفتي که توسط شرکت ملي نفت ايران در اين منطقه حفر گرديده از داخل سازند قرمز زيرين عبور نموده بدون اين که به قاعده برسد. سازند قرمز زيرين در حوضه رسوبي ايران مرکزي و به خصوص در ناحيه قم گسترش زيادي دارد ولي تاکنون براي اين سازند برش الگوي مشخصي در نظر گرفته نشده است.
به غير از صدف استراکد و پلسي پودها که کمکي به تعيين سن اين سازند نمي کنند، سازند قرمز زيرين فاقد آثار جانوري و گياهي ديگري است که بتواند در تعيين سن اين سازند مورد استفاده قرار گيرد، لذا سن اين سازند را با توجه به موقعيت چينه سازي و قرار گرفتن بين دو سازند دريايي ائوسن و اليگوميوسن تعيين کرده اند. (رحيم زاده 1373)
3-1-2- سازند قم ( الیگومیوسن)
اين تشکيلات دريايي طبقاتي است از آهکهاي کمعمقي و مارن که به طور مشخص از نظر رنگ و ليتولوژي از سازند زيرين و بالايي متمايز هستند و از نظر زماني معادل سازند آسماري در زاگرس است . (رحيم زاده – 1373)
اين سازند اولين بار توسط W.KLoFtus(1855) و H.Abich (1858) از درياچه اروميه A.F stahl(1911) از منطقه قم گزارش گرديده است. چون رخساره سازند قم داراي تغييرات جانبي مهمي ميباشد تا به حال مقطع تيپي که بتواند معرف اين سازند باشد در نظر گرفته نشده است ولي به خاطر گسترش وسيع اين سازند در منطقه قم اين محل به عنوان مقطع تيپ انتخاب گرديده است.
اهميت سازند قم به اين خاطر است که سنگ مخزن نفت در اين ناحيه ميباشد.
براي اولين بار Soder, Furrer, Gansser در سال 1955 در ناحيه قم اين سازند را به 6 واحد دقیقتر که واحد C آن را به 4 بخش (C1-C4) تقسيم کردند و بدين ترتيب سازند قم 9 عضو دارد.
که با نشانههاي e,d,c4, c3,c2, c1, b,a وf مشخص مي شود . با اين حال جدا از عضوهاي 9 گانه به باور بزرگنيا (1966) در ناحيه کاشان عضو قديميتري را ميتوان به سازند قم اضافه کرد که عضو نامشخص يا بي نام را پيشنهاد کرده است، از سوي ديگر آبه و همکاران يک عضو تبخيري به آخر رسوبات دريايي اضافه کردند و اين واحد تبخيري در حقيقت سنگپوش مخازن نفتي منطقه است (رحيم زاده – 1373)
بر اساس مطالعات سنگشناسي، رسوبشناسي و رخسارهاي سه چرخه رسوبي نهشتههاي سازند دريايي قم را تشکيل مي دهد:
سيکل رسوبگذاري اول ( با سن بورديگالين ):
شامل: بخش بی نام ، آهک قاعده اي a ، مارن b، واحد 1C و 2C
سيکل رسوبگذاري دوم ( با سن اکي تانين ):
شامل واحدهاي C3 ، C4 و تبخيريهاي بخش d
سيکل رسوبگذاري سوم ( با سن اليگوسن ):
مارنها و آهکهاي مارني بخش e و آهکهاي ضخيم لايه و ريفي f
اين سازند داراي کنتاکت همشيب يا سازند قرمز بالايي و با ناپيوستگي فرسايشي بر روي سازند قرمز زيرين قرار دارد. (اوجاني – 1377)
سازند قم
اين تشکيلات داراي 9 عضو است و از نظر موقعيت چينهشناسي بين سازند قرمز زيرين و فوقاني قرار دارد. اين سازند در سراسر منطقه به صورت تناوبي از آهک و مارن و در بعضي واحدها ، لايههاي تخريبي ديده ميشود، در اين منطقه ضخامت مارنها همواره از آهک بيشتر است و داراي فسيل دريايي است.
عضو a
واحدي آهکي از نوع بيوکلاست لايم استون با زمينه اسپاري و به علت وجود دانههاي تخريبي مثل کوارتز، ماسه در آهکها، آهک تخريبي نيز محسوب ميشود.
داراي مرز شارپ و ناگهاني با سازند قرمز زيرين و عضو b و به صورت بيرون زدگيهاي ممتد روي مارنهاي قرمز و سبز سازند قرمز زيرين قرار ميگيرد.
داراي خرده فسيل و همينطور فسيل کامل ميکرواسترو کليپه استر از شاخه خارپوستان که در يال شمالي تاقديس اوغون فسيلهاي کامل و درشت اين نوع خارپوستان و دو کفه اي به صورت متمرکز ديده ميشود.
عضوb
در اين واحد تناوب مارن و مارنهاي ماسهاي بالايهاي ماسهسنگي ديده ميشود، ضخامت مارنها از اين لايههاي ماسهسنگي بيشتر است. در بالاي واحد b يک لايه کم ضخامت با رنگ روشن از جنس آهک ماسهاي ديده ميشود.
اين واحد داراي فسيل کمي است و فسيل خارپوست و دو کفهاي خيلي کم در آن مشاهده شد.
زير عضو C1
ضخيمترين واحد سازند قم، داراي تناوب مارن و آهک که واحدهاي مارني نسبت ؛ آهک ضخامت بيشتري دارند و فروافتاده هستند و آهکهاي پک استون وگرين استون با آهکهاي دوکفه اي در ستيغ هستند، در اين واحد تغيير روند لايهها همراه با تغيير رنگ (تيره و روشن) ديده ميشود.
فسيلهاي دوکفهاي به مقدار و در ابعاد مختلف کوچک و بزرگ، به صورت کامل و همين طور خرده فسيل و کلني تودههاي جلبکي به صورت کرهاي (رودوليت) ديده مي شود.
زير عضو C2
اين واحد به شکل ويژهاي از روي تپههاي مارني رنگارنگ (داري رنگهاي سبز ، قرمز زرد و قهوه اي ) شناخته ميشود. اين مارنها به همراه لايههاي نازک شيلهاي ورقهاي و ژيپس هاي رشتهاي ميباشند.
در کوه گنداب در قاعده C2 فسيل دوکفهاي و گاستروپودهاي هماتيتي شده يافت مي شود.
زير عضو C3
داراي آهکهاي گريناستون با آلوکمهاي اائيدها که اين اائيدها در بعضي قسمتها حل شده و به صورت ثانويه پر شدهاند و در قاعده مقدار اائيدها بيشتر شده و آهکها االيتي ميشوند. اين واحد در ستيغ ديده ميشود ولي نسبت به آهک ديگر واحدها ضخامت خيلي کمتري دارد.
در ناوديس ايداغچي در اين واحد علاوه بر اائيد در قاعده ، فسيلهاي دوکفهاي بزرگي هم مشاهده شد .
در کوه گنداب
زير عضو C4
يک واحد مارن با رنگهاي سفيد و کمي صورتي و سبز روشن و خاکستري با ميانلايههاي نازکي از شيل در ناوديس ايداغچي در بالاي واحد C4 يک لايه زرد رنگ ليمونيتي ديده ميشود و همينطور اين واحد داراي فسيلهاي دوکفهاي هماتيتي شده است.
عضو d
اين عضو به طور مشخص از ژيپسهاي قرمز و سفيد با ناخالصيهاي رسي تشکيل شده و در ناوديس ايداغچي به صورت يک لايه بر جسته ديده ميشود.
عضو e
ضخيمترين واحد مارني در سازند قم، داراي مارنهاي سبز و خاکستري و زرد و فرسايش پوست پيازي و ندولهاي هماتيتي.
با وجود ضخامت زياد، به صورت فرو افتاده نسبت به واحدهاي مجاور ديده ميشود.
عضو f
خالصترين آهک در سازند قم، داراي آهکهاي بايوکلاست گريناستون، پکاستون و بيوميکرايت و داراي خرده فسيل فراوان، فسيل فرامينفرهاي لنزي و جلبکهاي قرمز و دوکفهاي.
در ناوديس ايداغچي بخشهاي پاييني آهک f به صورت تختهسنگهاي بزرگ ولي در قسمتهاي بالا به علت عملکرد گسل ايداغچي برشي و خرد شده است.
4-1-2- سازند قرمز بالایی (ميوسن – پليوسن زيرين)
زمينشناسان شرکت ملي نفت ايران به خاطر اينکه اين سازند بر روي سازند قم قرار گرفته و نيز به منظور تفکيک آن از سازند قرمز زيرين که داراي تشابه رنگ و سنگشناسي هستند نام سازند قرمز بالايي را بر آن نهادند.
مقطع تيپ مشخصي براي اين نهشتهها در نظر گرفته نشده و نام سازند قرمز بالايي براي اولين بار به رخنمونهاي گستردة آن در تپههاي اطراف شهرستان قم اطلاق گرديد. رنگ متداول اين رسوبات قرمز و فسيل قابل تشخيص در آن ناياب است . مرکز حوضه رسوبي اين سازند کوير بزرگ است و داراي ضخيمترين نهشتههاي سازند قرمز بالايي است.
ارتباط اين سازند با سازند قم تدريجي است يعني سازند قرمز بالاي معمولاً به طور همشيب روي سازند قم قرار ميگيرد ولي در حاشيه حوضه اين ارتباط ميتواند ناپيوسته باشد. اين سازند در داخل حوضه با رسوبات پليوسن مرز تند و ناگهاني ندارد در حاليکه در حاشيه، رسوبات ضخيم کنگلومرايي با ناپيوستگي بر روي اين سازند قرار گرفتهاند. در شمال کوه يزدان ارتباط کنگلومراي پليوسن با سازند قرمز بالايي از نوع دگرشيبي زاويه داراست (رحيم زاده – 1373).
اين سازند بيشترين ضخامت (حدود3000 متر) را دارد و به واحدهای زیر قابل تقسیم است:
● واحد زیرین که با شیل و ماسهسنگ آغاز گردیده، سپس با تناوبی از کنگلومرا و ماسهسنگ و شیل به رنگ قرمز تیره- قهوهای دنبال میشود. ضخامت این واحد1600 متر است.
● واحدمیانی که از مارن به مارن ماسهای و شیل همراه با تناوبی از ماسهسنگهای کاوکدار تشکیل شده است. ضخامت آن حدود 800 متر است و افزون بر آن میانلایههای مارنی گچدار نیز در آن وجود دارد.
● واحد بالایی که از مارن گچدار قرمز- خاکستری با میانلایههای ماسهسنگی تشکیل شده است و 600- 500 متر ضخامت دارد. (امامی 1370)
5-1-2- کنگلومراي پليوسن
اين تشکيلات بر روي سازند قرمز فوقاني به طور دگرشيب قرار گرفتهاند. اين رسوبات بيشتر کنگومرايي که ماتريکس آن از ماسههاي خيلي زير و قلوهسنگ هايي از آهکهاي تشکيلات قم و ماسهسنگهاي خاکستري و قلوهسنگهاي آتشفشاني و آهکهاي سياه از دوران اول و دوم و ذرات سيليسي با سيمان آهکي است (کوهستاني – 1346)
اين تشکيلات معادن کنگلومراي بختياري در زاگرس و هزار دره در البرز است ، در شمال کوه یزدان و جنوب کوه نرداقی گسترش دارد. اساسا رسوباتي پليژنتيک با زمينهاي ماسهاي و رسي، سيمانشدگي متوسط تا خوب و با شيب تند (دگرشیب) بر روي سازند قرمز بالايي قرار گرفته است و بعد از نهشته شدن اين رسوبات تنشهايي که در منطقه عمل کردهاند، باعث چينخوردن لايهها شدهاند. (نوگل 1352 و 1364)
6-1-2- ولکانیسم
اين واحد توسط نوگل مطرح شده است . علاوه بر فعاليتهاي آتشفشاني با ترکيب متوسط تا بازيک همزمان با رسوبگذاري سازند زيرين و سازند قم آثار فعاليتهاي جوانتري در ناحيه مشاهده شد و در شمال غربي کوه خضر و شمال کوه گنداب چند توده بسيار کوچک متشکل از آندزيت و ديابازهاي تجزيه شده ديده ميشود که احتمالاً مربوط به مراحل فعاليت ماگمايي اواخر نئوژن ميباشند. (نوگل 1352)
7-1-2- رسوبات کواترنري
اين رسوبات دوران چهارم به صورت اشکال تراسهاي قديمي، جوانتر و رودخانهاي و تشکيل شده از تهنشستهاي آبرفتي، مخروطافکنه و واريزهاي هستند. همگي اين رسوبات به جز در دامنهها که کمي شيب اوليه دارند در همهجا افقي بوده و به طور دگرشيب سازندهاي قديميتر را ميپوشاند. ( نوگل – 1352)

گسل شادگلی و ایداغچی که به موازات هم هستند
گسل گنداب
گسل نبیل

1145540162560
bedding
2-2-زمینشناسی ساختمانی
در اين منطقه:
شكستگيهاي اصلي و محور چينهاي منطقه قم همسو و منطبق بر روند ساختاري اصلي منطقه آذرين تبريز- بزمان در مقياس ناحيهاي ميباشد.
محور چينها در دو سمت رودخانه قم با امتدادهاي متفاوتي دیده ميشود. در شمالشرقي رودخانه امتدادها شرقي به روند N130 تغيير مييابد.
به جز گسلهاي شرقي– غربي كه فقط جابهجايي قائم يا شيبي دارند در دیگرگسلها جابهجايي افقي مشاهده ميشود و نقش اساسي در تغيير شكل ايفا ميكند.
1-2-2- چينها
چينها مشخصترين ساختارهاي اصلي منطقه هستند كه يكي از نشانههاي اساسي دگرشكلي است. تداوم تاقديسها و ناودیسهای منطقه با گسلهاي گوناگوني قطع ميشود . چينهاي منطقه غالباً نامتقارن، برگشته، مخروطی و داراي محور چرخشی میباشد. (نوگل 1364)
1-1-2-2- ناوديس ايداغچي
با وجود کوچکی ابعاد، از نظر شکل هندسی و نحوه تکوین یکی از جالبترین چینها است، شکل هندسی آن به صورت ناوديس مخروطي و نامتقارن با سطح محوري خميده ميباشد و به شكل ساختاري بر جسته كوه ايداغچي را تشكيل ميدهد . بخش شرقي چين توسط روراندگي كوه گنداب در زير بخش شرقي تاقديس بورون پوشيده است. اين ناوديس باقي ماندهاي از انتهاي شرقي ناوديس اوليه است كه در غرب به وسيله يك گسل عرضي قطع شده است و در مقابل تشكيلات قرمز فوقاني قرار ميگيرد .
اين ناوديس به صورت يك قطعه ساختاري منفصل در محدوده دو گسل عرضي ايداغچي و شادگلي تشكيل شده است ، به طوريكه در قطعه غربي يعني در يال جنوبي تاقديس كمركوه اثري از ناوديس مشاهده نميشود .
2-1-2-2- تاقديس اوغون
چینی است نامتقارن با محور محدب به سمت شمال كه به موازات محور آن توسط يك گسل طوس(اوغون) به طول 3 كيلو متر ، يال جنوبي آن به سمت پايين افتاده است . فشردگي اين تاقديس به سمت شرق بيشتر است.
3-1-2-2- تاقديس خضر
در جنوب قم ساختمان تاقديس برگشته با امتداد N125-130 ديده ميشود كه يال معكوس شمالي آن در امتداد منطقه قم گسسته طولي (گسل خضر) به شدت خرد شده كه بقاياي آن به صورت فلسهای تکتونیکی در طول چند كيلومتر رخنمون دارد. با وجود گسستگي شديد يال شمالي چين به كمك قرار گيري معكوس مترادف واحدهاي سنگشناسي سازند قم ميتوان به خوبي برگشتگي يال محو شده آن را تشخيص داد . يال جنوبي داراي شيب تند به سمت جنوب است كه تدريجاً به سمت كوه نرداقي به لايههاي برگشته تبديل ميشود. ( نوگل 1364)
4-1-2-2- تاقديس بورون (كمر كوه)
این چین تقريباً شرقي– غربي با پلانژ دو گانه است كه يال جنوبي آن در بخش مياني برگشته است و انتهاي شرقي آن در اثر گسلهاي گوناگون گسسته است. چين از نوع استوانهاي است و فقط در خاور کوه کلنگی که چین بسیار فشرده شده است، به طور محلی، تمایل به چین مخروطی با محور K افقی پیدا میکند. (نوگل 1364)
در منطقه ايداغچي فقط بخش كوچكي از يال جنوبي و شمالي آن ديده ميشود.
2-2-2- گسلها
1-2-2-2- گسل ایداغچی
اين گسل يكي از گسلهاي عرضي مهم منطقه است. امتداد ميانگين اين گسل N160 و شيب آن 54-58-E است كه بر روي آينه گسل در معدن ايداغچي در غرب ناوديس ايداغچي اثر 3 جابهجايي لغزشي متفاوت قابل مشاهده است. اين گسل همواره با گسل موازي خود به نام شادگلي كه در فاصله 5/3 كيلومتري شرق آن قرار دارد تشكيل باريكه ساختاري برشي را ميدهد . در امتداد این باريكه برشي حركت نسبي به صورت ساختارهاي خمشي يا پيچشي و كشيدگي و فشردگي ناوديس ايداغچي ديده ميشود.
گسل ايداغچي در واقع يك پارگي ساختاري (Tear Fault) است با حركت نسبي جانبي و توأم راست گرد و چپ گرد كه از اين بابت شبيه به گسل ترانسفورم قارهاي است. (نوگل 1364)
اين گسل حد غربي گسترش ناوديس ایداغچی مي باشد و ادامه این ناوديس در بلوك غربي گسل ديده نمي شود، به عبارت ديگر، چينهاي محدود بين دو گسستگي، مستقل از مناطق مجاور خود تشكيل شدهاند. گسل رورانده گنداب نيز در اين باريكه تشكيل شدهاست. جابهجايي اين گسل باعث شده جابهجايي در امتداد كنتاكت بين تشكيلات قم و قرمز فوقاني به صورت گسل معكوس و موازي با سطوع طبقهبندي صورت بگيرد.
2-2-2-2- گسل شادگلي
تشکیل افتگاه گسلي قم (غرب شهر قم) را موازي با گسل ايداغچي و در شرق آن تشکیل ميدهد كه ادامه آن از گنبد نمكي كوه نمك ( 7 كيلومتري متري شمال قشلاق دو چاق) ميگذرد .
اين گسل به سمت جنوب شرقي به گسل خضر متصل ميشود. گسل شاد گلي به صورت محل برخورد كوه و دشت در منطقه قابل تشخيص است.
3-2-2-2- گسل اوغون
گسل طولي با شيب تقريباً قائم ومحدب به سمت شمال است كه موجب پايين آمدن يال جنوبي تاقديس اوغون شدهاست. انحناي امتداد گسل ميتواند نتيجه حركت دو گسل برشي عرضي ايداغچي و شادگلي باشد.
در منطقه ايداغچي كوه اوغون داراي پلهاي گسلي است كه معكوس بودن گسل را نشان ميدهد.

4-G1/file-free (864)

دراپ :
به ضربه ای که از با لای سر به جلوی زمین حریف زده شود
انواع دراپ : - دراپ آهسته - دراپ تیز
گونه های دراپ : - دراپ ساده - دراپ کات دار
تاس :
تاس (کلیر ) به ضربه ای گفته میشود که از ارتفاع بالا به آخر زمین حریف زده شود
 انواع تاس :- تاس معمولی ( ارتفاع متوسط ) - تاس دفاعی ( ارتفاع زیاد ) - تاس حمله ای ( ارتفاع کم )
سرویس :
سرویس ضربه ای است که بازی با آن به جریان می افتد . سرویس به سه نوع زده میشود :
 - سرویس کوتاه - سرویس تیز - سرویس بلند

تکنیک ها در بدمینتون
چشم ها: همیشه به توپ نگاه کنید. هر وقت توپ را به سمت بالا می زنید سر خود را برای زمانی خیلی کوتاهی بعد از زدن ضربه به پایین نگه دارید. اگر به بالا نگاه کنید و فکر کنید توپ با راکت تماس پیدا می کند سخت در اشتباه هستید.
پاهای تند و سریع : در بازی که روی یک تور 57/1 متر و توپی که اجازه نداد با زمین تماس پیدا می کند لازم به بیان آن نیست که بگوییم تا به چه اندازه ای این بازی احتیاج به سرعت در حرکات و تعادل خوب دارد. در نیمه زمینی که ابعادش فقط 7/6 × 1/6 می باشد حرکات بدمینتون سریع ، کوتاه و بیش تر از چهار یا پنچ قدم نمی باشد . این حرکات شامل توقف خوب ، شروع به حرکات خوب ، خم شدن ، کشیده شدن ، چرخیدن ، پریدن و عوض کردن جهت در آخرین لحظات می باشد.
اگر شما به اندازه ی فقط نیم ثانیه دیر حرکت کنید امکان نرسیده به توپ بسیار زیاد است.
مشاهده توپ : برای رسیدن به این مرحله باید خودتان را طوری تمرین دهید که نوع ضربه ی حریف را بخوانید و بدانید توپ به کدام سمت می رود.
پیش بینی کردن : حتی قبل از زدن توپ توسط حریف ، پیش بینی کنید که توپ را چگونه خواهد زد . بعد از زدن یک سرویس درایو زاویه دار انتظار یک بک هند ضعیف به داخل تور را داشته باشید . با بودن توپ در قسمت عقب زمین مقابل حریفی که سرعتش کم است انتظار یک ضربه به قسمت جلوی زمین را داشته باشید . بعد از زدن اسمش به سمت بدن حریف هم انتظار یک برگشت ضعیف را داشته باشید . این روش ها متداول ترین روش ها در پیشبینی کردن می باشد.
وضعیت آماده سازی : حتی برای لحظه ای بین ضربات ،به سرعت خودتان را در مرکز زمین قرار دهید تا از گذاشتن جای خالی اجتناب ورزید. از این نقطه به نقطه دیگر زمین می توان به سرعت حرکت کرد.
وقتی که در وضعیت حمله هستید ، باید به طور مستقیم ایستاده ، زانوها را کمی خم کرده ، با گذاشتن پای چپ به جلو به سمت تور بچرخید و روی جلوی پاهای خود قرار بگیرید.
وقتی دفاع می کنید ، راکت را در ناحیه ای که انتظار پایین آمدن توپ را دارید به ارتفاع شکم پایین بیاورید.
حرکت اصلی : این حرکت باید سبک و متعادل باشد. برای حرکت از مرکز به سمت تور می توان دوید البته به شرطی که سرعت و دقت فراموش نشود.
توقف ، شتاب و تعادل : توقف خوب و به وضعیت تعادل اولیه برگشتن از ضروریات بازی می باشند . دویدن به سمت تور معمولا به یک جهش بلند ختم می شود که این عمل سه مزیت دارد: اول اینکه برداشتن قدم های کوتاه حذف می شوند، دوم اینکه وسیله خوبی برای متوقف شدن است و بالاخره اینکه پای راست کشیده به جلو می تواند وسیله خوبی برای بالا آمدن به وضعیت اول و برگشتن باشد. این عمل در مورد حرکت به طرفین و عقب نیز صادق است . در هنگام دویدن به عقب ، آخرین قدم بلند به عقب گذاشته شده مزایای جهش را داراست.
قدم های کوتاه برای شتاب اولیه و فوری و برگشتن به وضعیت اولیه بسیار مناسب است.
تعادل شما به سادگی می تواند در اثر دیر شروع به حرکت کردن با تلوتلو خوردن از دست برود.
تعادل خوب هم از برداشتن گام های اضافی جلوگیری می کند.
اشتیاق برای زدن توپ : سرعت ، عاملی دیگر برای زدن توپ می باشد. غریزه زدن توپ باید در وجود شما باشد تا شما را به سمت توپ برده و برنده می کند.
بنابراین از تمام حواس پنج گانه خود برای حرکت سریع به سمت توپ استفاده کنید. سعی کنید آماده بوده و منتظر آمدن توپ به سمت شما نباشید. همیشه سریع به سمت توپ بروید و آنرا بالای تو زده ، امتیاز کسب کنید.
بازوها : مولد ایجاد سرعت به راکت می باشند. در ضربات قدرتی بازو باید کاملا خم شود و سپس با سرعت به شکل عمل پرتاب کردن با قدرت باز شود ؛ هرگز راکت را با فشار به جلو نرانید. با استفاده از ساعد و مچ دست ، سرعت آن را می توان افزایش داد.
تکنیک های زدن توپ
گرفتن راکت : در این حالت چهار مورد پیش می آید :
1) شکل V تشکیل شده بین شست و انگشت سبا به با شفت در یک خط قرار دارند. ( فورهند)
2) انگشتان شما از یکدیگر کمی جدا هستند به خصوص انگشت سبابه و انگشت دوم. ( بک هند)
3) انتهای راکت در کف دست قرار می گیرد تا از حداکثر طول راکت و اهرم کردن آن بتوان استفاده کرد.
4) اگر دست خود را به طرف راست بچرخانید و کف دست بطرف بالا باشد و سپس آنرا باز کنید خواهید دید که راکت به جای این که در کف دست باشد در انتهای انگشتان قرار گرفته است و این شما را قادر به کنترل راکت می کند . این طرز نگه داشتن اصلی راکت برای تمام ضربات می باشد. طرز قرار گرفتن راکت برای زدن ضربات بک هند نزدیک به تور در موقع شرح دادن ضربه توضیح داده خواهد شد.
تاکتیک های بازی
توصیه های کلی :
1. با تمرکز کردن و مراقبت از خطاهای غیر ضروری اجتناب کنید.
2. اگر از لحاظ تعداد امتیاز پایین هستید ، از لحاظ روحی ضعیف نشوید.
3. هرگز با حریف با عصبانیت بر خورد نکنید، چون روحیه او را بالا می برید و سودی هم برای شما نخواهد داشت.
4. بعد از هر رالی تعداد امتیازات را بدانید.
5. اگر بازی را دارید می بازید سعی در آهسته کردن بازی کنید و اگر در حال بردن بازی هستید به آن سرعت دهید.
6. سعی کنید اشتباهات تاکتیکی و تکنیکی خود را پیدا کرده و آن را تصحیح کنید.
7. اگر از امتیاز 13-8 به امتیاز 13-13 رسیدید ریلکس نشوید چون ممکن است بازی را ببازید .
8. سعی کنید منصف باشید.
9. تا آخرین لحظه بدون در نظر داشتن امتیازات بجنگید.
10. از شکست خوردن پند بگیرید تا بازی بعدی را بهتر انجام دهید.
سرویس
سرویس بلند : این سرویس در عمق در نزدیک خط سرویس انتهای زمین حریف زده می شود . از قسمت راست زمین حدود 60 سانتیمتر سمت چپ خط مرکز زمین حریف را هدف قرار دهید. این کار باعث می شود که در صد خطای نرسیدن توپ به هدف کم تر شود و در ضمن شانس زدن اسمش حریف کم تر می شود. هر هدفی را که انتخاب می کنید باید بلافاصله کمی از خط سرویس انتهایی زمین پایین بیاید تا خطر حمله حریف را کم کند.
تنگ کردن زاویه : اگر تصمیم گرفتید به یکی از گوشه های زمین سرویس بزنید ، به جای رفتن مستقیم به عقب ، به فاصله 30 تا 50 سانتیمتری یک طرف خط مرکزی بروید ، به چپ اگر با فورهند سرویس می زنید و ، به راست اگر با بک هند سرویس می زنید ، به این کار تنگ کردن زاویه برگشت می گوید. تئوری در این مورد آن است که بیش تر برگشت ها مستقیم باشد.
سرویس کوتاه : بازیکنان سطح بالا به ندرت از سرویس بلند استفاده می کنند.
چون بازیکنان میتوانند از فاصله دور هم اسمش مؤثر بزنند . بنابراین اغلب از سرویس کوتاه مستقیم به ناحیه T ( تقاطع خط وسط و خط انتهای زمین ) انتهای زمین استفاده می کنند. گاهی اوقات تغییر سرویس ها و برگشت به سرویس بلند می تواند مفید واقع شود.
مواظب باشید سرویس کم نیاورید چرا که اگر بک هند شما ضعیف است یک لوب سریع به گوشه ی زمین توسط حریف می تواند مشکل ایجاد کند.
سرویس های درایو و آهسته انواع دیگر سرویس های کوتاه معمولی می باشند سرویس آهسته باید 2/1 متر بیشتر پرواز کند. بنابراین سعی کنید آن را طوری بزنید که حریف را فریب دهد.
برگرداندن سرویس
برگرداندن سرویس کوتاه : اگر توپ بالاتر از تور قرار دارد با یک ضربه ی ملایم آن را به سمت خطوط کناری پایین بزنید. اگر توپ درست بالای نوار تور قرار دارد با یک ضربه ی ظریف آن را گوشه های تور و نزدیک به آن ، دورتر از دسترس سرویس زننده زده شود. در مقابل بک هند ضعیف هم توپ را بلند و از بالای سر او طوری که نتواند بزند ، بفرستید.
برگرداندن سرویس بلند : اگر حریف در زدن توپ های فورهند ضعیف و توپ های بک هند قوی است ، توپ را به جایی که او مجبور به زدن آن با فورهند باشد بزنید.
با زدن توپ به فورهند حریف شما فضای زمین را باز کرده اید و در فرصت مناسب که ناحیه بک هند حریف باز شد توپ را به آن سمت بفرستید. اگر هم حریف در زدن توپ های عمق و گوشه های زمین با فورهند قوی است با ضربه دراپ(جای خالی) .
به گوشه های جلو زمین حمله کنید.
حمله : سلاح اصلی در هنگام حمله اسمش است و از زدن اسمش استفاده کنید. چون انرژی زیادی لازم دارد و شما زود خسته می کند. زمانی از ضربه اسمش استفاده کنید که فضای خالی بین دو خط عقب زمین باز باشد و در زدن آن معطل نکنید و ضربه را زود به فضای باز مورد نظر بزنید.
اگر سرعت حریف زیاد باشد امکان دارد که او به خود این جرات را بدهد که توپ را در نیمه ی راه با زدن اسمش به زمین شما برگرداند و شما را دچار مشکل کند ولی احتمال این که توپ از تور عبور کند کم است. اگر تعادل خود را از دست دارید با زدن یک ضربه ی بلند به انتهای زمین حریف فرصت پیدا خواهید کرد تا تعادل خود را دوباره به دست آورد. بالعکس اگر حریف بعد از زدن یک ضربه ی لوب ، تعادل خود را از دست داد به سمت تور بروید و با ضربه ای توپ را از بالای سر او به انتهای زمین بزنید تا او نتواند آن را با ضربه ای مؤثر برگرداند.
هر آنچه درباره ی فورهند گفته شده درباره ی بک هند نیز صدق می کند ، اما ضربه بک هند قدرت ندارد و اسمش زدن هم با بک هند ضربه چندان جالبی نخواهد بود.
اگر حریف شما از ضربات نزدیک به تور استفاده کرد ، خیلی سریع برای زدن ضد حمله به تور نزدیک شوید و ضربات خود را یکی بعد از دیگری در صورت نیاز بزنید . از زدن توپ به انتهای زمین نترسید ، مگر این که حریف از تور خیلی فاصله داشته باشد.
بازی را می توان با زدن توپ نزدیک به تور بیشتر برنده شد تا اسمش زدن . چنین ضرباتی نزدیک به تور می تواند حریف را مجبور کند که توپ را به تور بزند یا اصلا نتواند توپ را بزند و یا توپ را حدود 30 سانتیمتر بالای تور بفرستد که شما می توانید با یک ضربه آهسته به طرف پایین آن را تبدیل به امتیاز کنید.
دفاع : ضربات شما در این قسمت بسیار محدود می باشد . ضربات لوب و فقط رد کردن توپ به آن طرف مسلماَ برای شما امتیاز آور نیستند ، اما ب شما زمان لازم را می دهند تا قبل از اینکه حریف بتواند ضربه ی بعدی خود را بزند به پایگاه خود برگردید و تعادل خود را دوباره به دست آورید . به خاطر داشته باشید که زدن توپ به ارتفاع زیاد مانند تیغ دو لبه است : اولا به شما فرصت می دهد تا تعادل خود را دوباره بدست آورید و توپ هم بدون اینکه در دسترس حریف باشد از بالای سر او عبور می کند و ثانیا اینکه او را مجبور به عجله کردن در برگرداندن توپ می کند .
مسافت طی شده توسط توپ هم مهم می باشد . سعی کنید نگاهی کوتاه به پاهای حریف بکنید . اگر پای عقب او روی خط انتهای زمین است ، توپ باید درست بالای آن پایین بیاید اگر پای او بالای خط انتهای زمین دو نفره است ، ضربه لوب شما کوتاه است برای برگرداندن هر نوع ضربه ای به ویژه برگرداندن اسمش از عقب زمین یا ضربات نزدیک تور آماده باشید. راکت خود را به حالت آماده نگه داشته و پاها در حرکت باشد تا در موقع نیاز وقت کم نیاورد .
چند سوال مبهم در بدمینتون و جوابی .......
1.اگر در امتیاز  ۲۹-۲۹  بازیکنان به صورت همزمان مرتکب خطایی شوند که داور باید به دو نفر آنها کارت قرمز بدهد برنده بازی در پایان گیم چه کسی خواهد بود؟
جواب : برای این سئوال هنوز جوابی پیدا نشده!!
۲. اگر در ابتدای بازی و قبل از انجام قرعه کشی یکی از بازیکنان مرتکب خطا شود آیا داور میتواند به او کارت قرمز بدهد و اگر داد بازی چگونه شروع میشود؟
جواب : برای این سئوال هنوز جوابی پیدا نشده!!
۳. علامت بجا در بدمینتون آیا وجود دارد و اگر دارد چگونه میباشد؟
جواب :علامت بجا در بدمینتون وجود ندارد
۴. اگر بازیکن قبل از گفتن کامل امتیاز ها به وسیله داور سرویس بزند حکمش چیست؟
جواب : داور همیشه باید امتیاز ها را قبل از زدن سرویس به صورت سریع و واضح و بلند بگوید و اگر بازیکن سرویس خود را زد نباید داور بازی را قطع نماید
۵. آیا بازیکن در بین ۲ گیم میتواند با اجازه داور از زمین بیرون رفته و در مهلت قانونی به زمین باز گردد؟
جواب : بله میتواند به شرطی که بتواند در موعد مقرر ۲دقیقه به زمین باز گردد.
۶. در مسابقات جهانی که با توپ پری انجام میشود بازیکنان حق تست توپ را در وسط بازی دارند؟
جواب : خیر ُ در مسابقات جهانی توپهای بازی قبلا چک شده
۷. اگر در بازی دونفره بازیکن توپ را بگونه ای بزند که از کنار میله تور (پایین تر از تور ) وارد زمین حریف شود آیا خطا محسوب میشود ؟
جواب : خیر ُ بازی ادامه پیدا میکند
۸. داور وسط میتواند مستقیما به مربی کارت بدهد؟
جواب : خیر ُ باید دستش را بلند کرده و سر داور مسابقات را خواسته و جریان را به او توضیح دهد.
۹. اگر پزشک مسابقات و همچنین مربی بازیکن تشخیص دهند بازیکن نمیتواند بازی را ادامه دهد و بازیکن در ادامه بازی اصرار داشته باشد حکم آن چیست؟
جواب : بازی با درخواست بازیکن ادامه پیدا میکند حتی اگر برای او ضرر داشته باشد و یا مربی او اصرار به قطع بازی داشته باشد
۱۰. اگر تماشاچیان به بازیکن در هنگام جریان توپ در خارج و یا داخل رفتن توپ کمک کنند آیا داور میتواند با آنها برخورد کرده و از بازیکن خطا بگیرد؟
جواب :خیر ُ نمیتواند از بازیکن خطا بگیرد و داور باید موضوع را به داور وسط بگوید تا از تماشاچیان بخواهد به بازیکن راهنمایی نکنند.

طرز صحیح گرفتن راکت در دست
اولین کار و از مهمترین و اساسی ترین موارد برای شروع یادگیری حرکات رشته بدمینتون یادگیری طرز صحیح بدست گرفتن راکت میباشد. زیرا اگر بازیکن راکت را در همان ابتدا به طور اشتباه در دستبگیرد و به همان شیوه اشتباه عادت کند سطح بازی این فرد از سطح متوسط بالاتر نمیرود.
طرز صحیح گرفتن راکت از بنیادی ترین مسایل در بدمینتون میباشد و در آموختن درست انجام حرکات دیگر بدمینتون سهم زیادی دارد.
گرفن راکت به 2 قسمت تقسیم میشود :
 
1. گرفتن راکت برای زدن ضزبه با روی راکت :  (Forehand Grip)

                         
برای شروع راکت را از طرف سر راکت ( صفحه راکت ) به طوری که سر راکت عمود بر زمین باشد گرفته و دسته راکت را به طرف بازیکن نگه میدارید و به بازیکن میگوئید با راکت دست بدهد به طوری که دسته راکت در بین انگشت شصت و اشاره بازیکن قرار بگیرد و انگشت شصت و اشاره  بازیکن به شکل حرف V  انگلیسی درآید و راس حرف  V  در امتداد قاب راکت قرار داشته باشد و انتهای دست در انتهای دسته و در قسمت برجسته راکت باشد .
 
گرفتن راکت برای زدن ضزبه با روی پشت راکت  : ( Backand Grip)
این حرکت نیز مانند گرفتن راکت با روی راکت میباشد با این تفاوت که انگشت شصت کمی بالاتر قرار میگیرد:
 

 
باید توجه داشت که نباید بازیکن راکت را به صورت خیلی محکم در دست بگیرد و زاویه بین دست بازیکن و میله راکت باید زاویه بین ۹۰ الی 170 درجه بسته به نوع حرکت داشته باشد .
در شکل زیر حالت های مختلف دست در حرکات مختلف را مشاهده میکنید.:
 
                              

در طول ۳ جلسه مربی باید دایما طرز گرفتن راکت را در دست بازیکنان چک کرده و به بازیکنانی که راکت را اشتباه میگیرند اشتباهشان را گوشزد کند.

نکاتی مهم درباره راکت های یونکس
شما چیزی در رابطه با شماره هایی که بروی راکت های یونکس نوشته شده میدونید ؟

این کد ها حاوی خصوصیاتی در رابطه با راکتیست که شما خریداری میکنید میباشند و شامل دو سری کد میباشند :
۱. کدهایی که به روی راکت های ساخته شده قبل از سال ۲۰۰۰ میلادی میباشند.

۲. کدهایی که به روی راکتهای ساخته شده بعد از سال ۲۰۰۰ میباشند و ما در اینجا این نوع شماره ها را توضیح میدهیم:

این شماره ها به روی دسته و میله راکت به صورت حک شده قرار دارند که میتوان به وسیله آن راکت های اصل و تقلبی را کامل شناخت.( در راکت های تقلبی این شماره ها حک شده نیستند و فقط با رنگ نوشته شده اند و ما میتوانیم به وسیله حرکت دادن ناخن به روی آن کاملا متوجه حک نشدن این شماره بشویم )
این کد ها شامل ۳ قسمت میباشند: ۱. سریال نامبر راکت  ۲. تاریخ ساخت راکت  ۳.محل پخش و سفارش راکت
ا. serial number : این شماره که بروی میله راکت قرار دارد شامل ۷ رقم میباشد که با تولید هر راکت این شماره افزایش می یابد و به صورت اختصاصی برای هر راکت به روی راکت حک میشود.
۲. date code  : این شماره تاریخ ساخت راکت را به ما میگوید که به صورت DDMMYxCC میباشد

4-G1/file-free (647)

با توجه به منحني‌ها مشاهده مي‌شود، تنظيم كاربورا تور در حالتي كه نسبت اختلاط هوا و سوخت 1 : 14 باشد مي‌توان راندمان واقعي را تا 96 در صد راندمان ماكزيمم بالا ببرد. از منحني‌هاي قسمت پائين شكل نيز مشاهد مي‌شود كه در حالت اختلاط 1 : 15 ميزان توليد منواكسيد كربن كه گازي بيرنگ و تقريبا بي بو و لي خطرناك است به حداقل خود مي‌رسد ، و تمام گاز سوخته شده بصورت دي اكسيد كربن از اگزوز خارج مي‌شود. [1]
1-5 - سوخت گاز مايع و استفاده از آن در موتور(1)
با توجه به جدول شماره (1-1) ملاحظه مي‌شود، گاز طبيعي ( Natural gas ) گرچه سوخت مناسب و داراي ارزش حرارتي خيلي خوب در حدود 55830 كيلوژول در هر كيلوگرم (24000 Btu . در پوند) مي‌باشد. معهذا آنرا نمي‌توان براحتي بصورت مايع مورد استفاده قرار داد. زيرا بايد دانست كه براي تبديل آن به مايع در حدود 15000 تا 18000 سانتي متر جيوه ( 197 تا 236 اتمسفر) فشار لازم است و در نتيجه لزوم ايجاد مخازن عظيم و يا كم حجم ولي سنگين بمنظور تحمل فشار چنين گازي مقرون بصرفه نخواهد بود.
جدول شماره (1-1)-ارزش عملي در مواد سوختني معمول
نوع سوخت وزن كيلوگرم در هر ليتر ارزش حرارتي كيلو ژول در هر ميزان سوخت مورد نياز به ازايهر كيلووات در ساعت درحداكثر بازده موتور
كيلوگرم ليتر كيلوگرم ليتر
گاز طبيعي - 55830 * 40977 064/0 * 087/0
بوتان 58/0 49622 28747 072/0 125/0
بنزين 74/0 46525 34608 076/0 103/0
* برحسب متر مكعب
در جدول شماره (1-2) سوخت‌هاي گازي مورد استفاده در موتورهاي درون سوز با مشخصات آنها آورده شده است.
جدول شماره (1-2) . سوخت‌هاي مورد استفاده در موتورهاي درون سوز
تركيب شيميايي فرمول شيميايي نقطه جوش بر حسب درجه سانتي گراد نام معمول حالت در شرايط فشار جو در Cْ10- نسبت وزن هوا به سوخت درجه اكتان
متان CH4 8/163 - گازطبيعي گاز 110
اتان C2 H6 8/88 - گازطبيعي گاز 104
پروپان C3H10 4/44 - گازمايع قابل اشتعال گاز 1 : 15 تا1 : 16 100
بوتان معمولي C4 H10 0 گازمايع گاز 1 : 15 92
ايزوبوتان C4 H10 2/10 - گاز مايع گاز 1 :5/15 گازهاي متان و اتان داراي نقطه جوش خيلي پايين بوده و مايع كردن آنها مانند گازطبيعي فوق العاده مشكل است و فشار خيلي زيادي در حد گاز طبيعي براي اين كار لازم ميباشد. و در نتيجه نگهداري و انبار كردن آنها نيز بعلت نياز به مخازن سنگين و حجيم مقرون بصرفه نيست .
گازهاي پروپان و بوتان در شرايط عادي بصورت گاز بوده ، ولي مي‌توان آنها را تحت فشار بصورت مايع در آورد و در مخزن ذخيره كرده و مورد استفاده قرار داد. بايد دانست تركيبات بعداز بوتان مثل پنتان C5 H12 و هگزان C6 H16 و غيره بصورت مايع مي‌باشند كه جزو گازها محسوب نمي‌شوند و تشكيل دهنده مواد سوختي ديگر مثل بنزين هستند[1]
1-6- معرفي گازهاي طبيعي مورد استفاده در موتورهاي بنزيني در حال حاضر در موتورهاي بنزيني از انواع مختلف گازها استفاده مي‌شود ، كه به بررسي تعدادي از آنها كه در حال حاضر بيشتر از بقيه موارد مورد استفاده قرار مي‌گيرد مي‌پردازيم .
گازهاي طبيعي مورد استفاده در حمل و نقل غالبا به دو صورت گاز طبيعي فشرده ( CNG ) و گاز طبيعي مايع (LNG ) مي‌باشد. [2]
1-6-1- تعريف (LNG ) هنگامي كه گاز طبيعي تحت فشار اتمسفر به دماي تقريبا Fْ260- نزديك شود تبديل به مايع مي‌شود كه اين گاز مايع را گاز طبيعي يا LNG گويند. هر حجم اين گاز طبيعي معادل گاز طبيعي فضا اشغال مي‌كند . وزن اين گاز تقريبا معادل نصف وزن آب است يا بطور دقيق معادل 45 % وزن آب است.
گاز طبيعي مايع بدون بو ، بدون رنگ ، غيرخورنده و غير سمي مي‌باشد و اين گاز در حالت بخار با 5 الي 15 درصد با هوا مي‌سوزد. [2]
1-6-2- تركيبات : گاز طبيعي تركيب شده از گازهاي متان در حدود 90 درصد وشامل اتان ، پروپان و هيدروكربنهاي سنگين مي‌باشد . و همچنين از مقدار كمي نيتروژن، اكسيژن، دي اكسيد كربن و تركيبات گوگرد و آب كه در خط لوله گاز طبيعي پيدا مي‌شود. مايع كردن اين گاز باعث از بين رفتن اكسيژن ، دي اكسيد كربن و تركيبات گوگرد و آب مي‌شود. كه با مايع كردن اين گاز طبيعي مي‌توان آن رابه 100 % گاز متان تبديل كرد. [2]
1-6-3- چگونگي ذخيره آن گاز مايع طبيعي در استوانه‌هاي دو جداره باعايق بندي بسيار خوب ذخيره مي‌شود ، تانكهاي ذخيره اين گاز داراي نسبت عرض به ارتفاع كم مي‌باشد . كه فشار ذخيره سازي آنها در اين مخازن كم و در حدود Pisg 5 و يا كمتر بايد باشد. اين مايع براي اينكه مستقل از فشار بخواهد مايع قرار بگيرد بايد در دماي كمتر از 117- قرار گرفته شود. [2]
1-6-4- چگونگي سرد نگه داشتن آن عايق بندي كه براي سرد نگه داشتن گاز مايع طبيعي بكار مي‌رود باز هم نمي‌تواند جوابگو باشد بخاطر همين آن را در يك محفظه بنام يخ جوشان كه يك مايع بسيار سرد در دماي جوش مي‌باشد نگه مي‌دارند هنگامي كه گرما به مخزن داده مي‌شود مايع مي‌جوشد و به بخار تبديل مي‌شود دما تغيير نمي‌كند. اين بخار از مخزن خارج شده و فشار در داخل مخزن ثابت مي‌ماند و اگر بخار خارج نشود فشار و دما بالا مي‌روند، اين مانند حالتي است كه آب مايع در حال جوش در ديگ بخار(بويلر) مي‌باشد. LNG يك گاز طبيعي است كه مانند بقيه گازها و سوختها حمل و نقل و ذخيره مي‌شود[2]
1-6-5- علت استفاده از LNG به عنوان سوخت ماشين‌ها و وسايل نقليهاستفاده از گاز LNG به چند دليل مي‌باشد كه شامل دليلهاي زير است.
1-LNG گازي مي‌باشد. كه در هنگام سوخت به صورت گازمي سوزد و منافع استفاده از اين گاز هنگامي مورد توجه قرار مي‌گيرد كه با سوخت بنزين و گازوئيل مقايسه شود.
2-سوخت گاز طبيعي نسبت به سوختهاي معمولي(بنزين و گازوئيل ) داراي آلودگي كمتر مي‌باشند كه اين آلودگي شامل مواد خاص( PM ) ، مونواكسيدكربن (Co ) ،تركيبات نيتروژن Nox و هيدروكربنهاي غير متان (NMHC )
3-LNG چگالي بالاتري نسبت به ديگر سوختهاي جايگزين دارد كه با يك مقايسه به اين سوختها براي بدست آوردن برد يكسان 105 گالن از LNG معادل يك گالن از بنزين و 107 گالن از LNG معادل يك گالن گازوئيل مي‌باشد.
4-LNG از نظر انرژي ارزانتر از بنزين و گازوئيل مي‌باشد.
5-زمان سوخت گيري LNG معادل سوختهايي است كه جايگزين آنها شده است.
6-LNG مي‌تواند مانند ديگر سوختها ي مايع توسط وسايل نقليه به ايستگاههاي سوخت گيري برداشته شود.
7-علاوه بر وجود بعضي از عدم اعتماد‌ها نسبت به LNG ولي آزمايشها نشان مي‌دهد كهLNG كه به عنوان سوخت نسبت به گازوئيل خطرناكتر نيست و امن تر مي‌باشد . دماي احتراق اين سوخت Fْ500 از گازوئيل بيشتري مي‌باشد . و در حدود 5 الي 15درصد با هوا تركيب مي‌شود و در هواي آزاد منفجر نمي‌شود. [2]
1-7- تعريف ( CNG )گاز طبيعي فشرده(CNG ) گازي است كه فشرده شده و در تانكهاي سيلندر جوش داده شده ذخيره مي‌شود. كه فشار ذخيره سازي Psi 3600 (پوند براينچ مربع ) است و تركيبات آن مانند تركيبات گاز طبيعي درون خط لوله‌هاي محلي مي‌باشد كه مقداري از آب آن گرفته شده است. LNG و CNG به صورت گاز كم فشار و در فشار حدود Psig 300 وارد موتور مي‌شود و CNG معمولا به اشتباه به عنوان تنهاسوخت قابل مصرف در وسايل نقليه عنوان مي‌شود كه LNG مي‌تواند جهت توليد CNG استفاده مي‌شود. كه بيشتر در ماشين ‌هاي سنگين از آنها استفاده مي‌شود. [2]
1-8- تعريفLPG LPG (Liquid Petroleum gas) كه در بعضي موارد پروپان مايع هم خوانده مي‌شود كه معمولا با LNG اشتباه مي‌گيرند كه فرق بين LNG و LPG در موارد زير است.
1-LPG اكثرا از پروپان تشكيل شده است در حدود 95 درصد آن را پروپان تشكيل داده است و مقادير كمي از بوتان.
2-LPG تنها با اعمال فشار مي‌توان در تانك ذخيره شود.
3-LPG معمولا گازهاي سيلندري مي‌باشد. كه موارد استفاده بيشترLPG در ماشينهاي سبك مي‌باشد .
استفاده از گازطبيعي فشرده( CNG ) در خودروهاي سبك و نيمه سبك موضوعي است كه هم اكنون در برنامه وزارت نفت قرار دارد. از طرفي تحقيقات جديد در دنيا به مزيت ها‌هاي استفاده از گاز طبيعي مايع (LNG ) نيز اشارت قابل ملاحظه‌اي دارد. [2]
1-9- مزيت استفاده از LNG بجاي CNG به عنوان سوخت .LNG در مقايسه با گاز طبيعي فشرده شده (CNG ) داراي مزيت‌هايي است . عدد اكتان بالاتر، يكنواختي، ثبات ، كيفيت و سرعت سوخت گيري بالاتر ( حدود 10 الي40 گالن در هر دقيقه ) از مزيت‌هاي آن به حساب مي‌آيد. LNG ازلحاظ چگالي حجمي انرژي وساير خصوصيات، مشابه گازوئيل است و در خودروهاي سنگين مي‌توان ازآن بعنوان سوخت استفاده نمود. اين نوع خودرو‌ها برعكس خودروهاي سواري با محدوديت فضا جهت ذخيره سازيLNG مواجه نيستند. از سوي ديگر به سبب توقف‌هاي طولاني در خودروهاي سواري ، سوختLNG مناسب اين نوع خودرو‌ها نيست زيرا به مرور زمان تبخير مي‌شود. البته بايد داشت كه هم سرعت تبخير و هم ميزان تبخير ،بستگي مستقيم به مقدار و سرعت نشتيLNG دارد. ابعاد و نوع محيطي كه در آن LNG تبخير مي‌شودو نيز شرايط جوي وميزان فشار LNG بر سرعت و ميزان تبخير تا حدي تاثير گذار است. مقادير كم LNG كه از خودرو نشت مي‌كند به محض تماس با سطح زمين بخار مي‌شود .
-در دماي منفي 160 درجه فارنهايت، بخار LNG در هوا شناور مي‌شود و به سرعت در فضاي محيط ، منتشر مي‌شود. هرگونه نشتي عمده كه باعث ايجاد بخار متراكمي از LNG شود بر اثر حرارت زمين به سرعت در فضا منتشر مي‌شود كه در اين بين باد نيز درانتشار بخار حاصل از تبخير LNG موثر است.
-براي خودروهايي كه عمر مفيد آنها حدود 3 سال است و يا مصرف ساليانه آنها تقريبا 1200 گالن مي‌باشد (خودروهاي سواري و سبك ) ، سوخت CNG مناسب تر است. البته بايد توجه داشت كه اين امر باعث نمي‌شود تا از اهميتLNG كاسته شود. بدين ترتيب كه CNG مورد را مي‌توان از تبخير LNG و با هزينه‌اي بسيار پايين به دست آورد . بنابراين خودروهايي با سوخت LNG همچنين خودروهايي كه سوخت CNG مصرف مي‌كنند مي‌توانند از يك جايگاه توزيع سوخت براي سوخت گيري استفاده كنند.
LNG به عنوان سوخت داراي ويژگي‌هاي متعددي است كه عبارتند از:
1-چگالي بالا: از آنجايي كه LNG بصورت مايع مي‌باشد ، مايع مقدار زيادي از اين سوخت را در فضاي كوچكي ذخيره نمود. در خودروها عوامل چون حداقل وزن ، سوخت، و بيشترين مسافت پيموده شده در هر گالن از مزيت‌هاي يك سوخت به حساب مي‌آيند و در انتخاب نوع سوخت از اهميت بالايي برخوردار مي‌باشند.
2-سرعت سوختگيري : زمان سوختگيري كاميون‌ها بزرگ با سوخت LNG حدود 4 الي 6 دقيقه است اخيراً ميزان خلوص متان در LNG توليد شده ، بيش از99 درصد رسيده است اين خلوص بالا در سوخت LNG ، عملكرد منظم و صحيح سيستم سوخت رساني وموتورخودروها مي‌شود، در نتيجه ميزان مصرف و نيز آلايندگي خودروها به نحو چشمگير كاهش مي‌يابد.
3-قابل حمل و دسترسي آسان : سوخت LNG را مي‌توان در مخازني به ظرفيت پانزده هزار و پانصد گالن، روي تريلرها، واگن‌هاي قطار و يا كاميون‌هاي كوچكتر و نيز در مخازن 30 ميليون گالني در كشتي‌هاي مخصوص حمل LNG از جايي به جاي ديگر منتقل نمود. براي انتقال LNG به جايگاه‌هاي توزيع سوخت ، بيشتر از تريلر‌هاي مخصوص اين كار استفاده مي‌شود.
4-تاسيسات توزيع سوخت كم هزينه تر : براي بدست آوردن LNG غالبا گاز طبيعي را به صورت مايع در آورده سپس بوسيله كاميون آنرا حمل مي‌كنند، بدين ترتيب با كمترين هزينه از تاسيسات موجود نظير خطوط لوله انتقال گاز طبيعي و منابع تامين گاز ارزان قيمت مي‌توان حداكثر استفاده را نمود.
5-مخازن ذخيره سازي سبك تر
6-عدم كاهش كارايي موتورها با سوخت LNG
7-شباهت به سوخت‌هاي فعلي : جداي از مسائل اقتصادي، انگيزه و مشوق اصلي صاحبان و مديران ناوگان حمل و نقل جاده‌اي براي تبديل خود روها به LNG ، شباهت LNG به سوخت‌هاي متعارف فعلي و شفافيت عملكرد خودرو‌ها با اين نوع سوخت است. [3]
1-10- عوامل عدم پذيرش LNG به عنوان سوخت خودروها1-دماي بسيار پايين : يكي از عواملي كه باعث شده است تا LNG كمتر از سوخت‌هاي گازي مورد استقبال قرار گيرد، دماي بسيار پايين آن است
2-سوختيگري : در اكثرمواقع لوله ها، شيرها ، تجهيزات اندازه گيري و شيلنگ‌هاي سوخت گيري كه مخزن ذخيره سازيLNG را به خودرو متصل مي‌كند قبل از شروع عمليات سوخت گيري بايد خنك شوند اين عمل باعث تبخير بخشي از سوخت مي‌شود. استفاده از ساير روش‌ها با استفاده از پمپ ، يا فشار باعث به حداقل رسيدن ميزان تبخير LNG مي‌شود.
3-حداكثر ميزان سوختگيري : يك مخزن ذخيره سازي سوخت كه تحت دماي بسيار پايين است را نمي‌توان كاملا پر نمود. بايد فضايي را براي گازهاي تبخير شده خالي نگاه داشت. هرگز نبايد مخزن ذخيره سازي LNG را پر نمود زيرا اين امر باعث افزايش بيش از حد فشار داخل مخزن مي‌شود ، امروزه سيستم‌هاي سوخت گيريLNG طوري طراحي شده‌اند كه هنگام پر شدن حجم معيني از مخزن بطور خودكار ، عمل سوخت گيري را متوقف مي‌كنند.
4-ذخيره سازي در خودرو : اگرچه LNG بصورت مايع در خودرو ذخيره مي‌شود، اما قبل از ورودبه موتور بايد مجددا به گاز تبديل شود. در حالت مطلوب ، عمل تبخير LNG مي‌بايست در پايين‌ترين درجه ممكن صورت گيرد. اين امر سبب خواهد شد تا چگالي بار سوخت وارد شده به موتور و در نتيجه شدت موتورافزايش يابد در مجموع مي‌توان گفت LNG مي‌تواند جايگزين خوبي براي سوخت‌هاي متعارف و متداول امروزي باشد .قيمت LNG و گازوئيل در كشورهاي مختلف جهان از قيمت بنزين پايين تر است.
هزينه‌هاي تعمير و نگهداري خودروهاي با سوخت LNG نيز به دليل مرغوبيت اين سوخت ،كمتر ازساير خودر‌ها ست. احتراق عاري از دود و آلايندگي LNG باعث افزايش طول عمر شمع ها، كاهش تعداد دفعات تعويض روغن و ميزان فرسودگي قطعات موتور مي‌شود. با در نظر گرفتن اين عوامل هزينه‌هاي مربوط به خودروهاي با سوخت LNG بسيار پايين تر از خودروهاي بنزيني و گازوئيل خواهد شد. [3]
فصل دوم : موتورهاي گاز مايع سوز2-1- چگونگي كار : موتورهاي گاز مايع سوز از نظر ساختمان موتور عيناً مطابق موتورهاي بنزيني است و تنها تفاوت آنها در سيستم سوخت رساني آن مي‌باشد و هر وسيله‌اي كه به نوعي در ارتباط با خود سوخت است ، مي‌باشد.
از گفته‌هاي بالا چنين نتيجه مي‌گيريم ، مخزن سوخت و لوله‌هاي انتقال دهنده سوخت از مخزن تا موتور و همينطور كاربراتور موتورهاي گاز مايع سوز با انواع بنزيني تفاوت دارند. در ضمن بايد دانست كه در اينگونه موتورها ديگر دستگاهي به نام پمپ سوخت ( Fuel Pump ) وجود نخواهد داشت ، زيرا گاز صرفاً در اثر فشاري كه دارد از مخزن به داخل مسير لوله‌ها جريان مي‌يابد . ولي بجاي پمپ سوخت ، دستگاه ديگري به نام كانورتر( Converter) كه كارش تبديل سوخت گاز مايع به سوخت بخار گاز جهت استفاده موتور مي‌باشد. گاز مايع خيلي ساده بصورت گاز در مي‌آيد ، از اين رو بايستي آنرا در مخازن محكم و سنگين تحت فشار نگهداري كرد. يكي از تفاوتهاي اساسي موتورهاي بنزيني و گازي اين است كه گاز مايع موقع ورود به كاربراتور بصورت گاز در آمده و حال آنكه بنزين تا اين نقطه از موتور هنوز بصورت مايع مي‌باشد.
تبديل خودروهاي بنزيني به خودروهاي گازسوز (گاز مايع) به آساني امكان پذير بوده و لوازم آن در بازار مصرف قابل دسترس مي‌باشد. طي سالهاي اخير ، فناوري تبديل موتورهاي بنزيني به گاز سوز دچار تحولات زيادي شده است و طراحان اين صنعت در حال توسعه و بهبود ايمني هرچه بيشتر اين سيستم براي آينده هستند. سيستم‌هاي تبديل خودروهاي بنزيني به گاز سوز ، سه نسل ازكيت‌هاي گازسوز خودرو‌ها را تجزيه كرده است كه اين سه نسل عبارتنداز:
- سيستم‌هاي تبديل نسل اول (روش كاربوراسيون)
- سيستم‌هاي تبديل نسل دوم (روش كاربوراسيون با كنترل الكترونيكي)
- سيستم‌هاي تبديل نسل سوم (روش تزريق گاز مايع ) [3]
2-1-1- سيستم‌هاي نسل اول: تبديل سوخت موتورهاي بنزيني به سوخت گازي مايع به روش كاربوراسيون ، از اين جهت كه بدون هيچگونه تغييري در سيكل احتراق انجام مي‌پذيرد ، مستلزم دگرگوني اساسي در ساختمان موتورنبوده و امري نسبتا ساده است. اين روش تبديل ، معمولا در كشورهايي مثل اندونزي ، ايران ،شوروي سابق ، تعدادي از كشورهاي آفريقايي و خاورميانه كه قوانين محدوديت‌هايي در خصوص كنترل آلودگي خروجي اگزوز اجرا نمي‌شود استفاده مي‌گردد. كه خودرو‌هاي موجود در كشور تماما از اين نوع كيت ما مي‌باشند.
در تبديل وسايل نقليه گازسوز براي حفظ انعطاف عملياتي لازم است تا دو گانه سوز بودن وسيله نقليه حفظ گردد. بدين منظور مدار تغذيه گاز به موتور بنحوي طراحي مي‌شود كه اين سيستم در جوار سيستم معمول تغذيه بنزين به موتورقرار داده شود. [3]
2-1-2- سيستم تبديل نسل دوم :وضع قوانين سخت در خصوص ميزان انتشار گازهاي آلاينده‌ها ازخودروها همچنين بهبود فناوري طراحي موتورها طراحان صنايع خودرو سازي را مجبور به بهينه سازي و انجام تغييرات عمده در مجموعه كيت‌هاي گازسوزنمود در راستاي اين هدف نسل دوم سيستم‌هاي تبديل خودروهاي بنزيني به گازسوز،طراحي و بازار عرضه شد. در اين روش كاربوراسيون سوخت توسط يك سيستم كنترل الكترونيكي : هواي ورودي به موتور ،دور موتور، اكسيژن موجود در گازهاي اگزوز، ميزان گشودگي دريچه گاز و ساير موارد را كنترل مي‌كند . بر عكس سيستم‌هاي تبديل نسل اول كه به طور مكانيكي عمل كرده و داراي پاسخ زماني كندي هستند ، كيت‌هاي تبديل نسل دوم داراي پاسخ زماني سريعتري بوده و از لحاظ حفظ عملكرد موتور در حد موتور بنزيني بوده و در مورد كاهش انتشار گازهاي آلاينده ، بازده بهتري دارند. سيستم‌هاي تبديل نسل دوم قابل نصب برروي خودروهاي انژكتوري بنزيني مجهز به سيستم‌هاي كنترل الكترونيكي مي‌باشند. لذا نصب سيستم‌هاي تبديل نوع دوم بر روي خودروهاي موجود، مستلزم انجام تغييرات اساسي و پر هزينه بر روي خودرو خواهدبود. [3]
2-1-3- سيستم ‌هاي تبديل نسل سوم جديدترين خودروهاي بنزيني به دو گانه سوز ، روش پا شش تزريق گاز مايع است . در اين روش، گاز مايع به دو صورت مايع و بخار قابل تزريق و ارسال به موتور مي‌باشد. صنايع خوروسازي، اخيرا موتورهاي جديد هوشمند با سيستم‌هاي تزريق سوخت را توسعه داده و به بازار مصرف ارائه نموده‌اند.
نيازبه رعايت استانداردهاي جديد آلاينده‌هاي منتشر از اگزوز خودروها در اروپا آمريكا و ژاپن ، صنايع خودرو سازي را به طراحي اين نوع موتورها مجبور ساخته است. تقريبا تمام خودروهاي كه جديدا و يا در چند سال آينده به بازار وارد خواهند شد، سيستم‌هاي هوشنمد مديريت موتور، كنترل ميزان سوخت، كنترل مدار جرقه و مبدل‌هاي كاتاليستي اگزوز مجهز مي‌باشند. در اين نسل كنترل ميزان سوخت با دقت بالايي صورت مي‌پذيرد. كه باعث بهبود عملكرد موتور در نتيجه، كاهش مصرف سوخت مي‌گردد. استفاده از كيت‌هاي تبديل نسل سوم نيز به همان دلايلي كه در خصوص امكان نصب سيستم‌هاي تبديل نسل دوم بر روي خودروهاي موجود در سطح كشور بيان شد، منتفي مي‌باشد. [3]
2-2- موتورهاي مخصوص سوخت گازي :كليه موتورهاي سبك گاز سوز بر اساس طرح موتورهاي بنزيني ساخته شده‌اند و اغلب آن‌ها دو سوخته هستند از اين رو نمي‌توانند از تمام فوايد سوخت‌هاي گازي بهره گيرند. از آن جايي كه امروزه تامين قطعات براي تبديل موتورهاي بنزيني در مقياس‌هاي بالا با محدوديت‌هايي مواجه است.
اكثر از موتورهاي ديزل براي تهيه موتورهاي سنگين گازسوز استفاده مي‌شود. استفاده از موتورهاي ديزل براي گاز سوز كردن آن ‌ها از لحاظ نصب و انطباق آن‌ها با سيستم تعليق موتور بسيار مناسب است. موتورهاي سنگين نيازي به ساختاري محكم و طول عمري بلند دارند. هرچند در اين راه مشكلاتي دارند كه از آن جمله ، گرماي بالا ي اين گونه موتورهاو نيز ابعاد بزرگ آنهاست. عملكرد موتورهاي گازي از لحاظ ميزان قدرت ، مصرف و مخصوصا ميزان آلايندگي بستگي زيادي به سيستم احتراق دارد. بيشتر موتورهاي گازسوز- ازلحاظ آلايندگي بهينه شده اند- از نوع موتورهاي مجهز به سيستم جرقه اند.
براي بهبود بخشيدن به مصرف موتورهاي بنزيني ، بعضي از سازندگان، موتورهاي بنزيني تزريق مستقيم را ارائه كرده‌اند اصل اساسي در كار كرد اين گونه موتورها، تزريق زمان بندي شده در موارد ي است كه فشار مخزن سوخت پايين مي‌باشد. در حال حاضر هيچ گونه اجباري براي ساخت موتورهاي گازي تزريق مستقيم براي خودروهاي سبك وجود ندارد زيرا تبديل سوخت از بنزين به گاز طبيعي به طور خودكار از توليد گاز Co2 به ميزان قابل ملاحظه‌اي مي‌كاهد و هيچگونه افزايشي در مصرف سوخت پديد نمي‌آورد
اقداماتي كه باعث افزايش كارايي موتورها مي‌شوند عبارتند از :
- افزايش خروجي موتور (فشار مؤثر متوسط ترمز( BMEP ) )
- افزايش ويژگي كم مصرف بودن موتور و كاهش خصوصيات استوگيومتري
- افزايش ميزان تراكم و كنترل تطبيقي احتراق خود بخود.
- استفاده از زمان بندي متغير سوپاپ‌ها و تغيير سيكل حركت پيستون
- استفاده از سيستم تزريق مستقيم (مخصوصاً) براي سوخت LNG
- استفاده از سيستم گردش مجدد دود اگزوز EGR.[4]
2-2-1- موتورهاي گاز سوز مجهز به سيستم جرقه به سه دسته تقسيم مي‌شوند- موتورهاي استوگيومتري(SM )
- موتورهاي كم مصرف (LB )
- موتورهاي كه براي مصرف پايين بهينه سازي شده‌اند (معمولاً)
در گذشته بيشتر موتورهاي گاز سوز طوري تنظيم مي‌شدند كه مصرف آنها كم باشد، كه اين امر خود باعث افزايش ميزان آلايندگي آنها مي‌شود. بنابراين در كشور‌هايي كه قوانين مربوط به آلاينده‌ها بسيار سخت باشند نمي‌توان از اين گونه روش‌ها استفاده كرد.
موتورهاي استوگيومتري به سيستم سوخت رساني حلقه بسته و كاتاليزور‌هاي سه گونه مجهز شده‌اند تا ميزان آلايندگي آن‌ها به حداقل برسد . ميزان آلايندگي چنين خودروهاي ، به طور كلي بستگي به عملكرد كاتاليزور و سيستم سوخت رساني حلقه بسته دارد در موتورهاي كم مصرف كه بر اساس تنظيم شده‌اند ، تشكيل اكسيد‌هاي نيتروژن در طي مراحل احتراق و با تزريق هواي اضافه به منظورخنك كردن روند احتراق ، به طور خودكار كنترل مي‌شود. موتور‌هاي ديزل را مي‌توان نوعي از موتورهاي كم مصرف دانست كه در آن‌ها نسبت هوا به سوخت ( ) برابر 5/1-2 باشد. [4]
2-2-2- امتيازات سيستم استوگيومتري عبارتند از 1- امكان دستيابي به آلايندگي بسيار پايين
2- عملكرد با ثبات موتور
3- نياز به سيستم جرقه معمولي
4- دارابودن فشارموثر متوسط ترمز (BMEP) بالا در موتور‌هايي كه مكش سوخت در آن‌ها به صورت طبيعي مي‌باشد. [4]
2-2-3- معايب سيستم استوگيومتري عبارتند از:1- براي كنترل آلاينده ، نياز به سيستم سوخت رساني حلقه بسته و كاتاليزور سه گانه است.
2-ميزان توليد آلاينده‌ها بستگي زيادي به قابل اطمينان بودن حسگرهاي اكسيژن و سيستم كنترل دارد.

4-G1/file-free (612)

فصل دوممدار استارت در خودروهای مختلفمدار استارت در خودوری BMW:در این قسمت بنا داریم که مدار استارت خودروی BMW را مورد بررسی قرار دهیم. مدار استارت این خودرو در شکل زیر نشان داده شده است.

شکل فوق نمایی از مدار استارت خودوری BMW را نشان میدهد. همانطور که از این شکل مشخص است، در ابتدا از یک سوئیچ چهار حالته برای تعیین وضعیت خودرو استفاده شده است. حالتهای این سوئیچ دارای چهار حالت زیر است:
حالت پیش روشن( حالتی که تنها بخشهایی از خودرو روشن میگردد، مثلا فرمان از حالت قفل خارج میگردد)
حالت روشن( حالتی که در آن چراغهای آلارم خودرو روشن میگردد)
حالت استارت( حالتی که برای استارت خودرو مورد استفاده قرار میگیرد)
حالت خاموش
در مسیر هریک از این حالتهای دیودهایی قرار داده شده که با استفاده از آنها حالت و وضعیت خودور تعیین میگردد. هنگامی که استارت در هر یک از این وضعیتها قرار میگیرد، دیود مربوطه با اعمال یک ولتاژ منفی در مسیر روشن میگردد و باعث میگردد که مسیر و حالته مربوطه برقرار گردد.
البته در حالت استارت، یک رئوستا قرار داده شده که از طریق آن جریان مورد نیاز برای روشن شدن خودور تنظیم گردد. بنابراین لازم است که از یک مقاومت متغیر برای این منظور مورد استفاده قرار گردد.
در قمست بعدی مدار فوق، یک مدار ستاره-مثلث قرار داده شده است که حالت راهاندازی برای مدار فوق را تعیین میکند. همانطور که میدانیم تغذیهی مدار فوق از باتری خودرو تامین میگردد. بنابراین در حالت اولیه مدار در حالت ستاره قرار دارد. سپس با استارت کردن وضعیت مدار راهانداز از حالت ستاره به حالت مثلث تبدیل میگردد. در اصل مدار ستاره-مثلث مدار راهانداز در استارت خودرو میباشد.
خروجیهای مدار فوق که بصورت علائمی از لامپ میباشند، همان نماد مصرف کنندههای خودرو میباشند.
نمونهای دیگر از مدار استارت خودوری BMW در شکل زیر نشان داده شده است:

عملکرد این مدار نیز همانند مدار قبلی میباشد با این تفاوت که مدار راهانداز برای این حالت مشابه حالت قبلی نمیباشد و از دیودهای با ویژگیهای متمایز استفاده شده است.
اما مدار دیگری که تفاوت اساسی با دو مدار قبلی دارد در شکل زیر نشان داده شده است:

مدار فوق را در اصطلاح مدار جلورونده مینمامند. سوئیچ و حالتهای آن همانند حالتهای قبلی میباشد. بعد از انتخاب هر یک از حالتهای مربوطه، از اتصال موازی ستاره-مثلث استفاده میشود تا بخشهای مصرفی در خودرو بتوانند جریان مورد نیاز خود را دریافت دارند. بنابراین مصرفکنندهها در هر زمان به یکی از سه خط انتقال جریان متصل میباشند و در نتیجه هریک از مصرفکنندهها هموار میتوانند به یک اتصال ستاره-مثلث اتصال داشته باشند و بنابراین این مدار نسبت به دو مدار قبلی از راندمان بالاتری برخوردار است.
بنابراین سه مدار استارت متفاوت که در خودروهای BMW استفاده شده است، مورد بررسی قرار گرفت.
مدار استارت خودروی Megan:در این قسمت از این تحقیق، مدار فرمان خودروی مگان از شرکت رنوی فرانسه را مورد بررسی قرار میدهیم. این مدار در شکل زیر نشان داده شده است:

در توضیح این مدار باید بیان داشت که مدار فوق تفاوتی اساسی با مدارهای استارت خودروهای BMW دارد. در این مدار جریانی که از باتری یا همان منبع تغذیهی به استارت وارد میگردد، در ابتدا به یک مدار ستاره داده میشود. این مدار ستاره برای افزایش جریان مورد نیاز برای استارت استفاده میشود. همانطور میدانیم، برای استارت خودرو در ابتدا به یک جریان راهانداز بالا نیاز داریم. برای این منظور لازم است که از یک مدار ستاره استفاده نمائیم.
در این مدار همانطور که مشاهده میشود، قسمتی از توان باتری به دینام خودور داده میشود و قسمت دیگری از آن به سوئیچ خودرو داده میشود. هنگامی که استارت زده میشود، جریان مورد نیاز برای استارت از باتری تامین میگردد و از طرف دیگر توان مورد نیاز برای دینام نیز تامین میگردد. در این هنگام همزمان دینام شروع به چرخیدن نموده و از این مرحله به بعد از دینام برای تامین برق مورد نیاز خودرو استفاده میشود. البته همانطور که قبلا نیز به آن اشاره شد، از مقاومتهای متغیر برای تامین جریان مورد نیاز استفاده شده است.
در مدار فوق مشاهده شده است که مصرفکنندههای مختلفی در این مدار وجود دارد که هریک به نحوی جریان مورد نیاز خود را از سیستم برقرسانی دریافت میدارند.
نمونهای دیگر از مدار استارت خودروی مگان که تا سال 2003 مورد استفاده قرار گرفته است در شکل زیر نشان داده شده است.

عملکرد این مدار نیز در کل شبیه مدار توضیح داده شده میباشد. البته نقص مدارات استارت خودروی مگان نسبت به خودروهای BMW تلفات بالا و همچنین مشترک بودن برق مصرفی در همهی مصرفکنندهها میباشد.
مدار استارت خودروی KIA:در این قسمت مدار فرمان خودروهای KIA را مورد بررسی قرار میدهیم. البته باید به این موضوع را مد نظر قرار دهیم که مدار همهی خودروها را در یک ساختار یکسان مورد بررسی قرار میدهیم. شکل زیر مدار استارت خودروی KIA را نشان میدهد:

سوئیچ و حالتهای مدار راهانداز همانند مدارهای قبلی میباشد. نکتهای که در این مدار اضافه گردیده است، یک باکس ترانزیستوری است که برای تغییر وضعیت مدار از حالت مثلث به ستاره مورد استفاده قرار میگیرد. یعنی به نوعی این باکس ترانزیستوری همانند یک سوئیج برای تغییر وضعیت از مثلث به ستاره مورد استفاده قرار میگیرد.
البته به دلیل اینکه در حالت ستاره جریان بیشتری مورد استفاده قرار میگیرد، از یک مقامت متغیر در سر راه ستاره قرار گرفته است که برای تامین و بهبود جریاندهی به مدار راهانداز مورد استفاده قرار میگیرد.
مدار استارت خودروی هیوندای:در این قسمت مدار راهانداز خودوری هیوندای را مورد بررسی قرار میدهیم. مدار استارت این خودرو در شکل زیر نشان داده شده است:

همانطور که از مدار فوق مشاهده میشود، از همان سوئیچها مورد استفاده قرار گرفته است و عملکرد مدار همانند مدارهای قبلی میباشد. بنابراین تنها چیدمان و نوع بلوک عناصر با مدارات قبلی تفاوت دارد. مدار فوق مربوط به خودروی Sonata 2012 میباشد و کاملا جدید میباشد.



قیمت: 10000 تومان

4-G1/file-free (546)

مسجد مزار مولا زین الدین ابوبکر تایبادی

مسجد و مزار مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی

طرح آجر های تزیینی سده ی ششم الی هشتم هجری

آجر کاری مازندران

آجر کاری تبریز

اجر کاری کاشان و یزد

نقش های آجری شوشتر

نقش های اجری شوشتر

نقش های آجری دزفول

نقش های آجری دزفول

نقش های آجری دزفول
تهران اجر کاری در تهران بیشتر درسر در ورودی های خانه ها و نیز کتیبه ی بالای پنجره ها دیده می شود که شاید اولین قدم به سوی برون گرایی وتوجه به ظاهر ساختمان و نمای ان است اجر کاری ها از نظر تنوع بسیار چشمگیر ند و بیشترین تزیینات را با ترکیب اجر های تزیینی و قالبی و گچ دارند
در کتاب نقوش سر در خانه های قدیم تهران به تعداد قابل توجهی از این نمونه ها اشاره شده است در نمونه های بررسی شده در تهران گل و بوته ها و طرح های اسلیمی که با اسلیمی های کاشی و قالی قرابتی ندارند و طرح های سنتوری و قوس های ترکیبی مفصل و نقشهای رنگارنگ فرشته ملائکه تاج فره وهر فاس ماهی و شیر دیده می شود که نما های یونانی و رومی راتداعی می کنند فقط در تعداد اندکی ا ز نمونه ها رد پای اجر کاری و موتفهای ایرانی مشاهده می شود در این نمونه رها تظاهر و خود نمایی جایگزین سادگی و وقار پیشین شده است
اراک: در شهر 200 ساله اراک مصالح استفاده شده در نما آجر، سنگ و گچ و تزئینات آجری به دو صورت است: گاهی با آجر معمولی نقشهایی ساخته اند که در آن از قوسهای تزئینی و متنوع. همچنین از نقشهای معمولی از جمله خفته ، راسته و قناس فرش استفاده شده، ولی بیشتر آجر های قالبی، نقشدار و گل برجسته و در ترکیب با گچ ساخته شده اند. نقشهای هندسی و غیر هندسی، اسلیمی، گل، پرنده، دو فرشته ای که تاجی را در دست دارند. دو شیر که تاجی را د ست دارند و غیره کاملا مشابه تزئینات تهران است و در هیچ بنایی از طرحهای ساده دوره های قبل استفاده نشده است.
ولی به رغم زیبایی وتنوع چشمگیر در نقشهای آجری، در این بناها طرح ایرانی کار نشده است و گاهی یک نمای کاملا اروپایی را تداعی می کند. شبه ستونهای تزئینی در قاب پنجره ها و استفاده از نقشهای هندسی درپیشانی ساختمانها از خصوصیات ویژه آجر کاری در تبریز است.
کاشان و یزد: آجر کاری واحدهای مسکونی این شهرها هم که اغلب متعلق به دوران قاجار است ایرانی نیستند،حتی طرحهای آجر کاری مهری هم که در این دو شهر مورد استفاده قرار گرفته ارتباطی با الگوهای قدیمی ندارند.
کرمانشاه: آجر کاری معماری کرمانشاه بسیار جالب و در خور توجه است و تنوع چشمگیری دارد، گرچه نمی توان تعریف مشخصی برای آن ارائه داد. استفاده از انواع قوس ایرانی و غیر ایرانی و انواع طرحها در آجرهای مهری و ترکیب سنگ وآجر از ویژگیهای معماری این شهر است.
بیرجند: استفاده از آجر با نامهای حاشیه، لوله، چهار و شش در نمای ساختمانها در بیرجند عمومیت دارد که با اشکار متفاوت در کنار هم قرار گرفته اند. به رغم استفاده از آجر مهری فقط از نقشهای ساده هندسی مربع ایستاده روی قطر، لوزی و چلیپا و گاهی از نقش سرو در نما استفاده شده و د رنقشهای ساده تر نیز از خفته و راسته جناغی، قناس فرش استفاده شده که هر چند مشابه نمونه های گذشته نیستند ولی کاملاً رنگ و بوی ایرانی دارند.
مازندران: آجر کاری در مازندران شکل خاص خود را دارد، حتی نقشهایی با گچ هم روی نما کشیده شده اند. ترکیب آجر ملهم از طرحهای قدیمی است و تصاویر هندسی و نقش سرو در آنها به وفور دیده می شود. به رغم نقش شیر و خورشید در بعضی از نمونه ها که روی آجر نقاشی شده، آجر کاری در این استان هم کاملاً رنگ و بوی ایرانی دارد.
دزفول و شوشتر: زیباترین آجر کاری شهرهای ایران به دزفول و پس از آن به شوشتر تعلق دارد. در این دو شهر طرحها و نقشهای آجری کاملا در تداوم آجر کاری کهن ایرانی بوده و آن را تکمیل کرده است. صدها نقش و طرح در آجرکاری این دو شهر مشاهده می شود که تنها با جلو و عقب نشاندن آجر یا استفاده به صورت کله و راسته و غیره ایجاد شده و آجر خاص برای آنها تولید نشده است. مهندس غلامرضا نعیما در کتاب دزفول شهر آجر، پس از اشاره به سابقه هزار ساله آجر در منطقه درباره آجر های مورد استفاده در این شهر گفته است:
«اگر آجر مربع شکل کامل را نصف کنیم آجر نیمه به دست می آید که خود پایه و اساس خرد شدن را تشکیل می دهد و آن را 4 صافه می گویند و اگر نیمه را نصف نماییم چاری یا دو صافه به وجود می آید(1:4 آجر کامل) یا می توانیم 4صافه (نیمه) را به کلوخ و 3 صافه تبدیل نماییم. چاری را اگر دو قسمت نماییم 2 کلوخ به دست می آیند. در خوون چینی همواره نیمه بزرگترین جزء، کلوخ کوچک ترین جزء می باشد.(1:8 آجر کامل)
این 4 نوع اندازه اجزاء اصلی خوون چینی می باشند که به ترتیب نیمه (4صافه)قدی(3 صافه) چاری(2قدی)کلوخ یا (بندک) اجزای فوق به همراه اجزاء فرعی که از اجزاء اصلی ساخته می شود. کل اجزاء خوون چینی را به وجود می آورد که عبارتند از قناس 1:4 کلوخ 2صافه یک سرشق ، 3 صافه یک سرشق ، 3 صافه ی 2 سرشق ، 4 صافه یک سرشق، 2صافه دو سرشق، 4صافه دو سرشق، بدین ترتیب 7 جزء فرعی و 4 جزء اصلی جمع، یا نرده جزء اساسی خوون چینی می باشند. »
به این ترتیب ده ها نقش بی نظیر و زیبای آجری که به معماری غنی و اصیل دزفول و شوشتر زینت بخشیده اند. فقط از یازده جزء تشکیل شده اند. در مقاله دکتر ور جاوند تعداد نقشهای آجری شوشتر و دزفول 54 طرح اعلام شده است.
در ملاقاتی که با زنده یاد استاد حاج حسین محبوبی معمار شوشتری در سال 1370داشتیم نقشهای آجری شوشتر را چنین توضیح داد: بند رومی، تفاح، خارموهی(ماهی)، دارگل، هشت و چهار گوله، پنج دانه و هفت دانه، کلیدی، زلف عروس که هر کدام از آنها چندین شکل دارند(43 طرحt
هشت چهار گوله تفاح خار ماهی زلف عروس دار گل بندرومی
هشت چهار گوله چپ وراست
هشت چهار گوله باز وبند پیچیده تفاح بازو بند
پنج دانه
سیر گسنه
ساده پنج دانه خار ماهی
تک گل زلف عروس
سرزی سر بالا
صلبی
هفت دانه
چهار تخمه
دار گل چهار تخمه
چهار و نیم گل
دارگل
پنج دانه
ارسی
بند رومی
چهار گوله
تفاح
چهار تخمه
زنجیره
بازو بندی
کلیدی دو صافه
پراکنده پنج دانه و هفت دانه کلیدی
قفل
گره
به یکی
شکم گنجشکی
چهار تخمه
چهار گوله زنجیره
چهار تخمه دستک دارچهار دانه اژدری پنج دانه سرزری
بالا
هفت دانه ازدری
پنج دانه پیچیده
شش پنج دانه
پنج دانه ی چپ و راست
برجسته گل دو صافه
هفت دانه دو صافه کلیدی

4-G1/file-free (523)

 رکود تورمی
 کارشناسان مدتهاست در مورد وجود رکود تورمی در ايران خبر داده‌اند. ولی وزير کار به این بسنده کرده که هشدار دهد اگر بانک مرکزی به سياست انقباضی خود ادامه دهد، کشور دچار رکود تورمی خواهد شد. دکتر جمشيد پژويان می گويد که بانک مرکزی هيچگاه استقلال و قدرت کافی در برابر تصميمات دولت نداشته است وخود تصميم گيرنده نبوده است. بانک مرکزی هرزمان که دولت نياز داشته است، از ذخيره ارزی برداشت کرده است و آنرا در اختيار دولت قرار داده است. دولت در سال گذشته رقمی معادل ١٠٧ ميليارد دﻻر مخارج ارزی داشته است.
 
رکود تورمی به گفته کارشناسان پديده جديدی است، جديد البته درمقياس يک قرن . د ر سال ١٩٧٣ هنگامیکه اوپک قیمت نفت را بالا برد، کشورهای صنعتی جهان که وارد کننده نفت بودند، دچار هزينه توليد باﻻيی شدند . اگر تا قبل از آن هميشه تورم و بيکاری رابطه معکوس با يکديگر داشتند، يعنی افزايش تقاضا، در کنار افزایش قیمت ها، افزايش توليد را به همراه داشت و بالا رفتن سطح توليد، کاهش بيکاری را، این بار وضع تغییری آشکار کرده بود. کم شدن عرضه توليدات، به‌دلیل هزینه بالای آنها موجب افزايش بيکاری و همزمان باﻻ رفتن قيمت کاﻻها شد. عامل افزايش قيمت ها ديگر باﻻ رفتن تقاضا و به همراه آن توليد نبود، بلکه هزينه ای بود که براثر قيمت باﻻی نفت بوجود آمده بود .
 
سياست افزايش تقاضا
 کارشناسان اقتصادی می‌گویند آنچه در دهه هشتاد در کشورهای صنعتی اتفاق افتاد، اکنون در ايران اتفاق افتاده ‌است. با اين تفاوت که کشورهای صنعتی آنزمان بسرعت بسوی افزايش عرضه و توليد رفتند وبر رکود تورمی خود غلبه کردند . درحالي که در ايران بویژه در سه سال اخیر سياست افزايش تقاضا بکار برده می شود. به باور منتقدان دولت سياست هايی که دولت بکار می برد فاقد برنامه ای برای مهار اين روند است. رکود تورمی‌ای که ايران سال هاست با آن روبروست، نتيجه سياست هايی است که درآمدها را صرف توليد نکرده و به نظر نمی آيد در آينده نيز برنامه ای برای اينکار داشته باشد. چنانچه به گفته مسئولان وزارت کار در سه سال گذشته ۱۸ هزار میلیارد تومان نقدینگی در قالب طرح‌های اشتغال‌زا هزینه شد، اما نتیجه‌ی کار بازهم افزودن بر نقدینگی غیرمولد بود. وزیر صنایع در این رابطه اذعان می‌کند بخش صنعت و معدن ایران معضل جدی گرفتن تسهیلات به نام تولید و هزینه کردن آن در امور سوداگرانه دارد.
کارخانه های بسياری ورشکسته شده اند . تعطيلی نيشکر هفت تپه فقط يک نمونه است. به تازگی ابراهیم جمیلی عضو هیات رئیسه اتاق ایران از وضعیت هشدار دهنده ۶۰۰ واحد تولیدی خبر داده است. او به وزیرصنایع که مهمان اتاق ایران بوده، گفته است که صنعت سرب و روی در بدترین شرایط قرار دارد و سخت‌ترین روزهایش را می‌گذراند.
 پس از انقلاب تعداد زیادی از واحدهای توليدی خصوصی به اختيار دولت درآمدند. دولت به گفته کارشناسان ناکارآمدتر از بخش خصوصی ايران است. اکثر واحدهايی که به دولت منتقل شدند، از بين رفتند. واردات بی رويه‌ای که بخاطر افزايش درآمد نفت به بازار سرازير شده است، به بسته شدن واحدهای توليدی بیشتری انجاميد. برای این واحدها سرمايه گذاری فراوانی شده بود.
 
منش بخش خصوصی
 
از این گذشته بخش خصوصی ايران، آنجا که هنوز رمقی برای ادامه کار دارد، به عقيده کارشناسان کوته بين است، يعنی سود امروز را به رشد آينده ترجيح می دهد . يکی از مهم ترين دﻻيل اين نگاه سودجویانه، عدم اطمينان به آينده و نبود امنيت است. پس بخش خصوصی هم سرمايه گذاری اساسی و دراز مدت نمی‌کند. آ ن کسان که در ايران به اصطلاح خوب کار می کنند، تجار هستند. ثروتی هم اندوخته می‌شود از آن آنها است.
 
اقدامات دولت مانند پایین آوردن بهره بانکی، که به گفته کارشناسان نشانه کمی آگاهی دولت از قوانین اقتصادی است، خود مزيد بر علت شده است. این اقدامات باعث شده‌اند، پول به جای آنکه برای توليد سرمايه گذاری شود، وارد حوزه‌هایی چون بازار مسکن، بساز وبفروشی و دﻻلی زمين شود. نتیجه افزایش سرسام‌آور قیمت مسکن در سه سال اخیر و فقر بیشتر مردم بوده است.
 
اگر یکی از دلایل افسردگی دائمی بیکاری است، پس نباید تعجب کرد  که جامعه ایران، بخصوص بخش جوان آن به گفته کارشناسان دچار سرخوردگی، افسردگی و سرگردانی است. از افزایش اعتیاد و خودکشی هم نباید حیرت‌زده شد.
 
طرح تحول اقتصادی
 
دکتر جمشید پژویان می‌گوید امیدوار است که طرح تحول اقتصادی دولت قدمی در راه حل مشکلات اقتصادی باشد. او تاکید می‌کند که این تنها در صورتی است که درست و حساب شده عمل شود. و اگر نه، به گفته او «آنگاه با مشکلات بسیار جدی‌تری روبرو خواهیم شد.»
 
طرح تحول اقتصادی به گفته کارشناسان فعلا به یک مورد محدود شده است: تغییر یارانه های غیر مستقیم و پرداخت آن بصورت مستقیم. به همین خاطر هم آنچه پیش بینی می‌شود چندان امیدوارکننده نیست: نخست به این دلیل که هنوز هیچ آمار صحیحی از دهک‌های پایین جامعه، که مستحق گرفتن یارانه مورد‌نظر باشند، دردست نیست. این امر می‌تواند بازار سوداگری و دزدی را بیشتر از امروز دامن بزند. دوم این که بر بستری نامناسب و به دلیل اقتصادی لنگ، این امکان که هزینه های تولید بشدت بالا رود، سطح عمومی قیمت‌ها بازهم افزایش یابد، تولید کاهش پیدا کند و بیکاری افزایش یابد، محتمل‌تر است تا عکس آن. باید دید آیا دولت این مسائل را در نظر گرفته است یا نه.
مقايسه جالب سطح تورم در ايران و كشورهاي منطقه و جهان
سطح نگران كننده تورم در ايران، در شرايطي بدتر از 175 كشور جهان و حتي بدتر از كشورهايي مثل ناميبيا، چاد، بنين، كنگو، توگو،‌ هندوراس و ... است كه درآمدهاي نفتي ايران به بي سابقه ترين سطح خود در تاريخ رسيده و به علاوه صادرات غيرنفتي نيز، بنا به اعلام مسوولان ركورد كل تاريخ صادرات كشور را شكسته است و دولتمردان نيز از شكوفايي رو به رشد اقتصاد كشور خبر مي دهند.
 آخرين آمار اعلام شده از سوي صندوق بين المللي پول نشان مي دهد هرچند تورم يك پديده جهاني به شمار مي رود و ايران نيز طبيعتاً از آثار تورم بين المللي متأثر است ، اما مقايسه تورم در بين كشورهاي جهان نشان مي دهد ميزان تورم در ايران بسيار فراتر از نرم جهاني است به گونه اي كه تنها چهار كشور فقير اريتره،گينه، ميانمار و زيمباوه، تورمي بيش از ايران دارند و 174 كشور تورمي كمتر از ايران و گاه در حد صفر و زير يك در صد دارند.
به گزارش عصرايران، از بين 180 كشور جهان كه صندوق بين المللي پول اطلاعات تورمي آنها را منتشر كرده است، دو كشور ژاپن و نيجر داراي تورم "صفر" هستند و 5 كشور ديگر از جمله بوركينافاسو تورم زير يك درصدي دارند.
در حالي كه طبق آمار اعلام شده، تورم در ايران 19 در صد است، 156 كشور جهان تورم يك رقمي دارند و اين، نشان مي دهد تورم دو رقمي، پديده چندان فراگير و متعارفي در جهان امروز به شمار نمي رود و تنها كشورهايي چون ماداگاسكار (10 درصد) ، مصر (10.9)، زامبيا (11.3)، (اوكراين 11.5)، (آنگولا 11.9)، يمن(12.6)، اتيوپي(17.8)، ونزوئلا(18) و البته ايران را شامل مي شود .
نكته قابل توجه اينكه سطح تورم در كشورهاي پيراموني ايران نيز بسيار پايين تر از كشورمان است و ايران در منطقه يك استثنا به شمار مي رود و لذا نمي توان تورم موجود در كشور را به مسائل اقتصادي منطقه نيز نسبت داد.
طبق اين آمار تورم در كشورهاي منطقه بدين شرح است:
كويت:‌2.6 عربستان:3 لبنان:3.5 ارمنستان:3.7 عمان:3.8 اردن:5 تركمنستان:6.5 سوريه:7 پاكستان:7.8 تركيه:8.2 افغانستان:8.3 تاجيكستان:9.9 تنها دو كشور همسايه ايران داراي تورم دو رقمي و البته پايين از ايران هستند: قطر(12 درصد)‌ و جمهوري آذربايجان(16.6) سطح نگران كننده تورم در ايران، در شرايطي بدتر از 175 كشور جهان و حتي بدتر از كشورهايي مثل ناميبيا، چاد، بنين،كنگو، توگو،‌ هندوراس و ... است كه درآمدهاي نفتي ايران به بي سابقه ترين سطح خود در تاريخ رسيده و به علاوه صادرات غيرنفتي نيز، بنا به اعلام مسوولان ركورد كل تاريخ صادرات كشور را شكسته است و دولتمردان نيز از شكوفايي رو به رشد اقتصاد كشور خبر مي دهند.با توجه به مستندات فوق، هرچند مي توان بخشي از تورم را ناشي از تأثيرات بين المللي بر اقتصاد ايران و نيز مسائل سياسي ناشي از تحريم ها دانست و توجیه کرد اما نمي توان سهم دولت را در تحميل اين تورم كمرشكن بر مردم ايران ناديده گرفت.
سال گذشته رئیس کل بانک مرکزی ایران به صراحت اعلام کرد که میزان نقدینگی دو سال اخیر معادل کل نقدینگی 45 سال گذشته بوده است!
طهماسب مظاهری در توضیح این مطلب گفت: کل نقدینگی ایجاد شده از سال 1339 (زمان تاسیس بانک مرکزی) تا مرداد سال 1384 بالغ بر 70 هزار میلیارد تومان بوده است، اما از مرداد 1384 تا مرداد 1386 این رقم به بیش از 142 هزار میلیارد تومان رسیده است.
بديهي است اين حجم عظيم از نقدينگي را كشورهاي خارجي به زور وارد چرخه اقتصادي ايران نكرده اند بلكه سياست هاي نادرست اقتصادي دولت خودمان آن را پديد آورده و گراني هاي زايد بر حد متعارف جهاني را در كشور به وجود آورده است و اين در حالي است كه طبق برنامه چهارم توسعه، قرار بود سطح تورم در سال 88 به 9.9 در صد برسد ولي اين برنامه با روي كار آمدن دولت نهم عملاً ناديده گرفته شد و مجلس هفتم نيز اعتراض مؤثري در مقابل اين مساله از خود نشان نداد و در نهايت كار به جايي رسيد كه اكنون حدود دو برابر ميزان پيش بيني شده ، دچار تورم هستيم.
نگاهي به فهرست كشورهاي فقير و گمنامي كه تورمي بسيار پايين تر ايران دارند بيندازيد: آيا اين وضعيت شرم آور نيست؟ و آيا حق مردم ايران تورم 19 در صدي و  قرار گرفتن در كنار فقراي اريتره و گينه اي است؟



قیمت: 10000 تومان

4-G1/file-free (506)

ReadOnly در صورت True بودن، كاربر نمي‌تواند آن راتغيير دهد.
AutoPostBack تا زماني كه True نشود نمي‌توان از رخداد TextChanged آن كنترل استفاده كرد و به صورت پيش‌فرض False است.
چون نحوه استفاده از اين كنترل در طي فصول قبلي در عمل مطالعه گرديد، لزومي به تكرارآن در اينجا نمي‌باشد.
1-4- كار با جداول و ليست‌ها
براي آراستن متن در رديف‌ها و ستون‌ها بايد از يكي از كنترل‌هاي ليست كه در جدول 1-2 نامبرده شدند استفاده شود. از ListBox، DropDownList و جدول براي جداول و ليست‌هاي ديناميك استفاده مي‌گردد. از DataGrid، DataList و Repeater براي نمليش جدول و ليست‌هاي پيچيده مانند آن‌هايي كه حاوي كنترل‌ها هستند و يا متصل به پايگاه داده‌اند استفاده مي‌گردد. در جدول زير مرور شده‌اند.
جدول 1-4- كنترل‌هاي ليست و جدول ASP.NET
كنترل موارد كاربرد
ListBox نمايش متني فقط خواندني در يك ليست با قابليت Scoroll
DropDownList نمايش متن فقط خواندني در يك DropDownList ساده
Table نمايش متن و يا كنترل‌ها در ستون‌ها و رديف‌ها
DataGrid نمايش داده‌ها و كنترل‌هاي پيچيده در جداول
1-5- اضافه كردن آيتم‌ها به يك ليست يا جدول در زمان طراحي
كنترل‌هاي ListBox، DropDownList و Table اجازه اضافه كردن آيتم‌‌هاي استاتيك را در زمان طراحي مي‌دهند.
با استفاده از Collection Editor مي‌توان آيتم‌هاي استاتيك را به يك ListBox، DropDownList و يا جدول اضافه كرد. (شكل 1-2).
براي اضافه كردن آيتم‌هاي استاتيك به يك ListBox يا DropDownList، خاصيت Items را در پنجره خواص آن‌ها انتخاب كنيد تا پنجره مربوطه باز شود. (شكل 1-3).
براي اضافه كردن آيتم‌هاي استاتيك به يك جدول، خاصيت Rows آن را در پنجره خواص كنترل انتخاب نماييد.

شكل 1- 2- استفاده از گزينه Items و سپس Collection Editor براي اضافه کردن آیتم ها در زمان اجرا

شكل 1- 3- نمايي از Collection Editor يك ListBox كه براي اضافه كردن آيتم‌هاي استاتيك
1-6- اضافه كردن آيتم‌ها به ليست يا جداول در زمان اجراي برنامه
با استفاده از متد Add مي‌توان به كلكسيون Items آن‌ها عضو اضافه كرد.
ListBox, Items.Add (......);
بحث در مورد كنترل Table كمي مفصل‌تر مي‌باشد. اين كنترل تنها داده‌هايي را براي سلول‌هاي جدولي ذخيره مي‌كند كه در زمان طراحي ايجاد شده‌اند. براي ايجاد سلول‌ها و رديف‌هاي بيشتر در زمان اجرا، بايد دوباره جدول را با استفاده از داده‌هاي ذخيره شده در تغيير حالت، ساخت. در اين زمينه بايد به يك مثال كامل توجه كرد. (شكل 1-4).
مثال اولمطابق شكل 1-4 يك دكمه، DropDownList، TextBox و Table روي فرم قرار دهيد و نام آن‌ها را به ترتيب به btnClick، ddlItems، txtAdd و tblEx01 تغيير دهيد. براي طولاني نشدن فصل به راحتي مي‌توانيد به سورس همراه مراجعه كنيد. در اين مثال متني كه در TextBox نوشته مي‌شود پس از كليك شدن بر روي دكمه Add به DropDownList و Table اضافه مي‌شود (مفهوم دوباره بازسازي كردن جدول در كد پياده شده است).

شكل 1-4- تصوير مربوط به مثال اول
1-7- دريافت آيتم انتخاب شده از يك ليست
با استفاده از خاصيت SelectedItem مي‌توان اين كار را انجام داد. براي نمونه در مثال قبل از دستور زير مي‌توان استفاده كرد تا به اين خاصيت دسترسي پيدا كرده و درمحلي مناسب از آن استفاده نمود.
ddlItems.SelectedItem.Text
1-8- نحوه Data Binding ساده در كنترل ليست‌ها
كنترل‌ها مقاديرشان را مي‌توانند از هر منبع داده‌اي در برنامه شما دريافت كنند. براي مثال از يك بانك اطلاعاتي، آرايه، خاصيت يك شيء و ... . در ساده‌ترين مرحله آن به مثال زير توجه كنيدك
مثال 2- يك فرم وب را با يك DropDownList درست كنيد. كد مربوطه كه آرايه‌اي به نام arrData را براي بايند كردن ايجاد مي‌كند در سورس همراه برنامه ملاحظه نماييد.
2- DropDownList را انتخاب نموده و روي دكمه خاصيت DataBinding در پنجره خواص (شكل‌هاي 1-5 و 1-6) كليك كنيد.
3- خاصيت DataSource را در اين صفحه انتخاب كنيد و در قسمت Custom Binding Exp نام آرايه arrData را بنويسيد.
4- برنامه را اجرا كنيد.

شكل 1-5- انتخاب گزينه DataBinding كنترل DropDownList

شكل 1-6- نحوه تعريف آرايه arrData به صورت منبع داده‌اي براي Bind شدن به كنترل DropDownList
هنگامي كه از DataBinding در كنترل‌هاي سرور استفاده مي‌كنيد مي‌توان حفظ مديريت و حالت را خاموش كنيد. اين مورد كارايي را افزايش مي‌دهد، زيرا متد DataBind به صورت اتوماتيك اين مديريت خودكار را جايگزين مي‌كند. براي اين كار خاصيت Enable View State را False كنيد.
1-9-اضافه كردن آيتم‌ها به DataGrid، DataList و Repeater Controls
با استفاده از Data Binding مي‌توان به كنترل‌ها، آيتم‌ها را اضافه نمود. اين كنترل‌ها با استفاده از Templates ظاهر خودشان را در زمان اجرا تعريف مي‌كنند. يك Template مجموعه‌اي از المان‌هاي HTML است يا كنترل‌هاي سرور و يا هر دو كه براي هر آيتم داده در كنترل تكرار خواهد شد.
براي اضافه كردن آيتم‌ها به اين كنترل‌ها مراحل زير را طي نماييد:
1- تعريف Data Source.
2- قرار دادن آن‌ها روي فرم و Bind نمودن آن‌ها به منبع داده.
3- ويرايش Templates مربوط به كنترل براي اضافه كردن عناصر HTML يا كنترل‌هاي سرور كه در Grid يا ليست تكرار خواهد شد.
4- تنظيم خواص كنترل‌هاي سرور كه در Grid يا ليست قرار داده شده‌اند براي bind كردن آيتم‌ها به آن‌ها.
مثال 3:مثال زير نحوه اضافه كردن ستون‌هاي Template را به DaraGrid نشان مي‌دهد و چگونگي Bind كردن كنترل‌هاي موجود در آن به يك منبع داده:
1- ابتدا يك منبع داده عمومي در برنامه خود تعريف كنيد.
2- كنترل DataGrid را روي فرم قرار دهيد.
3- ستون‌هاي Template را به آن با استفاده از Property Builder مي‌توان اضافه كرد (روي كنترل كليك راست كنيد. (شكل 1-7).
4- در صفحه ظاهر شده گزينه Columns را انتخاب كرده سپس ستون Template را در ليست ستون‌ها انتخاب كنيد و بر روي دكمه (<)Add كليك كنيد. براي اين مثال 2 ستون Template را اضافه و سپس روي Ok كليك نماييد. (شكل 1-8).
5- در پنجره خواص، خاصيت DataSource را انتخاب كنيد و منبع داده را مشخص كنيد (مانند مثال قبل) يعني همان arrData. (شكل 1-9).
6- روي DaraGrid كليك كنيد و سپس Columns(0) را از منوي pop-up انتخاب نماييد. ظاهر كنترل به حالت Edit تغيير مي‌كند (شكل 1-10).

شكل7-1- انتخاب Property Builder مربوط به Data Grid

شكل 1-8- اضافه كردن دو ستون Template به ديتاگريد

شكل 1- 9- انتخاب منبع داده براي ديتاگريد

شكل 1-10- انتخاب Columns[0] ديتاگريد براي ويرايش در سمت چپ
7- ساير كنترل‌ها را روي فرم وب قرار دهيد و سپس به Template مربوط به كنترل، Dag كنيد تا به DataGrid اضافه شوند (شخصا از Cut/Past استفاده مي‌كنم). براي مثال يك TextBox روي فرم قرار دهيد و سپس آن را به Columns(0)، Drag كنيد. (شكل 1-11).
8- در پنجره خواص خاصيت DataBilding را انتخاب كنيد (مربوط به كنترل TextBox كه به Template اضافه كرده‌ايد) (شكل 1-12) و بر روي دكمه ظاهر شده كليك كنيد.
9- در ليست خواص Bindable، خاصيتي را انتخاب كنيد تا آيتم داده را دريافت كند. براي اين مثال Text را انتخاب كنيد، Simple Binding را انتخاب كنيد و سپس بر روي Container و DataItem كليك كنيد تا مشخص نماييد كه كدام آيتم داده در خاصيت انتخاب شده قرار گيرد. روي Ok كليك كنيد تا اين صفحه بسته شود.

شكل 1-11- قرار دادن يك Text Box بر روي Columns[0] در ديتاگريد

شكل 1-12- انتخاب نوع Binding براي كنترلي ديتاگريد
10- دومين ستون Template را ويرايش كنيد. براي اين كار بر روي كنترل DataGrid كليك راست كنيد و سپس Columns(1) رااز منوي pop-up انتخاب نماييد.
11- مراحل 4 تا 7 را براي اين ستون تكرار كنيد. براي اين مثال يك دكمه ترسيم كنيد و آن را Drag كنيد به Columns(1) در Template مربوط به Data Grid.

شكل 1-13- قرار دادن يك دكمه در Columns[1] ديتاگريد
12- Template را هنگامي كه كار شما پايان يافته است ببنديد. براي اين كار روي آن كليك راست كنيد و گزينه End Template editing را از منوي pop-up انتخاب كنيد. ويژوال استوديو كنترل‌هاي موجود در آن را مانند شكل 1-14 نمايش مي‌دهد. براي تغيير خواص هر كدام از كنترل‌ها بايد Template را همان گونه كه تا به حال ويرايش كرده‌ايم تغيير داد.

شكل 1-14- شكل نهايي گريد پس از اتمام كار ويرايش
1-10-انجام دستورات
كنترل‌هاي سرور Button، LinkButton و Image Button براي انجام دستورات به كار برده مي‌شوند. اين كنترل‌ها سبب وقوع رخدادهايي به نام Post-Back مي‌شوند. اين گونه رخدادها از طرف مرورگر درخواست شده و سبب مي‌شوند كه سرور به آن پاسخ دهد.
براي اين كه ترتيب رخدادهاي اتفاق افتاده در يك صفحه را ببينيم به مثال زير توجه كنيد.
مثال 4:يك TextBox، ListBox و يك كنترل Button را روي فرم قرار دهيد (شكل 1-15). AutoPostBack تكست باكس و ليست باكس را True كنيد. در رخداد Page_Load ليست باكس را با سه آيتم دلخواه پر كنيد. سپس كدهاي زير را به رخدادهاي مختلف صفحه اضافه كنيد.
private void Page_Load(object sender, System.EventArgs e)
{
Response.Write(’Page load.<br>”);
if ( Page.IsPostBack) //run 1 time
{
ListBoxl .Items.Add(”l”);
ListBoxl.Items.Add(’2”);
ListBoxl.Items.Add(’3’);
}
}
private void TextBoxl_TextChanged(object sender, System.EventArgs e)
{
Response.Write(’Text changed. <br>”);
}
private void ListBoxl_SelectedlndexChanged(object sender, System.EventArgs e)
{
Response.Write(Item selected. <br>’);
}
private void Buttonl_Click(object sender, System.EventArgs e)
{
Response.Write(”Page load. <br>’);
}

شكل 1-15- نمونه‌اي از اجراي برنامه 4
استفاده از Button و Link Button بسيار واضح و سرراست مي‌باشد. كنترل Image Button قابليت بيشتري را ارائه مي‌دهد. رخداد كليك آن حاوي آرگومان‌هاي x و y مكاني هستند كه با ماوس روي آن كليك كرده‌ايد و به آن Image Maps هم مي‌گويند.
1-11- دريافت مقادير از كاربر
با استفاده از كنترل‌هاي Radio Button، Radio ButtonList و CheckBox يا CheckBoxList مي‌توان داده‌هاي بولي و ... را از كاربر دريافت كرد. همانند كنترل‌هاي List Box و DropDownList مي‌توان از ويرايشگر Collection براي اضافه كردن ايتم به RadioButtonList يا CheckBoxList استفاده كرد. براي اين كار بايد بر روي خاصيت Items آن‌ها در پنجره‌ي خواص كليك كرد.
با استفاده از خاصيت Checked در آن‌ها مي‌توان متوجه شد كه آيا CheckBox يا RadioButton انتخاب شده‌اند يا خير.
هنگامي كه شما يك RadioButton را روي فرم قرار مي‌دهيد با ساير RadioButton ها بر خلاف كنترل‌هاي OptionButton برهم‌كنشي ندارد. براي اين منظور بايد خاصيت GroupName آن‌ها را براي هر RadioButton مشخص كرد.
براي دريافت و يا تنظيم مقادير CheckBoxList و يا RadioButtonList از حلقه foreach مي‌توان استفاده كرد. براي اين كنترل‌ها از خاصيت Selected آن‌ها براي فهميدن انتخاب شدن ياخير، مي‌توان استفاده كرد.
مثال 5:مي‌خواهيم يك مثال ساده براي آشنايي با نحوه استفاده از كنترل‌هاي RadioButtonList بنويسيم. يك RadioButtonList و يك دكمه را روي فرم قرار دهيد. سپس روي گزينه Items آن در صفحه خواص كنترل كليك كنيد. سه گزينه دلخواه به آن اضافه نماييد. (شكل‌هاي 1-16 و 1-17)

شكل 1- 16- اضافه كردن سه آيتم دلخواه به كنترل Radio Button List

شكل 1- 17- تصوير نهايي فرم مثال 5
سپس از كد زير استفاده نماييد:
private void Buttonl_Click(object sender, System.EventArgs e)
{
foreach ( Listltem Istltem in RadioButtonListl.Items)
{
if ( Istltem.Selected)
Response.Write(Istltem .Text + “is selected. <br>’);
}
}
1-12- نمايش گرافيك و تبليغات
روش‌هاي مختلفي براي نمايش گرافيك روي فرم وجود دارد.
1- به عنوان پس‌زمينه: با استفاده از خاصيت Back Ground فرم وب مي‌توان يك تصوير را روي كل صفحه قرار داد. با استفاده از BackImale URL يك كنترل Panel مي‌توان در قسمتي از صفحه به جاي كل صفحه تصوير را نمايش داد.
2- به عنوان foreground: با استفاده از كنترل Image در زمان اجرا فراهم مي‌توان خاصيت ImageURL آن را تنظيم كرد.
3- به عنوان يك دكمه: با استفاده از كنترل Image Button.
4- به عنوان تبليغات: با استفاده از كنترل AdRotator براي نمايش تصاوير از ليستي از موارد تبليغاتي.
استفاده معمول از تصاوير گرافيكي در صفحات ASP.NET براي تبليغات است. كنترل AdRotator كه براي اين منظور به كار برده مي‌شود از يك فايل XML براي به نوبت نمايش دادن تصاوير تبليغي استفاده مي‌كند. در اين فايل XML آدرس تصاوير تبليغي قرار مي‌گيرد به علاوه آدرس صفحه‌اي كه اگر كاربر روي تصوير كليك كرد باز شود و هم‌چنين حق تقدم تصوير و ساير خواص اين گونه. در زمان اجرا كنترل AdRotator يكي از موارد تبليغاتي موجودو ليست شده در فايل XML را انتخاب كرده و آن را روي صفحه نمايش مي‌دهد.
براي استفاده از كنترل AdRotator بايد مراحل زير طي شود:
1- يك كنترل AdRotator روي فرم قرار دهيد.
2- يك فايل XML را از منوي پروژه ايجاد كنيد.
3- در پنجره خواص خاصيت TargetSchema را انتخاب كرده و سپس از منوي پايين افتادني AdRotator Schedule file را انتخاب كنيد.
4- براي هر تصويري كه قرا راست نمايش داده شود تگ‌هاي <Ad> را به قسمت <Advertisement> فايل XML اضافه كنيد.
5- فايل XML را ذخيره كنيد و به فرم وب بازگرديد.
6- در پنجره خواص كنترل AdRotator خاصيت Advertisemenfile را به فايل XML اي كه درست كرده‌ايد ارجاع دهيد.
براي مثال فايل XML زير براي نمايش سه تبليغ به كار مي‌رود.
<Advertisements>
<Ad>
<ImageUrl > ./SampleBanner.gif</ImageUrl>
<NavigateUrl > http://www.google.com </NavigateUrl>
<AlternateText>Cick me now! </AlternateText>
<Keyword> ShowMe </Keyword>
<Impressions>71 </Impressions>
<lAd>
<Ad>
<ImageUrl > ./AnotherSample.gif</ImageUrl>
<NavigateUrl > http://www.microsoft.com </NavigateUrl>
<AlternateText > Go to Microsoft Site</AlternateText>
<Keyword> ShowMe</Keyword>
<Impressions>70</Irnpressions>
<lAd>
<Ad>
<ImageUrl > ./DoesNotExist.gif</ImageUrl>
<NavigateUrl > http://www.microsoft.com </NavigateUrl>
<AlternateText>Wont see me</AlternateText>
<Keyword> DoNotShowMe </Keyword>
<Impressions> 2000 </Impressions>
</Ad>
</Advertisements>
جدول 1- 5- تگ‌هاي تعريف شده براي AdRotator
Tag معناي
<Ad> يك Ad را شروع مي‌كند
<ImageURL> آدرس تصويري كه بايد نمايش داده شود.
<NavigateURL> با كليك كردن كاربر بر روي تصوير به اين آدرس هدايت مي‌شود.
<AlternativeText> به صورت ToolTip نمايش داده مي‌شود و اگر تصوير به هر دليلي نمايش داده نشود اين متن جايگزين آن مي‌شود.
<Keyword> براي فيلتر كردن Adها به گروه‌هاي مختلف.
<Imperssion> نمايانگر احتمال نمايش فايل تبليغي است. Ad هايي با اعداد بالاتر احتمال نمايش بيشتري دارند.
1-13- كنترل‌هاي گروهي
براي مثال يكي از كاربردهاي كنترل‌هاي گروهي اين است كه شما يك صفحه لاگين درست كنيد و در يك قسمت صفحه كنترل‌هاي مربوط به صورت يك گروه قرار گيرند و پس از لاگين كردن آن‌ها را مخفي كنيد و قسمت ديگر صفحه را نمايش دهيد.
از كنترل Panel براي اين كار استفاده مي‌شود. روي اين كنترل نمي‌توان كنترل‌ها را ترسيم كرد. بايد ابتدا كنترل روي فرم قرار گيرد و سپس به روي آن Drag شود. اين نوع كنترل‌ها از سيستم FlowLayout كه در مورد آن صحبت شد استفاده مي‌كنند و فقط از Space و يا Enter مي‌توان براي تنظيم مكان آن‌ها استفاده كرد.
1-14- كار با تاريخ
با استفاده از كنترل تقويم مي‌توان اطلاعات مربوط به روزهاي را نمايش داد. براي كار با اين كنترل از رخدادهاي SelectionChanged استفاده مي‌شود و هم‌چنين خواص SelectedDate و يا SelectedDates. رخداد SelectionChanged رخدادي post-back مي‌باشد بنابراين به محض تغير تاريخ، سرور را مطلع مي‌نمايد.

فصل دوم-بررسي و تعيين اعتبار داده‌هاي وارد شده از طرف كاربر
2-1-ارزيابي داده‌هاي ورودي كاربر
يكي از مهم‌ترين مراحل دريافت داده‌ها از كاربر اين است كه اطمينان حاصل كنيم آيا داده‌هاي وارد شده از طرف او معتبر هستند يا خير؟ اصول تعيين اعتبار بدين شرح مي‌باشند: آيا كاربر چيزي را وارد كرده است؟ آيا نوع صحيحي از داده را وارد كرده است (براي مثال آدرس ايميل) آيا داده ورودي در يك بازه خاص قرار دارد؟ و امثال اين‌ها.
ASP.NET يك سري از كنترل‌هاي ارزيابي داده‌هاي ورودي را قبل از اين كه داده‌ها به سرور فرستاده شوند، در سمت كلاينت مهيا كرده است و به اين صورت بدون ديگر شدن سرور و تحميل بار اضافي به آن اين كار صورت مي‌گيرد.
تعيين اعتبار داده‌هاي ورودي در سمت كلاينت توسط كتابخانه‌اي كه در فايل WebUIValidation.JS قرار دارد و به صورت مجزا بر روي كامپيوترهاي كلاينت دريافت خواهد شد صورت مي‌گيرد. نكته جالب اين‌جاست كه حتي اگر به دليل پشتيباني نكردن مرورگر وب كاربر از Jscript (نگارش‌هاي پايين‌تر از 4 اينترنت اكسپلورر) تعيين اعتبار سمت كلاينت مهيا نبود، به صورت خودكار تعيين اعتبار سمت سرور مهيا مي‌گردد و در هر حال تعيين اعتبار داده‌هاي ورودي صورت خواهد گرفت.
در جدول زير شش كنترل موجود براي تعيين اعتبارداده‌هاي ورودي كاربر توضيح داده شده‌اند. اين نوع كنتر‌ل‌ها مقدار كنترلي را كه در خاصيت Control to Validate آن‌ها مشخص شده است را بررسي مي‌نمايند.
جدول 2- 1- كنترل‌هاي تعيين اعتبار در ASP.NET
كنترل كاربرد
RequiredFiledValidator نمايش متني فقط خواندني در يك ليست با قابليت Scoroll
Compare Validator بررسي مي‌كند كه آيا داده‌ي وارد شده با داده‌ي موجود در كنترل ديگر تطابق دارد يا خير.
Range Validator بررسي مي‌كند كه آيا آيتم وارد شده بين دو مقدار تعريف شده قرار دارد يا خير.
RegularExpressionValidator بررسي مي‌كند كه آيا داده وارد شده با فرمت مشخص شده مطابقت دارد يا خير.
CustomValidator اعتبار داده‌ي ورودي را توسط اسكريپتي كلاينت سايد يا سمت سرور و يا هر دو انجام مي‌دهد.
ValidationSummary تمام موارد بررسي شده را در يك مكان نمايش مي‌دهد يا به صورت كلي فقط يك پيغام را نمايش مي‌دهد.
براي استفاده از كنترل‌هاي تعيين اعتبار بايد مراحل زير طي شود:
1- ترسيم و يا قرار دادن يك كنترل اعتبار ورودي روي فرم و تنظيم كردن خاصيت ControlToValidate آن به كنترلي كه مي‌خواهيد تعيين اعتبار شود. اگر شما از كنترل CompareValidator استفاده مي‌كنيد بايد خاصيت ControlToCompare را نيز تنظيم كنيد.
2- خاصيت ErrorMessage را به پيغامي كه مي‌خواهيد هنگامي كه داده ورودي معتبر نيست نمايش دهد تنظيم كنيد.
3- خاصيت Text آن را براي نمايش دادن پيغامي هنگامي كه خطا رخ مي‌دهد تنظيم كنيد. از اين مورد براي نمايش دادن توضيحات طولاني‌تر از خاصيت ErrorMessage استفاده مي‌شود.
4- در صورت نياز يك كنترل ValidationSummary را روي فرم وب براي نمايش تمام پيغام‌هاي خطاي حاصل از كنترل‌هاي تعيين اعتبار ترسيم كنيد.
5- تنها وجود كنترلي كه سبب فرستاده يك رخداد Post-Back مي‌شود سبب انجام بررسي تعيين اعتبار مي‌گردد پس وجود يك چنين كنترلي (مانند يك دكمه) روي فرم در اين حالت ضروري است.
براي نمايش خطاهاي تعيين اعتبار به صورت يك MessageBox خاصيت كنترل ValidationSummary به نام ShowMessage را True كنيد.
اگر يك كنترل RegularExprssionValidator را روي صفحه قرار دهد و خاصيت ValidationExpression آن را انتخاب نماييد ديالوگ باكس شماره 1 ظاهر مي‌شود كه در اغلب موارد كافي مي‌باشد.

شكل 2-1- صفحه اديتور مربوط به كنترل Regular Exprssion Validator
اين كنترل از زبان Pattern- matching براي تعيين اعتبار داده ورودي استفاده مي‌كند (اطلاعات وسيع‌تر را در اين زمينه مي‌توان در MSDN به دست آورد).
2-2- تركيب كنترل‌هاي تعيين اعتبار
يك كنترل روي صفحه مي‌تواند از چندين كنترل تعيين اعتبار استفاده كند. براي مثال TextBox ايي كه ايميل كاربر را دريافت مي‌كند مي‌تواند به كنترل RequiredFieldValidator و كنترل RegularExpressionValidator متصل باشد.
در مورد كنترل CompareValidator بايد به نكات زير توجه داشت:
- اگر كنترل مشخص شده در خاصيت Control To Validate نتواند به يك نوع داده مناسب تبديل شود نتيجه Invalid خواهد بود.
- اگر كنترل مشخص شده در خاصيت Control To Compare نتواند به يك نوع داده مناسب تبديل شود نتيجه Valid خواهد بود. در اين حالت بايد از يك كنترل ديگر براي تعيين اعتبار بهره جست.
هنگامي كه مي‌خواهيم از كنترل Compare Validator استفاده كنيم با تنظيم كردن خاصيت Operator آن مي‌توان نوع مقايسه را انجام داد براي مثال گاهي از اوقات ورودي يك فيلد بايد كمتر يا مساوي فيلد ديگري باشد و امثال اين‌ها. اين خاصيت در پنجره خواص كنترل ذكر شده به سادگي قابل تنظيم است.
مثال اول:مطابق شكل -22، دو TextBox، دو Lable و يك عدد Button روي صفحه قرار دهيد. مي‌خواهيم مقدار عددي TextBox دوم تقسيم كنيم و حاصل را در Lable نهايي نمايش دهيم.

شكل 2-2- نماي ابتدايي مثال اول
نام TextBox‌ها را (از سمت چپ) به txtVa11 و txtVa12 و دكمه را به btnCalc و Lable نهايي را به lblResult تغيير دهد.
مي‌خواهيم چك كنيم كه آيا كاربر در هر دو TextBox چيزي وارد كرده است يا خير و آيا محتويات TextBox دوم از صفر بزرگ‌تر و كوچك‌تر از 1000 مي‌باشد؟
براي اين منظور دو كنترل RequiredFiledValidator و يك كنترل RangeValidator را روي فرم قرار دهيد (شكل 2-3).

شكل 2-3- قرار دادن كنترل‌هاي تعيين اعتبار روي فرم وب
خاصيت Control To Validate كنترل RequiredFieldValidator مربوط به تكست باكس اول را به txtVal1 تنظيم كنيد (شكل2-4) و اين خاصيت را براي كنترل RequiredFieldValidator مربوط به TextBox دوم به txtVal2 تنظيم نماييد.

شكل 2-4- تنظيم كردن خاصيت Control To Validate كنترل Required Field Validator
و درمورد كنترل Range Validator ابتدا خاصيت Control To Validate را به txtVal2 تنظيم كنيد و سپس min و max آن را به 1 و 1000 تغيير دهيد (شكل 2-5).
اكنون نوبت به تنظيم كردن خاصيت ErrorMessage تك‌تك كنترل‌هاي تعيين اعتبار مي‌باشد. براي هر كدام يك عبارت معنادار بنويسيد (شكل 2-6).
روي دكمه دوبار كليك كنيد و كدي ساده براي تقسيم كردن دو عدد بر هم را بنويسيد.

شكل 2-5- تنظيم خواص كنترل Range Validator

شكل 2-6- نماي فرم پس از تنظيم خاصيت Error Message كنترل‌هاي تعيين اعتبار داده‌ها
حالا برنامه را اجرا كنيد. قبل از هر كاري روي دكمه انجام محاسبه كليك نماييد تا نتيجه مطلوب را ببينيد.
اگر در TextBox دوم عددي بزرگ‌تر از يك را وارد نماييم يك پيغام خطا از طرف كنترل Range Validator ظاهر مي‌شود. چرا؟! چون نوع داده‌ي ورودي را مشخص نكرده‌ايم! خاصيت Type اين كنترل را به int تغيير دهيد (شكل 2-7).

شكل 2-7- تعیین نوع داده‌ي ورودي كنترل Validator Range 
2-3- Cansel كردن تعيين اعتبار
چون تعيين اعتبار قبل از اين كه سرور صفحه‌اي را پردازش كند اتفاق مي‌افتد ممكن است كاربر در بين انبوهي از پيغام‌هاي خطا گير بيفتد و نه راه پس داشته باشد و نه پيش! براي كنسل كردن اين كنترل‌ها مي‌توان از يك كنترل كه خاصيت Post-Back نداشته باشد مانند Submit HTML Control استفاده كرد. در اين حالت مي‌توان كاربر را به يك صفحه ديگر هدايت كرد (با بررسي كردن خاصيت Is Valid شيء Page).
مثال دوم:

شكل 2-8- تصويري از مثال دوم در حالت طراحي
در اين مثال مي‌خواهيم اگر كاربر بر روي دكمه‌ي كنسل كليك كرد بدون انجام Validation به صفحه ديگري راهنمايي شود.
يك TextBox به نام txtID، يك Required Field Validator كه اين TextBox را كنترل مي‌كند روي فرم قرار دهيد. يك دكمه سرور وب به نام btnSend و يك دكمه HTML معمولي از نوع Submit به نام btnCancel را روي فرم قرار دهيد (شكل 2-8).
يك فرم وب جديد به برنامه از طريق منوي Project (آيتم Add web form) اضافه نماييد و نام پيش‌فرض آن را بپذيريد. روي اين فرم يك Label قرار دهيد و داخل آن بنويسيد Sorry!.
در سورس HTML صفحه، خواص كنترل Submit را به صورت زير بايد تغيير داد:
<INPUT style=’Z-INDEX: 101; LEFT: 274px; WIDTH: ll5px; POSmON: absolute; TOP: 142px; HEIGHT: 27px P,’pe=’submie’ value=’Cancel id=”btnCancel’ languagejavascript onclick=’Page_ValidationActive=false;’>
و در فرم وب كد زير را مي‌توان اضافه كرد:

4-G1/file-free (48)

پست هاي گازي: در بعضي از مناطق كه به عللي از قبيل كمبود جا يا آلودگي بيش از حد ( مناطق ساحلي ) امكان احداث پست هاي معمولي باز نمي باشد. پست هاي گازي كه به لحاظ وجود لوله هاي گاز كه فاز هاي مختلف و قسمت هاي برق دار را از زمين ايزوله مي نمايد و نيازي به رعايت فواصل مشخص تجهيزات از يكديگر نبوده، نصب مي گردند .
پست هاي معمولي: پست هاي با ولتاژ پايين ( تا حدود 63 كيلو ولت ) را براي افزايش ايمني و همچنين جلوگيري از اثرات آلودگي محيط مي توان به صورت بسته احداث نمود گرچه امروزه اين پست ها در ولتاژ 132 كيلو ولت نيز وجود دارد .
پست هاي سيار
پست هاي سيار، پست هايي هستند كه در سطوح ولتاژ بالا مثلا 20/132 كيلو ولت و يا 63/230 كيلو ولت به صورت موقت به خط فشار قوي اتصال يافته و از طريق يك دستگاه ترانسفورماتور، قدرت مورد نياز منطقه را به ولتاژ توزيع تبديل مي نمايد. معمولا تجهيزات و ترانسفورماتور اين نوع پست ها روي يك دستگاه و يا چند دستگاه تريلي قرار دارند.در حال حاضر تعدادي از اين پست ها در شبكه ايران در حال بهره برداري مي باشند. مورد استعمال اين نوع پست ها در حالت هاي ضروري و تا مواقعي خواهد بود كه پست اصلي در منطقه مزبور راه اندازي شود.
بي
بي: مجموعه اي از تجهيزات داخل پست كه يك مدار را كامل مي كنند بي مي گويند.
بي ها شامل دو نوع يك و نيم كليدي ناقص و يك و نيم كليدي كامل مي باشند.
يك مدار يك و نيم كليدي ناقص تمام توانايي هاي يك و نيم كليدي كامل را دارد و فقط در مصرف كليدها در آن صرفه جويي شده است.اين طرح اخيرا در پست هاي تازه تاسيس اعمال شده است .
در صفحه بعد يك نمونه از نقشه تك خطي استاندارد پست 20/63 آورده شده است . نقشه تك خطي اطلاعات كاملي از نحوه آرايش تجهيزات پست ارائه مي دهد .در زير با حركت از ابتداي پست به تجهيزات مختلف آن اشاره مي كنيم .
اولين تجهيزي كه سر راه قرار مي گيرد برقگير است . برقگير به صورت موازي در مدار قرار مي گيرد واجزاي پست را در برابر اضافه ولتاژ ها مخصوصا صاعقه محافظت و آن را به زمين منتقل مي كند .

بعد از برقگير CVT يا ترانس ولتاژ قرار دارد . CVT يك نوع ترانس ولتاژ مي باشد كه به صورت موازي در مدار قرار مي گيرد و با استفاده از خازن ، ولتاژ خط را به يك مقدار استاندارد براي دستگاه هاي انداره گيري پايين مي آورد .
بعد از CVT تجهيزي به نام لاين تراپ قرار دارد . لاين تراپ يا تله موج اساسا يك صافي ميان نگذر است كه براي جلوگيري نشت ناخواسته امواج حامل اطلاعات در شبكه قدرت نصب مي گردد و در حالي كه امپدانس ورودي تله خط براي موج فركانس پايين قدرت قابل اغماض است ، اين وسيله امپدانس قابل ملاحظه اي در امواج فركانس بالاي مخابراتي از خود نشان مي دهد .
پس از لاين تراپ سكسيونر ارت قرار دارد كه در حالت عادي در مدار نمي باشد ولي در حالتي كه نياز به ارت خط باشد، خط را زمين مي كند . سكسيونر قطع يا DS ( (Disconnecting switch تجهيزي بعدي است.
خط بعد از سكسيونر وارد شينه مي شود. و از شينه ها وارد كليد ها مي شود.در يك نيم كليد بين شينه هاي خط تا شينه هاي ترانس سه گروه كليد قرار دارند كه شامل دو سكسيونر در طرفين يك بريكر ويك CT مي باشند كه مابين بريكر و يكي از سكسيونرها قرار دارد.
بعد از شينه هاي ترانس يك سكسيونر ترانس ويك سكسيونر ارت قرار دارد. يك CVT ديگر هم براي هر خط در بعد از ES قرار مي گيرد. چون ترانس مهمترين تجهيز پست مي باشد براي محافظت در برابر اضافه ولتاژ ، در دو سر آن برقگير نصب مي شود . بعد از برقگير خط به بوشينگ هاي ترانس مي رود و از آنجا وارد ترانس مي شود . ترانس هاي موجود در پست ها اغلب از نوع ستاره مثلث مي باشد . به دليل صرفه جويي در عايق بندي ، سمت فشار قوي را به صورت ستاره انتخاب مي كنند و يك ترانس جريان نيز جهت حفاظت روي سيم نول قرار مي دهند . ترانس زمين در سمت مثلث براي به دست آوردن زمين مصنوعي و ترانس مصرف داخلي هم به منظور تامين برق مصرفي داخل پست نصب مي شوند . ترانس هاي جريان و ولتاژ در نقاط مختلف پست براي كاهش جريان و ولتاژ به سطح استاندارد جهت استفاده دستگاه هاي اندازه گيري و حفاظتي به كار مي روند . هر فيدر 20 كيلو ولت داراي يك بريكر مي باشند و يك بريكر نيز براي شين 20 كيلو ولت درنظر گرفته مي شود تا در صورت ايجاد خطا ، مدار را قطع كند . معمولا پست هايي كه بيش از يك ترانس دارند ، مجهز به كليد رابط مي باشند تا در صورت از مدار خارج شدن يك ترانس ، بار ها را با نصب كليد رابط به ترانس ديگر منتقل كرد .
نحوه كد گذاري تجهيزات در پست ها
اسامي ايستگاه ها كه در طرح ها و دياگرام هاي عملياتي به كار برده مي شوند ، شامل اصطلاح ، نوع و يا مخفف نام هايي است كه توسط واحد مركزي وزارت نيرو مطابق با استاندارد تعيين و تصويب شده است. مركز ديسپاچينگ ملي در نقشه هايي كه از شبكه برق ارائه مي دهد مقررات تصويب شده وزارت نيرو را به كار مي برد . مقررات مذكور شامل علائمي است كه براي مشخص نمودن واحد هاي توليدي ، ترانسفورماتور ها ، كليد ها و ساير تجهيزات ايستگاه ها استفاده مي شود . همچنين طبق قرارداد هاي فوق ، علائم مشخصه ، جهت شناسايي ولتاژ تجهيزات ، شماره تجهيزات
و سطح مقطع هادي به كار رفته در آن ها و خط به كار مي روند .
مقررات و قرارداد هاي نقشه خواني جهت نقشه هاي شبكه برق كشور در زير آورده شده اند :
كدگذاري ايستگاه ها
هر ايستگاه ها توسط يك علامت مخصوص به خود مشخص مي شود و اين علامت معمولا اولين حرف نام ايستگاه مي باشد . علامت شناسايي ايستگاه هميشه مقابل كد تمام تجهيزات و دستگاه هايي كه در نقشه نشان داده شده ، نوشته مي شود .
كد گذاري خطوط ، كابل ها و اتصالات خطوط
كد مربوط به سطوح مختلف ولتاژ
براي شناسايي و نام گذاري هر خط ، علامت شناسايي هر دو ايستگاه را نوشته وبه دنبال آن سه رقم اضافه مي شود . رقم اول از سمت چپ بعد از حروف ، نشان دهنده ولتاژ خط و دو رقم بعدي شماره خط را مشخص مي كند .
كد سطح ولتاژ
0 3.3 كيلو ولت به پايين و نقاط صفر تجهيزات
1 3.3
2 6.6
3 11
4 20
5 33
6 66
7 132
8 230
9 400
كد گذاري شين ها
شين ها به وسيله يك حرف و يك عدد دو رقمي مشخص مي شوند كه حرف ، نام ايستگاه را مشخص مي كند . رقم اول از سمت چپ بيانگر ولتاژ و رقم دوم بيانگر شماره شين است . باس بار هاي اصلي را با اعداد فرد و باس بار هاي فرعي را با اعداد زوج نشان مي دهند . در ايستگاه هايي كه فقط دو باس بار وجود دارد ، جهت سهولت كدگذاري يكي از باس بار ها را باس بار فرعي محسوب مي كنيم .
كد گذاري كليد هاي فشار قوي
كليد هاي قدرت را با يك حرف و يك عدد 4 رقمي نشان مي دهند كه از سمت چپ بعد از حرف اختصاري ايستگاه ، رقم اول ولتاژ كليد و رقم دوم و سوم به طور مشترك نوع تجهيزات و رقم چهارم نوع قطع كننده را مشخص مي كند . بدين ترتيب براي كد گذاري كليد هاي فشار قوي از يك حرف و 4 عدد استفاده مي شود . . رقم اول بيانگر ولتاژ و دو رقم دوم نشان دهنده نوع شماره خط مي باشند . ضمنا تمام بريكر ها به عدد 2 ختم مي شوند .
يگ روش براي نمايش ولتاژ خطوط بر حسب كيلو ولت ، رنگ خطوط براي شناسايي و نام گذاري است كه در جدول زير نشان داده شده است .
رنگ مشخص كننده سطوح ولتاژ جريان متناوب AC
رنگ ولتاژ KV
قهوه اي بالاي 400
بنفش 400
قرمز 230
سبز 132
آبي 66 و 63
نارنجي 33
زرد 20-11
مشكي 11 كيلو ولت
دو رقمي كه نوع تجهيزات را مشخص مي كند ، در جدول زير آمده است :
كد شناسايي تجهيزات
كد 00 الي 39 خطوط
40 الي 59 ترانس و كليه دستگاه هاي توليد كننده بار سلفي و خازني
60 الي 79 ژنراتور
80 الي 99 متفرقه ( تجهيزات غير از رديف هاي فوق الذكر مانند كليد كوپلاژ )
رقم چهارم طبق جدول زير ، نوع كليد و محل آن را مشخص مي كند :
كد كليدها و بريكرها
كد تجهيزات قطع كننده
1 سكسيونر متصل به شين اول
2 كليد
3 سكسيونر متصل به خط
4 سكسيونر متصل به شين دوم
5 سكسيونر شانتاژ ( باي پس )
6 سكسيونر ترانس
7 سكسيونر ژنراتور
8 سكسيونر متفرقه
9 سكسيونر زمين
0 سكسيونر مجزا كننده دو شينه يا اتصال به شينه در ايستگاه هاي شانتاژ دار يا اتصال به شينه سوم
كد گذاري ترانسفورماتور هاي قدرت
ترانسفورماتورهاي قدرت را با حرف T مشخص مي نمايند . با توجه به تعداد ترانسفورماتور ها ، در كنار حرف T شماره يك تا 19 به طور متوالي قرار مي گيرد .
كد گذاري ترانسفورماتور هاي مصرف داخلي
ترانسفورماتور هاي مصرف داخلي را با حروف S.S كد گذاري مي كنند و به دنبال آن همانند ترانسفورماتور قدرت ترتيب عدد يك تا 19 نوشته مي شود به طور مثال S.S1-S.S2
كد گذاري ترانس ولتاژ وجريان
ترانسفورماتور هاي ولتاژ با حروف C.V.T‌ ، P.T مشخص مي شوند . به دنبال آن شماره شينه ، خط و يا دستگاهي كه ترانس ولتاژ به آن وصل شده مي آيد .
ترانسفورماتور هاي جريان را با حروف C.T و شماره خط ، ترانس و يا ساير تجهيزات كه C.T متعلق به آن است ، آورده مي شود .
كد گذاري برق گير ها
برقگير ها با كد L.A تعيين مي شوند و پس از آن شماره دستگاهي كه برق گير به آن تعلق دارد ، اضافه مي گردد و چون هر سه فاز دستگاه هاي اساسي مجهز به برق گير مي باشند ، جهت تشخيص فاز ها از حروف A-B-C و يا R-S-T‌ استفاده مي گردد .
كد گذاري خطوط ولتاژ پايين
خطوط منشعب از ترانسفورماتور هاي ولتاژ و مصرف داخلي را با حرف F مشخص مي كنند و پس از آن نام دستگاهي كه از آن منشعب شده نوشته مي شود .
اجزاي تشكيل دهنده پست ها
به طور كلي پست ها از اجزاي كلي:
سوئيچگير، ترانسفورماتورهاي قدرت، ترانسفورماتورهاي زمين يا تغذيه داخلي، سيستم هاي جبران كننده از قبيل رآكتور و خازن، تاسيسات جنبي الكتريكي مانند سيستم روشنايي محوطه، سيستم حفاظت از رعد و برق و سيستم زمين تشكيل مي گردند.
سيستم هاي جبران كننده از قبيل رآكتور يا خازن
معمولا براي توليد و يا مصرف توان رآكتيو در شبكه، در مواقع لزوم و ايجاد پايداراي سيستم از نظر ولتاژ لازم است در بعضي از مواقع تجهيزاتي مانند رآكتورهاي موازي در انتهاي خطوط فشار قوي و يا خازن هاي تصحيح كننده ضريب توان روي شينه در داخل پست ها نصب شوند.
انرژي اكتيو مورد نياز، توسط نيروگاه ها كه معمولا از مراكز مصرف نيز داراي فاصله مي باشند، توليد و توسط خطوط انتقال انرژي و ترانسفورماتور هاي قدرت منتقل و ولتاژ توليد شده كاهش و يا افزايش داده مي شود و سپس مورد استفاده مصرف كننده واقع مي شود.
انرژي رآكتيو در شبكه ها ، توسط اندوكتانس خطوط انتقال و ترانسفورماتور ها ، موتور ها و بالاخره توسط بعضي مصرف كننده ها مصرف مي گردد كه اين موضوع به طور كلي باعث كاهش ضريب توان شده و در نتيجه باعث كاهش انتقال توان اكتيو مي شود . با توجه به اين مطلب بايستي سعي نمود كه بار رآكتيو به حداقل برسدكه به اين منظور بايستي از جبران كننده هاي بار رآكتيو استفاده نمود. محل نصب خازن بايد تا حد امكان به مصرف كننده نزديك باشد تا ظرفيت بيشتري از سيستم آزاد شود به همين دليل در پست هاي 20/63 خازن در سمت 20 كيلو ولت نصب مي شود. ضمنا توان رآكتيو توليدي خازن پست نوشهر 10 مگا وار مي باشد.
سوئيچگير

4-G1/file-free (403)

بعد از تهييه مدل سه بعدی منطقه مشترك دو عكس هوايی اين مدل دارای يك سيستم مختصات سه بعدی است كه جهت و راستای آن از نظر تئوری كاملا اختياری است.
5-2-9 سيستم مختصات زمينی
سيستمی است كه مختصات همه عوارض موجود در عكس در اين سيستم محاسبه خواهد شد.
در تهييه نقشه با استفاده از عكس‌های هوايی بايد اين پروسه‌ طی شود و تبديلات لازم انجام شود تا بتوان نقشه منطقه عكسبرداری شده را تهييه كرد.
نرم‌افزار فتومد اين امكان را در اختيار ما قرار می‌دهد تا با استفاده از عكس‌هايی هوايی با طی مراحل بالا مدل سه بعدی منطقه را بدست آوريم.
3-9 مراحل انجام پروژه‌های فتوگرامتری
مشخص كردن محدوده پروژه
اطلاعات كاليبراسيون دوربين
اپراتور
سه نقطه زمينی
ظهور فيلم
( دياپوزيتيو-كاغذ )چاپ فيلم
طراحی پرواز
سازمان نقشه‌برداری
كارفرما
خروجی
دستگاه تبديل
عكاسی و چاپ
عكسبرداری
سفارش عكسبرداری

مقياس عكسبرداری
محدوده پروژه بروی نقشه كوچك مقياس مشخص می‌شود

1-3-9 مشخص كردن محدوده پروژه
در ابتدا كارفرما منطقه‌ای را كه در نظر دارد از آن نقشه تهييه كند مشخص می‌كند و در اختيار پيمان‌كار قرار می‌دهد.
2-3-9 سفارش عكس‌برداری
با مشخص كردن نوع نقشه و مقياس مورد نظر به همراه محدوده پروژه به سازمان نقشه‌برداری سفارش عكسبرداری داده می‌شود.
بيشتر بدانيم
در تهييه عكس‌ها حداكثر می‌توان مقياس عكس را پنج برابر بزرگ‌تر از مقياس نقشه سفارش داد. هر چه مقياس عكس‌ها بزرگ‌تر باشد تعداد عكس‌ها كمتر می‌شود درنتيجه هزينه‌ها كاهش می‌يابد. به عنوان مثال ما می‌توانيم با عكس‌هاي‍ی با مقياس 200/1 نقشه‌هايی با مقياس 200/1 يا 500/1 يا 800/1 يا 1000/1 تهيه كرد.

3-3-9 عكسبرداری
سازمان نقشه‌برداری با مطاله محدوده پروژه ، اقدام به طراحی پرواز می‌كند تا مسير پرواز هواپيما و ساير اطلاعات لازم جهت عكسبرداری برای هواپيما را مشخص كند.
4-3-9 عكاسي و چاپ
شامل دو مرحله ظهور و چاپ فيلم می‌باشد. در ظهور فيلم نگاتيو حساس به نور را در داروهای ظهور و ثبوت قرار می‌دهند و سپس آنها را شست‌وشو می‌دهند و خشك می‌كنند تا ديگر به نور حساس نباشد. اما در مرحله چاپ كه مرحله توزيع عكس است نگاتيوها را بروی صفحه‌های دياپوزيتيو يا كاغذ يا شيشه چاپ می‌كنند ودر اختيار مصرف كننده قرار می‌دهند.
5-3-9 دستگاه تبديل
دستگاه تبديل به دستگاهی گفته می‌شود كه امكان تشكيل مدل سه بعدی ، مشاهده و ترسيم عوارض سطح زمين را فراهم می‌كند.
انواع دستگاه‌های تبديل
دستگاه‌های نوری
دستگاه‌های تحليلی
دستگاه‌های مكانيكی
دستگاه‌های رقومی (Photomod & Paradyes)
4-9 انواع خروجی‌های نقشه
نقشه‌های خطی
كه در آنها ارتفاع نقاط مختلف سطح زمين را با استفاده از منحنی ميزان نمايش می‌دهند.
center946785

DTM(Digital Terrain Model )
با كمك اين نوع نقشه‌ها می‌توانيم شكل سطح زمين را شبيه سازی كنيم.
20002505734050
TIN (Triangulated Irregular Network)
center990600اين نوع نقشه‌ها شكل زمين را با استفاده از شبكه‌های نامنظم مثلثی نمايش می‌دهند.
DSM (Digital Surface Model)
اين نقشه‌ها مدل رقومی سطح زمين را به همراه عوارض روی آن نمايش می‌دهد.
center5353050
نقشه‌های DSM از نظر ظاهری شباهت زيادی با نقشه‌های DTM دارند با اين تفاوت كه در DSM برخلاف DTM عوارض روی زمين مانند ساختمان‌ها و ... نيز نمايش داده می‌شود اما در DTM فقط سطح زمين نمايش داده می‌شود.
5-9 اطلاعات كاليبراسيون دوربين
بعد از ساختن دوربين‌های هوايی و قبل از استفاده از آن ، دوربين معمولا جهت تعيين دقيق تعدادی پارامتر ثابت ، كاليبره و تنظيم می‌شود. اين اطلاعات به صورت گزارش كاغذی يا يك فايل كامپيوتری توسط شركت سازنده دوربين به خريدار تحويل داده می‌شود.
اطلاعات كاليبراسيون دوربين شامل موارد زير می‌باشد.
فاصله كانونی دوربين
جابه‌جايی نقطه اصلی
اعوجاج عدسی
مختصات فيدوشال‌مارك‌ها در سيستم عكسی (فاصله و زاويه بين خطوط روبرو علائم حاشيه عكس)
قدرت تفكيك دوربين
از اطلاعات كاليبراسيون دوربين برای كاهش خطاهای موجود در هنگام تهييه نقشه استفاده می‌شود.
از فاصله كانونی دوربين در هنگام انجام مراحل توجيه داخلی استفاده مي‌شود.
جابه‌جايی نقطه اصلی فاصله مركز عكس (محل تقاطع فيدوشال‌مارك‌ها) با نقطه اصلی (پای عمود مركز تصوير بروی عكس) می‌باشد و جزء خطاهای سيستماتيك به حساب می‌آيد.
اعوجاج عدسي نيز جزء خطاهای سيستماتيك می‌باشد كه بر اثر برش نادرست عدسی دوربين هوايی بوجود می‌آيد و باعث می‌شود كه نقاط بروی عكس در جای مناسب خود قرار نگيرند.
از مختصات فيدوشال‌مارك‌ها نيز در انجام مراحل توجيه داخلی استفاده می‌شود.

Photomod
فتومد نرم‌افزاری است رقومی كه توليدات فتوگرامتری را از مرحله مثلث‌بندی هوايی تا توليد محصولات از قبيل مدل رقومی زمين ، نقشه‌های رقومی و اتوموزائيك فراهم می‌سازد.
فتومد قابليت پردازش عكس‌های هوايی و همچنين عكس‌های ماهواره‌ای نظيرSPOT&IRS&ASTER را دارد.
ماژول‌های نرم‌افزار Photomod
Photomod montage desktop
Photomod AT
Photomod Solver
Photomod Stereo draw
Photomod Stereo vector
Photomod DTM
Photomod Fast ortho
Photomod Mosaic
Photomod Vector
Photomod Scan Correct
وظايف ماژول‌ها
هسته اصلی نرم‌افزار است كه ايجاد مديريت پروژه‌ها در فتومد برعهده اين ماژول است.
جمع‌آوری اطلاعات و اندازه‌گيری رقومی روی بلوك تصاوير.
سرشكنی بلوك يا مثلث‌بندی عكسی.
تبديل سه بعدی عوارض در وضعيت برجسته بينی روی يك مدل.
كار موازی روی يك نقشه در محيط Stereo draw و Vector به صورت هم ‌زمان.
ايجاد و ويرايش TIN و منحنی ميزان بروی يك مدل.
ترميم و ارتو روی يك تك عكس.
تهييه ارتوموزائيك .
ايجاد و چاپ نقشه‌های رقومی.
10. تصحيح اعوجاج هندسی عكس‌ها ، ناشی از كاربرد اسكنرهای روميزی.

Module Montage desktop
با اجرای نرم افزار پنجره Photomod Project باز می‌شود.
center752475
با انتخاب گزينه Open / manage می‌توان پروژه‌هايی را كه در داخل نرم‌افزار است باز كرد و ادامه داد.
برای ايجاد يك فايل جديد بايد گزينه Create را انتخاب كرد.
center4819650بعد از ايجاد پروژه وارد ماژول montage desktop می‌شويم و اقدام به ايجاد بلوك و خواندن تصاوير می‌كنيم.
Block Forming
برای ايجاد نوارها ، خواندن تصاوير ، پاك كردن تصاوير ، تعيين ترتيب قرار گيری تصاويرو غيره از نوار ابزار Block Forming استفاده می‌كنيم.
center962025
اين نوار ابزار شامل كليدهايی به شرح زير می‌باشد.
Add Strip: از اين كليد برای اضافه كردن يك نوار (Ran) استفاده می‌شود. با فشردن اين كليد پنجره زير باز می‌شود.
center2714625
با وارد كردن نام نوار و همچنين تعيين مستقيم بودن (Forward) يا معكوس بودن (Revert) جهت عكسبرداری كليد OK را می‌فشاريم تا نوار جديد ايجاد شود.
Delete Strip: از اين كليد برای پاك كردن يك نوار استفاده می‌شود.
Move Strip up/down: از اين كليدها برای بالا و پايين بردن يك نوار استفاده می‌شود. كافی است تا نوار مورد نظر را انتخاب و با فشردن هر يك از اين كليدها آنها را به بالا يا پايين جابه‌جا كنيم.
center6867525Rotate/flip all image Strip: برای دوران دادن و چرخاندن كليه عكس‌های موجود در يك نوار از اين كليد استفاده می‌شود. اين چرخش‌ها در خلاف جهت عقربه‌های ساعت است. با فشردن اين كليد ليست زير باز می‌شود.

گزينه Horizontal دوران عكس حول محور Y و گزينه Vertical دوران عكس‌ها حول محور X است.
Reverse Strip Image Order: از اين كليد برای جابه‌جا كردن ترتيب عكس‌ها استفاده می‌شود. مثلا اگر عكس‌ها با ترتيب (1و2و3و4) چيده شده باشند ، با فشردن اين كليد ترتيب عكس‌ها به (4و3و2و1) عوض می‌شود.
Strip Properties: با فشردن اين كليد پنجره Strip Properties باز می‌شود و اطلاعاتی در مورد نام نوار و همچنين مستقيم بودن (Forward) يا معكوس بودن (Revert) جهت عكسبرداری را در اختيار ما قرار می‌دهد.
Add/Delete image: برای اضافه يا پاك كردن عكس به نوار استفاده می‌شود.
Move image Right/Left: برای جابه‌جا كردن يك عكس تكی در داخل نوار به سمت چپ يا راست مورد استفاده قرار می‌گيرد.
center3457575Image Properties: با فشردن اين كليد پنجره Image Properties باز می‌شود كه اطلاعاتی در مورد عكس انتخاب شده در اختيار ما قرار می‌دهد.
R09_S86__
center650557532385006848475Apply Block Changes: اين كليد برای دوباره اجرا كردن تغييراتی است كه به نرم‌افزار اعمال كرديم اما به دلايلی اجرا نشده است. در حقيقت همان كليد Refresh در كامپيوتر است. البته بعد از Add كردن عكس‌ها به داخل نوار ممكن است فقط نام عكس‌ها ظاهر شود ، برای رويت كامل عكس‌ها در ماژول montage desktop از اين كليد استفاده می‌شود.
بعد از اطمينان از ترتيب تصاويراز طريق پنجره مديريت پروژه (Project Manager) با استفاده از فلش سبز رنگ رو به پايين وارد مرحله Aerial Triangulation می‌شويم.
پنجره Project Manager مانند پلی ارتباطی بين ماژول‌های مختلف نرم‌افزار فتومد عمل می‌كند. رنگ نوارهای مربوط به ماژول‌های مختلف در اين پنجره بيان‌گر مفاهيم زير می‌باشد.
14573251466850فلش سبز :
ورود به مرحله بعد
فلش قرمز :
بازگشت به مرحله قبل
سبز تيره : عمليات در اين ماژول به پايان رسيده است.
قرمز : هيچ عملياتی در اين ماژول انجام نشده است.
سبز روشن : عمليات در اين ماژول ادامه دارد.

Aerial Triangulation (AT) Module
علامت‌گذاری نقاط کنترل بروی دیاپوزیتیو‌ها و انتقال این نقاط در قسمت‌های مشترک دو عکس را مثلث‌بندی هوایی گویند. در پنجره Project manager در قسمت Aerial triangulation دو گزینه وجود دارد.
Import Measurements: اگر اپراتور بخشی از پروژه را در نرم‌افزار دیگری اجرا کرده باشد با کمک این کلید می‌تواند اطلاعات خود را وارد نرم‌افزار خود کند. با فشردن این کلید پنجره Measurements & adjusted results import (PATB_format) باز می‌شود که محل ذخیره اطلاعات مورد نظر و ... را از ما سوال می‌کند.
center6810375
Start AT: با فشردن این کلید یا استفاده از کلید‌های میانبر Ctrl+A وارد محیط مثلث‌بندی هوایی می‌شویم ، و پنجره Photomod AT باز می‌شود. رد اين ماژول پنج زير صفحه وجود دارد كه در زير به شرح آنها پرداخته‌ايم.
Tab 0: برای پاك كردن تمام اندازه‌گيری‌های يك پروژه ازاين زير صفحه استفاده می‌كنيم.
Tab 1: برای انجام توجيه داخلی از اين زير صفحه استفاده می‌كنيم.
Tab 2: برای اندازه گيری مختصات عكسی نقاط كنترل از طريق اين صفحه اقدام می‌كنيم.
Tab 3: اندازه‌گيری نقاط گره‌ای بين نوارها از طريق اين صفحه انجام می‌شود.
Tab 4: توجيه نسبی از طريق اين صفحه انجام می‌شود.
(Project Information) Tab 0:
شامل پنجره Project Information است که اطلاعات موجود در مورد پروژه را نمایش می‌دهد. در داخل این پنجره دو کادر وجود دارد.

در کادر سمت چپ ، نام پروژه (Name) ، نوع پروژه (Type) ، نوع عکس‌برداری (Central Project) و توضیحات (Description) ، مربوط به پروژه ذکر شده است. به عنوان مثال در Description پروژه Demo نوشته شده :
" پروژه شامل دو نوار و هر نوار دارای سه عکس می‌باشد. مقیاس عکس‌ها 5000‌:‌1 و قدرت تفکیک اسکن 40 ‌‌میکرومترمی‌باشد."
در کادر سمت راست ، زمان شروع پروژه (Project Start) ، تعداد نوار‌ها (Strips in project) ، تعداد عکس‌ها (Image in project) و تعدا نقاط کنترل پروژه (GC point in project) ، نوشته شده است.
در Project Information ، پنج آیکن وجود دارد که برای حذف اندازه‌گیری‌ها‌یی که در مراحل بعدی ذکر خواهیم کرد استفاده می‌شود .
Delete fiducials measurements :
از این کلید برای پاک کردن فیدوشال مارک‌های اندازه‌گيری شده در مرحله توجيه داخلی استفاده می‌شود.
Delete GCP points measurements & catalog :
از این کلید برای پاک کردن نقاط کنترل زمینی داخل نرم‌افزار كه در Tab 2 اندازه‌گيری می‌شود استفاده می‌كنيم.
Delete tie measurements :
از اين كليد برای پاك كردن نقاط كنترل گره‌ای كه در Tab 3&4 اندازه‌گيری می‌شود ، استفاده می‌كنيم.
Delete all points measurements :
تمام نقاط اندازه‌گیری شده در نرم‌افزار را پاک می‌کند.
Delete unused points from catalogue :
با استفاده از این کلید می‌توان نقاط استفاده نشده موجود در نرم‌افزار را پاک کرد .
ساختن فايل كاليبراسيون دوربين عكسبرداری
center6134100قبل از انجام توجيه داخلی بايستی پارامترهای كاليبراسيون دوربين به نرم‌افزار معرفی شده باشد. اين كار از طريق ساختن فايل كاليبراسيون دوربين در ماژول Montage Desktop (MD) انجام می‌شود. برای اين كار با كليك بروی آيكن Start Camera Editor در ماژول Montage Desktop پنجره Camera Editor باز خواهد شد. از اين پنجره برای ساختن فايل كاليبراسيون دوربين استفاده می‌كنيم.
center390525با استفاده از مسير زير و كليك بروی آيكن پنجره New Camera باز می‌شود.

در اين پنجره به ترتيب نام دوربين (Camera) ، تاريخ كاليبراسيون دوربين (‍Calibration date) ، فاصله كانونی (Focal length) ، واحد مورد استفاده در اندازه‌ها (Unite) ، مختصات مركز تصوير (Proncipal point coordinate) و نوع اطلاعات مربوط به فيدوشال‌مارك‌ها (Fiducial data) را تعيين می‌كنيم. در اكثر مواقع Fiducial data را روی حالت آخر يعنی Fiducial Coordinate تنظيم می‌كنيم. حال نوبت به وارد كردن مختصات فيدوشال‌مارك‌ها می‌رسد. برای اين كار ابتدا در قسمت Fiducial mark data گزينه Fiducial Coordinate را انتخاب كرده و آيكن را كليك می‌كنيم. سپس در پنجره باز شده مختصات مربوط به فيدوشال‌مارك‌ها را وارد می‌كنيم.
center3657600
center7286625بعد از وارد كردن Y, X هر فيدوشال‌مارك برای ثبت آن كليد را كليك می‌كنيم و پس از اتمام اين مرحله كليد OK را كليك می‌كنيم تا به صفحه Camera باز گرديد. در صفحه Camera نيز كليد OK را كليك می‌كنيم و از صفحه Camera Editor نيز با استفاده از آيكن خارج می‌شويم. حال فايل كاليبراسيون دوربين ساخته شده است و ما می‌توانيم اين فايل را در توجيه داخلی بكار ببريم.
توجيه
بعد از مرحله ، عكس‌برداری برای ساختن مدل سه بعدی از منطقه مشترك بين عكس‌ها بايد عكس‌ها را به نحوی در دستگاه تبديل قرار داد كه عكس‌ها شرايطی مشابه لحظه عكس‌برداری داشته باشند. اين شرايط هم وضعيت داخلی دوربين را شامل می‌شود و هم وضعيت دوربين نسبت به سيستم مختصات زمينی. بنابراين توجيه شامل دو قسمت توجيه داخلی و توجيه خارجی می‌شود.
توجيه داخلی
در لحظه عكسبرداری اگر پرتو نوری تابيده شده از شئ بروی زمين با زاويه Ө وارد دوربين شود ، در لحظه خارج شدن اين پرتو در هنگام بازسازی مدل ، پرتو بايد با همان زاويه Ө از دستگاه تبديل خارج شود.
هدف از انجام توجيه داخلی بازسازی هرم نوری مشابه هرم نوری عكسبرداری است. در حقيقت ما با توجيه داخلی وضعيت هندسی داخلی دوربين عكسبرداری را بازساری می‌كنيم. با مشخص شدن پارامترهای توجيه داخلی امكان بازساری دسته اشعه‌های مشابه با حالت داخلی دوربين در لحظه عكسبرداری فراهم می‌شود.
پارامترهای توجيه داخی
اندازه قاعده هرم
اندازه قاعده هرم نوری با اندازه‌گيری دقيق مختصات فيدوشال‌مارك‌ها در سيستم مختصات عكسی بدست می‌آيد.
ارتفاع هرم
ارتفاع هرم در حقيقت همان فاصله كانونی دوربين است.
موقعيت پای عمود از راس هرم به قاعده آن نسبت به مركز قاعده
center5829300كه همان جابه‌جايی نقطه اصلی است كه با (, X0 Y0) نمايش داده می‌شود.
توجيه خارجی
با استفاده از توجيه خارجی موقعيت مكانی و دورانی هر عكس نسبت به سيستم مختصات زمينی مشخص می‌شود. پارامترهای توجيه خارجی با استفاده از نقاط كنترل زمينی يا با نسب سنجنده‌های اضافی مانند GPS و INS بروی هواپيما بدست می‌آيد. اين پارامترها مختصات مركز تصويرهای عكس چپ و راست و دوران هر عكس نسبت به محورهای مختصات است.
توجيه داخلی شامل دو مرحله توجيه نسبی و توجيه مطلق می‌باشد.
در توجيه نسبی پارالاكس Y نقاط را حذف می‌كنيم و وضعيت هندسی نسبی دو دوربين در لحظه عكسبرداری را بازسازی می‌كنيم. در حقيقت با انجام توجيه نسبی صفحه اپی‌پولار را برای تمام نقاط بازسازی می‌كنيم.
هدف از انجام توجيه مطلق اتصال مدل سه بعدی بدست آمده از توجيه نسبی‌ به زمين واقعی است. به عبارت ديگر برقراری ارتباط بين سيستم مختصات زمينی و مدلی است.
(Interior Orientation) Tab 1
همان طور كه در بالا اشاره كرديم Tab 1 مربوط به توجيه داخلی می‌شود. با رفتن بروی Tab 1 صفحه Interior Orientation كه محيط توجيه داخلی است باز می‌شود.

کادر چپ ، کادر image است که نام عکس ، شماره نوار و وضعیت انجام شدن توجیه داخلی را نشان می‌دهد.
ستون اول نام عکس ، ستون دوم شماره نوار مربوط به هر عکس و ستون سوم وضعیت انجام شدن توجیه داخلی " به نحوی که اگر علامت – باشد توجیه داخلی انجام نگرفته و اگر علامت + باشد توجیه داخلی انجام شده است " را نمایش می‌دهد.
center638175کادر سمت راست camera مربوط به دوربین ، نوع آن و فاصله کانونی آن می‌باشد. با دو بار کلیک بروی نام دوربین پنجره Camera information باز می‌شود.
در داخل این پنجره داده‌هایی مانند نوع دوربین Camera ، تاریخ کالیبراسیون Calibration date ، واحد اندازه‌گیری Measurement units ، فاصله کانونی Focal length و جا‌به‌جا‌یی نقطه اصلی Principal point ذکر شده و در کادر Description توضیحاتی توسط اپراتور نوشته می‌شود.
با فشردن کلید Viewدر پایین و وسط پنجره ، پنجره جدیدی باز می‌شود به نام Fiducial marks که در داخل آن مختصات فیدوشال مار‌ها‌ی عکس منتخب در سیستم مختصات عکسی ثبت شده توسط شرکت را نمایش می‌دهد.
center5495925
center600075در قسمت پایین سمت راست کلید View دیگری وجود دارد که با فشردن آن پنجره Distortion table باز می‌شود که از آن برای تعيين خطاهای اعوجاج عدسی استفاده می‌شود.
اگر مايل باشيم فايل‌ كاليبراسيون دوربين عكسبرداری را كه در ماژول Montage Desktop ساخته‌ايم فراخانی كنيم از آيكن استفاده می‌كنيم. با فشردن اين آيكن ليستی از تمام دوربين‌های موجود در فايل Storage نمايش داده می‌شود كه می‌توانيم دوربين مورد نظر خود را انتخاب كنيم. با اين انتخاب نام دوربين جديدی در جدول Camera در صفحه Interior Orientation نمايان می‌شود.
انجام توجيه داخلی به روش غير اتوماتيك
برای وارد شدن به محيط توجيه داخلی ، عكس مورد نظر را در صفحه Interior Orientation انتخاب كرده ، سپس بروی آيكن Perform Orientation كليك می‌كنيم تا صفحه توجيه داخلی مربوط به عكس مورد نظر باز شود. اين محيط ، محيط اندازه‌گيری فيدوشال‌مارك‌ها به حساب می‌آيد. در واقع اين پنجره محيط شبيه‌سازی شده يك منوی كمپراتور می‌باشد كه مختصات فيدوشال‌مارك‌ها را نسبت به مركز عكس در سيستم مختصات كمپراتور قرائت می‌كند.
"Comparator ، كمپراتور نام دستگاهی است كه برای قرائت مختصات دقيق عوارض بروی عكس مورد استفاده قرار می‌گيرد."
همان طور كه در شكل صفحه بعد ملاحظه می‌كنيد محيط توجيه داخلی شامل چندين بخش می‌باشد.
1. صفحه بزرگ نمایش که یکی از عکس‌های پروژه را نمایش می‌دهد.
2. در بالا سمت راست دو ردیف زوج عدد وجود دارد ، ردیف بالا مختصات Y, X دستگاهی نقاط موردنظر و ردیف پایین مختصات Y, X عکسی آن نقاط را نشان می‌دهد.
3. Automatic orientation: بخشی است که از‌ آن برای توجیه داخلی به صورت خودکار استفاده می‌شود‌.
-5-
-4-
-3-
-2-
1--

4. جدول مختصات کالیبره: پایین سمت چپ قرار دارد و مختصات عکسی فیدوشال مارک‌ها و خطای اجنمنت را نمایش می‌دهد.
center4762500
با كليك بروی هر يك از اين نقاط ، كرسر به طور تقريبی روی فيدوشال‌مارك مربوطه قرار می‌گيرد.
صفحه كوچك نمايش برای اندازه‌گيری دقيق فيدوشال‌مارك‌ها استفاده می‌شود.
برای بالا بردن زوم از كليد زير استفاده می‌كنيم.

برای قرار دادن كرسر در وسط صفحه نيز از كليد زير استفاده می‌كنيم.

5. صفحه کوچک نمایش که برای زوم کردن روی قسمت‌های مختلف عکس با دقت بالا است.
85725714375040671757162800

برای اندازه‌گيری دقيق ابتدا كرسر را روی نقطه قرار داده سپس با استفاده از مقدار زوم را بالا می‌بريم و با كليك بر روی كليد كرسر را به همراه نقطه در وسط پنجره مربوطه قرار می‌دهيم. بعد از اطمينان از اينكه كرسر بر روی نقطه وسط فيدوشال‌مارك قرار گرفته است كليد واقع در كنار ليست فيدوشال‌مارك‌ها را كليك كرده تا مختصات نقطه ثابت شود. بهمين ترتيب نقاط ديگر را اندازه‌گيری می‌كنيم. بعد از اتمام اندازه‌گيری نقاط كليد را جهت محاسبه توجيه داخلی زده و در صورت قابل قبول بودن نتايج برای ذخيره كردن اندازه‌گيری‌ها كليد Save را می‌فشاريم. (معمولا خطاهای كمتر از 7 ميكرون برای ما قابل قبول است.) اگر اندازه‌گيری ما دارای خطای زيادی بود می‌توانيم به نقطه خطادار برويم و آن را دوباره اندازه‌گيری كنيم. برای ثبت اندازه جديد بروی اندازه قبلی بايد كليد Move را بفشاريم. برای پاك كردن اندازه‌گيری‌های قبلی نيز می‌توانيم از كليد Delete استفاده كنيم.
با فشردن كليد Perform interior Orientation پنجره Transformation type باز شود. این پنجره از ما سوال می‌کند که از کدام روش و فرمول محاسباتی برای انجام محاسبات استفاده کنیم.
center3390900
فرمول‌های Helmet یا conformal ، Affine ، Projective فرمول‌های کاربردی در این نرم‌افزار هستند. اما معمولا فرمول Affine بکار گرفته می‌شود. بعد از اجرای مراحل فوق محاسبات مورد نظر انجام می‌شود و مقادیر EX و EY بدست می‌آیند. تنها باید دقت داشت که این مقادیر از 007/0 بیشتر نباشند زیرا این مقادیر قابل قبول نیستند.
با انجام توجيه داخلی برای اولين تصوير ، برای تصاوير ديگر می‌توان از توجيه داخلی اتوماتيك استفاده كرد يا اينكه با زدن كليد توجيه داخلی تصوير بعدی را شروع كرد.
توجيه داخلی اتوماتيك
برای انجام توجيه داخلی اتوماتيك بعد از توجيه داخلی برای اولين تصوير كليد Automatic ON را كليك می‌كنيم. با استفاده از كليدهای Mark Region Size و Search Region Size محدوده فيدوشال‌ماك و وحدوده جست‌وجو را تعيين می‌كنيم. سپس كليد Perform Automatic Orientation را كليك می‌كنيم.
توجه شود كه هرچه كيفيت تصوير بالاتر باشد انجام توجيه داخلی اتوماتيك بهتر انجام می‌شود. ولی به دليل پايين بودن كيفيت تصاوير در بيشتر مواقع لازم است دوباره برخی از نقاط اندازه‌گيری شود. در واقع توجيه داخلي اتوماتيك بر اساس تشابه رنگی بين قسمت تعيين شده (تارگت) در محدوده جست‌وجو می‌باشد. هرچه كيفيت عكس بالاتر باشد دقت اين جست‌وجو بيشتر می‌شود.
كادر قرمز محدوده پروژه
كادر آبی محدوده مربوط به فيدوشال‌مارك

center4800600با كليك بروی كليد Perform Automatic Orientation وارد صفحه مربوط به توجيه اتوماتيك می‌شويم.
همانطور كه در شكل بالا ملاحظه می‌شود ، در ليست مربوط به تصاوير (image in the project) بوبروی تصويرها عبارت 4/4 نوشته شده است. اين عبارت بيانگر اين است كه هر چهار فيدوشال‌مارك در اين تصوير اندازه‌گيری شده است. اگر اين عبارت به صورت 0/4‌ نوشته می‌شد به اين معنی بود كه هيچ يك از چهار فيدوشال‌مارك اندازه‌گيری نشده است.
قبل از انجام مراحل توجيه داخلی اتوماتيك بايد پارامترهای مربوطه را تنظيم كنيم. در قسمت Correlation coefficient كمترين مقدار برای ضريب كروليشن قابل قبول را تعيين كرده (معمولا عددی بالاتر از 97/0 قابل قبول است.)
center1438275
برای محاسبه انحراف معيار توجيه داخلی گزينه Calculate Interior Orientation را تيك می‌زنيم.
center2524125
روش محاسبه توجيه داخلی نيز قابل تعيين می‌باشد. (Affine-Conformal-Projective)
center3286125
با کمک کادر Max interior orientation error ، حداکثر خطای مجاز برای انجام توجیه داخلی را وارد می‌کنیم ، که این مقدار نیز در حدود 0.007 متر یا 7 میکرون مورد قبول است. این خطا به این صورت به دست می‌آید که نرم افزار با کلیک بروی هر نقطه مختصات‌ دستگاهی نقطه را اندازه‌گیری و مختصات عکسی را محاسبه می‌کند سپس با مقدار کالیبره شده که توسط کارخانه وارد نرم‌افزار شده است مقایسه می‌کند و اختلاف را به عنوان خطا گزارش می‌دهد.
center6162675
center7553325با انتخاب گزینه Search previously found marks تمام نقاطی را که قبلا توجیه شده بودند نیز دوباره توجیه می‌شوند.
پس از تنظيم پارامترهای مذكور در ليست مربوط به (image in the project) تصاوير مورد نظر را انتخاب و كليد OK را كليك میكنيم. بعد از گذشت زمانی متناسب با تعداد تصاوير ، گزارشی از نتايج توجيه داخلی اتوماتيك در اختيار كاربر قرار داده می‌شود.

صفحه مربوط به نتايج توجيه داخلی حاوی ليست تصاوير (سمت چپ) و ليست نقاط فيدوشال‌مارك (سمت راست) می‌باشد. اگر چنانچه نقطه‌ با موفقيت اندازه‌گيری شده باشد رنگ آن در ليست نقاط قرمز و در كنار آن نيز عدد كروليشن نيز نمايش داده می‌شود. برای اندازه‌گيری مجدد نقاطی كه با رنگ قرمز مشخص شده‌اند ، روی آنها كليك می‌كنيم و كليد را می‌فشاريم تا به تصويری كه نقطه در آن قرار دارد برود. با اندازه‌گيری مجدد نقطه مانند حالت غير اتوماتيك برای انجام محاسبه نقطه كليد را كليك می‌كنيم و در صورت قابل قبول بودن نتيجه برای ذخيره كردن اطلاعات كليد را می‌فشاريم.
در ستون +/- علامت M به این معنی است که Mark را اشتباه معرفی کرده‌ایم و حرف E به معنی این است که خطای ما از مقدار استاندارد بیشتر است.
در پنجره‌image ، X max وY max بیشترین خطا را در جهت محورها نمایش می‌دهد و X rms و Y rms مقدار خطا كروليشن را نمایش می‌دهد.
در پنجره‌ی Mark ستون Corr ضریب شباهت هر تارگت و در ستون‌های X و Y مقدار خطا در هر تارگت را گزارش می‌دهد.
بعد از اطمينان از اندازه‌گيری تمامی فيدوشال‌مارك‌ها در تمامی تصاوير پنجره اصلی را با كليك بروی آيكن Done می‌بنديم و به مرحله دوم از صفحه اصلي ماژول AT می‌رويم.
(Measure GC Points) Tab 2
نقاط کنترل زمینی يا (GCP) Geodetic Control Points، به نقاطی گفته می‌شود که موقعیت مختصاتی آنها بروی عکس معلوم است و مختصات آنها بروی زمین نیز اندازه‌گیری شده است.
نقاط کنترل گره‌ای يا Tie Points ، به نقاطی گفته می‌شود که مختصات آنها بروی عکس محاسبه شده است ولی مختصات زمینی آنها مجهول است. در مثلث‌بندی هوایی با استفاده از مختصات نقاط کنترل زمینی ، مختصات زمینی نقاط گره‌ای محاسبه می‌شود.
مثلث‌بندی هوایی
علامت‌گذاری نقاط کنترل بروی دیاپوزیتیو‌ها و انتقال این نقاط در قسمت‌های مشترک دو عکس را مثلث‌بندی هوایی گویند.
برای تهییه نقشه با استفاده از عکس هوایی ، احتیاج به زوج عکس‌های منطقه داریم . به منظور ایجاد ارتباط بین سیستم مختصات زمینی با سیستم مختصات عکسی ، احتیاج به نقاط کنترل زمینی داریم. تعداد نقاط کنترل زمینی در قسمت مشترک هر زوج عکس حداقل شش نقطه می‌باشد ، یعنی در هر عکس سه نقطه. به دلیل هزینه بالای تهییه نقاط کنترل زمینی و از طرفی برای بالا بردن کیفیت نقشه منطقه ، با استفاده از روش مثلث‌بندی هوایی ، مختصات نقاط کنترل گره‌ای را بروی عکس بدست می‌آوریم. در حقیقت هدف از مثلث‌بندی هوایی تکثیر نقاط کنترل زمینی ، با نام نقاط کنترل گره‌ای می‌باشد.
برای انجام مثلث بندی هوایی باید سه قسمت زیر را داشته باشیم
1- مشخصات زمینی نقاط کنترلGCP و محل نقاط کنترل بر روی عکس.
2- مشخص کردن محل نقاط مشترک در منطقه مشترک دو عکس.
3- مشخص کردن محل تعدادی نقطه مشترک در منطقه پوشش عرضی(منطقه مشترک دو نوار)
طراحی نقاط کنترل زمینی
مشخص کردن تعداد ، پراکنده‌گی و محل نقاط کنترل زمینی که توسط نقشه بردار زمینی برداشت شود را طراحی نقاط کنترل گویند.
انواع نقاط کنترل زمینی
نقاط کنترل مسطحاتی: نقاط کنترلی هستند که دارای Y,X زمینی معلومی هستند و فقط در اطراف بلوک‌ها و بروی شکستگی‌ها و لبه‌ها قرار می‌گیرند. برای انتخاب محل نقاط کنترل از عوارض لبه‌دار و شارپ مانند تقاطع پیاده‌رو یا درپوش فاضلاب و ... که دارای Y,Xمعلومی هستند استفاده می‌کنند. در حقیقت نقاطی را انتخاب می‌کنیم که اپراتورهای مختلف به جواب‌های نزدیک به هم برسند. این نقاط کنترل را با علامت مثلث نمایش می‌دهند.
نقاط کنترل ارتفاعی: نقاطی هستند که دارای Z زمینی معلوم هستند و به دلیل این که عوارض به هر طریقی می‌تواند وجود داشته باشد ، در همه سطح بلوک به طور پراکنده در نظر گرفته می‌شود. این نقاط را معمولا در زمین‌های صاف و با شیب کم ، که تغییر ناگهانی ارتفاع نداشته باشد در نظر می‌گیرند. این نقاط با علامت دایره نشان داده می‌شود.
نقاط کنترل کامل: این نقاط دارای Z,Y,X زمینی معلوم هستند و در محل‌های قرار می‌گیرد که نقاط کنترل مسطحاتی و ارتفاعی نزدیک به هم و یا منطبق به هم باشند.
به دلیل این که برداشت‌ها بوسیله GPS انجام می‌شود مختصات کامل نقاط (X,Y,Z) در اختیار ما قرار می‌گیرد و در عمل همه نقاط کنترل ، نقاط کنترل کامل هستند.
فاصله بین نقاط کنترل زمینی بر اساس مقیاس نقشه مورد نظر ، فاصله بین خطوط منحنی میزان‌ها ، دقت اپراتور و نوع دستگاه تبدیل مورد استفاده تعیین می‌شود.
این نکته در مورد فاصله بین منحنی میزان‌ها قابل ذکر است که هر چه فاصله بین منحنی میزان‌ها فاصله بیشتر باشد تعداد نقاط کنترل کم می‌شود.
بعد از این که نقاط کنترل زمینی توسط نقشه‌بردار برداشت شد ، نقشه‌بردار محل این نقاط را با استفاده از استرسکوپ جیبی به وسیله سوزن و قلم بروی عکس مشخص می‌کند تا این نقاط در دستگاه تبدیل قابل شناسایی باشند.
اندازه‌گیری نقاط کنترل زمینی در نرم‌افزار
بعد از مرحله توجيه داخلی (مرحله اول) در مرحله دوم فايل مختصات نقاط كنترل را خوانده و مختصات عكسی آنها را در محيطی شبيه منو كمپراتور اندازه‌گيری می‌كنيم. اندازه‌گیری نقاط کنترل زمینی در نرم‌افزار در بخش Measuring GC Points یا Tab 2 انجام می‌شود.
بخش Measuring GC Points یا Tab 2 شامل قسمت‌های زير می‌باشد.

این پنجره شامل دو جدول می‌باشد. Imageکه اسم و شماره نوار عکس‌ها را نمایش می‌دهد و GC Points که اسم و شماره مربوط به نقاط کنترل زمینی را نمایش می‌دهد. این جدول از نرم‌افزار با استفاده از اطلاعات ذخیره شده توسط نقشه بردار کامل می‌شود.
اطلاعاتی مانند ، اسم نقاط کنترل زمینی ، نوع نقاط کنترل زمینی ، مختصات زمینی نقاط کنترل و ارزش وزنی این نقاط توسط نقشه‌بردار در یک فایل notepad ذخیره و وارد نرم‌افزار می‌شود.
در بخش Measuring GC Points یا Tab 2 با كليك بروی آيكن پنجره GC points Catalog باز می‌شود. ما با استفاده از آيكن Import می‌توانيم مختصات نقاط كنترل را وارد نرم‌افزار كنيم.

با فشردن آيكن Create Report می‌توان گزارش كاملی از نقاط كنترل زمينی توسط نرم‌افزار تهييه كرد. نمونه از اين گزارش در پيوست 1 آمده است.
در بخش Measuring GC Points (Tab 2) با انتخاب عكس و فشردن آيكن Measure Point وارد صفحه اندازه‌گيری مختصات نقاط كنترل می‌شويم.

این محیط شباهت زیادی با محیط توجیه داخلی (Interior Orientation) دارد به نحوی که کلیدهای موجود در این دو محیط کارایی یکسانی دارند ، به همین دلیل از شرح مجدد آنها خودداری می‌کنم.
در صفحه فوق ، نقاط را از ليست واقع در قسمت پايين سمت چپ انتخاب كرده و با كروكی كه نقشه‌بردار آن را تهييه كرده و با همان تكنيكی كه فيدوشال‌مارك‌ها را اندازه‌گيری كرده‌ايم نقاط كنترل را نيز اندازه‌گيری كرده و آنها را ثبت می‌كنيم.
در كنار اين جدول مختصات زمينی نقاط كنترل آمده است كه بعد از انجام مراحل توجيه می‌توانيم مختصات زمينی تمام نقاط را داشته باشيم.
توجه شود كه نام‌گذاری نقاط كنترل با توجه به شماره نوار و شماره عكس انجام می‌شود. با توجه به اين كه در هر عكس سه نقطه كنترل وجود دارد در صورتی كه بخواهيم نقاط كنترل عكس ششم از نوار چهارم را شماره‌گذاری كنيم ، به صورت زير عمل می‌كنيم.
نقطه 04061 : شماره 04 نمايانگر شماره نوار ، شماره 06 نمايانگر شماره عكس و شماره 1 نشان‌دهنده اين است كه نقطه بالای مركز عكس قرار دارد.

نقطه 04060 : شماره 04 نمايانگر شماره نوار ، شماره 06 نمايانگر شماره عكس و شماره 0 نشان‌دهنده اين است كه نقطه در مركز عكس قرار دارد.

4-G1/file-free (400)

قطعه کد4-4 : دستور معرفی ADXL330 به پردازنده........................................................... 49
قطعه کد4-5 :قطعه کد عملیات محاسبه دور در پردازنده......................................................... 57
قطعه کد4-6 :محاسبه زاویه چرخ های خودرو بر حسب درجه 79 فرمول4-1 :محاسبه فاصله شی تا دروازه............................................................................................................................. 74
فرمول4-1 :محاسبه فاصله شی تا دروازه.........................................................................................40
فرمول4-2 :عملیات محاسبه دور...................................................................................................... 56
فرمول4-3 :محاسبه جریان الکتذیکی............................................................................................. 69
فهرست نمودارها و فلوچارت
عنوان شماره صفحه
نمودار4-1 :معماری FAT................................................................................................................ 32
نمودار4-2 : نمودار تغییرات ولتاژ به جریان.................................................................................. 70
نمودار4-3 : نمودار مقاومت متغیر خطی و مقاومت متغیر لگاریتمی...................................... 71
نمودار4-4 :چهارچوب عملکرد روبات............................................................................................. 84
فلو چارت4-1 :فلوچارت کنترل سیستم......................................................................................... 67
فلوچارت 5-1 :نمایش نتیجه............................................................................................................ 91
فهرست اشکال
عنوان شماره صفحه
شکل2-1 : EN-V خودروی هوشمند جنرال موتورز..................................................................... 7
شکل4-1 :نحوه عمل کرد GPS...................................................................................................... 14
شکل4-2 :سخت افزار GPS سریF GT-720…...................................................................... 16
شکل4-3 :GPSنمونه سخت افزار ساخته شده جهت آشکار سازی داده های گیرنده................................................................................................................................................... 24
شکل4-4 :شماتیک سخت افزار ساخته شده............................................................................... 25
شکل4-5 :نمایش سخت افزار حافظه.............................................................................................. 26
شکل4-6 :نمایش پایه های سخت افزار حافظه............................................................................ 27
شکل4-7 :نحوه انتقال داده توسط SPI......................................................................................... 29
شکل4-8 :فایلی حاوی اطلاعات جغرافیایی (طول و عرض) مراکز مهم................................ 35
شکل4-9 :فایل حاوی مختصات نقاط موجود در مسیر.............................................................. 36
شکل4-10 :نمایش نحوه عملکرد GIS.......................................................................................... 37
شکل4-11 :رادار صوتی..................................................................................................................... 39
شکل4-12 :نمایش عملکرد رادار صوتی......................................................................................... 40
شکل4-13 :نمایش شماتیک اتصال رادار به مجموعه................................................................. 41
شکل4-14 :سنسور ADXL330..................................................................................................... 46
شکل4-15 :نمایش شماتیک ADXL330.................................................................................... 49
شکل4-16 :سنسور جایرو MPU-6050........................................................................................ 53
شکل4-17 :دورسنج........................................................................................................................... 55
شکل4-18 :فرستنده – گیرنده IR................................................................................................. 56
شکل4-19 :میکروکنترلر سری AVR........................................................................................... 62
شکل4-20 :سخت افزار ویژه متصل به کامپیوتر (پروگرمر) که میکرو کنترلر در آن جای گرفته............. 68
شکل4-21 :مقاومت متغیر................................................................................................................ 70
شکل4-22 :پتانسیومتر...................................................................................................................... 72
شکل4-23 :شماتیک پتانسیومتر..................................................................................................... 73
شکل4-24 :موتور dc......................................................................................................................... 78
شکل4-25 :چرخهای فلکسی گلاس.............................................................................................. 80
شکل4-26 :باطری لیتیومی.............................................................................................................. 81
شکل4-27 :مثال................................................................................................................................. 82
شکل4-28 :مثال................................................................................................................................. 87
شکل4-29 :شماتیک عملکرد روبات............................................................................................... 89
فهرست نقشه ها
عنوان شماره صفحه
نقشه4-1 :مدار فرمان سخت افزار ساخته شده............................................................................ 25
نقشه4-2 :مدار فرمان اتصال حافطه به پردازشگر توسط مدار واسطه..................................... 30
نقشه4-3 :مدار فرمان اتصال رادار به پردازنده.............................................................................. 41
نقشه4-4 :مدار فرمان اتصالADXL330 به پردازنده............................................................... 47
نقشه4-5 :مدار فرمان پایه های ADXL330............................................................................... 48
نقشه4-6 :مدارفرمان دور سنج..........................................................................................................57
چکیدهموضوع پژوهش طراحی نمونه آزمایشی از (خودرو هوشمند) با مطالعه زیر ساخت های موجود در حوزه مکانیک خودرو، ناوبری، ماهواره،مخابرات،الکترونیک و کامپیوتر می باشد. این سیستم با بهره گیری از اطلاعات متنوع(داده های محیطی، داده های ماهواره ای،نقشه های دیجیتالی،خروجی های مبدل های الکترو مکانیکی ، رادارهای متنوع و در نهایت پردازش آنها) قادر خواهد بود کنترل خودروای ایده ال را به صورت کاملا هوشمند و بدون دخالت نیروی انسانی فراهم آورد.اهداف این پژوهش شامل : الف ) ایجاد امکان رانندگی ایمن برای بخشش بخصوصی از افراد جامعه که با مشکلاتی همچون کم بینایی ، کم شنوایی و یا نقص عضو در اندام های حرکتی مواجه هستند ب) تلاش در راستای بهبود مشکلات ترافیکی و کاهش هزینه های جانبی و مالی و... می باشد . که این امر جز با بهره گیری از تکنولوژی و دانش روز محقق نخواهد شد.
ابعاد طرح شامل ساخت ، توضیح چگونگی عملکرد و نحوه ی تلفیق بخش های کلی (نقشه خوان و مسیر یاب ، ورودی های سیستم ، پردازش گر مرکزی،سیستم تعیین زاویه چرخ ها و گیربکس هوشمند) می باشد.

کلید واژه : خودروی هوشمند ، نقشه ، سیستم ، مکانیک
فصل اول:کلیـاتمقدمه
با توجه به رشد روز افزون جمعیت و افزایش ساخت و سازهای اداری و مسکونی گسترده که منجر به افزایش مسافت های بین شهری و درون شهری شده است امروزه شاهد تغییرات وسیع در زندگی فردی و اجتماعی افراد هستیم . این تغییرات در دو بعد روانی و جسمانی مشهود بوده و آمار و نتایج تحقیق و پژوهش های پزشکی موءید این مهم می باشد. از جمله این موارد، مشکلات ناشی از زندگی در شهر های بزرگ می باشد که خود شامل ترافیک شهری – افزایش مسافت ها – آلودگی هوا - مشکلات ناشی از عدم رعایت قوانین ترافیکی – مسیر یابی غیر اصولی – خطا های فردی در حوزه رانندگی – فشارهای روحی و روانی افراد و .... می باشد . در چنین جامعه ای احتمال بروز سوانح و حوادث رانندگی بسیار زیاد است. به عنوان نمونه آمار تلفات جاده ای ارائه شده در دهه گذشته بیش از بیست و پنج هزار کشته در سال می باشد . با توجه به موارد ذکر شده و تحقیقات صورت گرفته می توان نتیجه گرفت که خطا های انسانی مهمترین عامل در بروز این حوادث می باشند. برای حل چنین مشکلی در این سطح که جزء دغدغه های کلان هر کشوری است. باید افراد عاری از هر نوع خطا در رانندگی باشند که این امر محالی است، زیرا افرادی که در چنین جوامعی زندگی می کنند ناخواسته مشکلات مربوطه گریبان گیر آنها خواهد بود. پس برای برون رفت از این معضل باید رو به ماشین های کرد که عاری از احساس و خستگی های ناشی از مشکلات روز مره باشند. گسترش علوم مختلف نظیر الکترونیک – کامپیوتر (نرم افزار)- مکانیک و هوش مصنوعی ما را قادر می سازد که با طراحی و ساخت سیستم های جامع کنترلی بر این مشکلات فائق آمده و موجب حذف کامل حوادث ناشی از خطاها ی فردی شویم.
(1-2) تعریف خودروی هوشمند
این پژوهش به امکان سنجی طراحی یک نمونه آزمایشی از (خودرو هوشمند) با مطالعه زیر ساخت های موجود در حوزه مکانیک خودرو – ناوبری – ماهواره – مخابرات – الکترونیک و کامپیوتر می پردازد. این سیستم با بهره گیری از دریافت انواع اطلاعات ، از جمله – داده های محیطی – ماهواره ای – نقشه های دیجیتالی – سنسور ها وتجهیزات مکانیکال- رادارهای متنوع و غیره و در نهایت پردازش آنها قادر خواهد بود کنترل یک خودرو ایده ال را به صورت کاملا هوشمند و بدون دخالت نیروی انسانی به عهده گیرد. سیستم فوق الذکر میتواند تمامی نیاز های حمل و نقل خواسته شده از سوی کاربر را به نحو مطلوبی مدیریت نماید و در واقع ماشینی است که در عین هوشمندی قانون مدار نیز می باشد.
(1-3) اهداف وضرورت های ساخت خودرو هوشمند
(1-3-1)از مهم ترین اهداف این پژوهش ایجاد امکان رانندگی ایمن برای بخشش بخصوصی از افراد جامعه که با مشکلاتی همچون کم بینایی ، کم شنوایی و یا نقص عضو در اندام های حرکتی مواجه هستند ، می باشد.
(1-3-2)تلاش در راستای بهبود مشکلات ترافیکی و کاهش هزینه های جانی و مالی . با توجه به مشکلاتی همچون تولید روز افزون خودرو ، رشد جمعیت ، وجود سطوح مختلف به لحاظ کیفیت رانندگی در سطح جامعه، ناکافی و نامناسب بودن گذرگاههای(درون و برون) شهری به نسبت حجم کاربران ، همچنین کم اثر شدن اکثریت طرحهای ترافیکی و نهایتا بالا رفتن هزینه ها چه برای کاربران وچه برای مسئولین تحقق چنین هدفی میتواند بهترین پاسخ باشد.
(1-4) مشکلات ومحدودیتهای موجودکم سابقه بودن اجرای چنین طرحی در کشور و دشواری دسترسی به نمونه های مشابه در دنیا ، نیاز به شناخت در زمینه علوم مختلف نظیر کامپیوتر ، مکانیک و الکترونیک ، بالا بودن هزینه ها، گستردگی ابعاد پروژه و محدودیت زمانی .
فصل دوم: مروری بر مطالعات و تحقیقات انجام شده توسط محققان(2-1)مقدمههدف از مطرح نمودن این بخش دسته بندی وبیان فعالیت های انجام گرفته در زمینه هوشمند سازی (اتوپایلوت ) کلیه وسایل حمل ونقل عمومی و بخصوص خودروهای سبک می باشد که توسط محققان و سازمانهای از چندین دهه پیش تا به حال صورت پذیرفته است. بیشتر این فعالیت ها در زمینه هوا فضا وساخت خلبان خودکار و یا در زمینه ناوبری خودکار وسایل حمل ونقل دریایی بوده که علت آن نیز وجود موانع ومشکلات کمتر نسبت به خودرو و نیز اهمیت بیشتر آنها نسبت به خودرو بوده است. در بخش هایی از این پایان نامه هم از مستندات این تحقیقات یاری جسته ایم که همه ی تلاشمان را نموده ایم تا خدشه ای به اصالت آنها وارد نیاید.
(2-2-1) تاریخچه اتوپایلوت و خلبان خودکار
در روزهاي ابتدايي صنعت پرواز ، هواپيما ها به توجه پيوسته خلبان براي يك پرواز ايمن احتياج داشتند . با افزايش ميزان زمان پروازها به ساعت هاي طولاني.نیاز به توجه مستمر خلبان به خستگي هاي جدي در آنها منجر مي شود. اتوپايلوت ها براي انجام دادن بعضي از وظايف خلبان طراحي شد اولين اتوپایلوت هواپيما بوسيله شركت اسپري در سال 1912 ساخته شد. لورنس اسپري (Lawrence Sperry) كه پسر مخترع مشهور المراسپري (Elmer Sperry) بود آن را دو سال بعد در سال 1914 به نمايش گذاشت و اعتبار اين اختراع را با پرواز هواپيما با دستاني كه به دور از وسايل كنترل بودند و براي تماشاگران قابل مشاهده بودند اثبات نمود .و یلي پست (Wiley Post) سيتسم اتوپايلوت اسپري را براي پرواز تك نفره به دور دنيا در مدت 8 روز در سال 1933 استفاده نمود .
بعدها توسعه اتوپايلوت با بهبود الگوريتم كنترل و سرومكانيكهاي هيدروليك ادامه پيدا كرد همچنين با به كار بردن رادارهاي راديويي امكان پرواز در شب و در آب و هواي بد هم فراهم شد .
در سال 1997 نيروي هوايي C-53 ايالات متحده يك پرواز طولاني شامل بلند شدن (Take up) و فرود(Landing) را به طور كامل تحت كنترل اتوپايلوت انجام داد . اتوپايلوت در صنعت كشتيراني اولين بار در سال 1920 مورد استفاده قرار گرفت
(2-2-2) فعالیت شرکت مرسدسممکن است این پدیده در صنعت خودروسازی پدیده ای عادی به حساب بیاید، اما برای آنها که از بیرون به این صنعت نگاه می کنند، دانستن اینکه خودروها در آینده به صورت خودمختار عمل کرده و نیازی به راننده ندارند، کمی شگفت انگیز خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری مهر، با این حال برخی از خودروهای امروزی نیز به گونه ای به سوی هوشمند شدن تکامل پیدا کرده اند. از جمله آنها خودروی جدید و 100 هزار دلاری مرسدس بنز است که قصد دارد در گره های ترافیکی به پای راننده ها استراحت دهد. این خودرو می تواند مسافت خود را تا خودروهای جلویی احساس کرده و متناسب با این مسافت سرعت خود را کاسته یا افزایش دهد.
به این شکل راننده نیازی ندارد تا در میان دیگر خودروها مانور داده و به صورت مداوم پایش را بر روی پدالهای گاز و ترمز بفشارد. تنها فرمان دادن به خودرو برای هدایت آن کافی خواهد بود. با این همه شرکتهای فناوری در تلاشند این سطح از تکنولوژی خودروسازی را باز هم گسترش دهند.
(2-2-3) فعالیت های شرکت گوگلاز این رو شرکت گوگل در ماه اکتبر سال گذشته اعلام کرد ناوگانی از خودروها را گرد هم آورده است که با استفاده از حسگرهای مختلف و نقشه های آنلاین مسیر را درک کرده و در میان جاده ها به صورت خودکار حرکت می کنند. این خودروها توانستند به صورت خودکار و کاملا هوشمندانه طول خیابان "لومبارد" را طی کرده و از پل "گلدن گیت" عبور کنند. شرکت گوگل از این ماموریت آزمایشی به عنوان اولین تحقیقات روباتیک در صنعت خودروسازی نام می برد.جدید ترین نسخه پیشرفت در این بخش از تکنولوژی توسط شرکت جنرال موتورز صورت گرفته است، که آخرین دستاورد خود، یعنی خودروی هوشمند جدیدش را در نمایشگاه الکترونیکهای مصرفی به نمایش گذاشت. در ساخت خودروی EN-V دو ایده درباره نحوه یاد دادن رانندگی به خودروها با یکدیگر ترکیب شده اند، استفاده از حسگرهایی مانند دوربین ها و گیرنده های صوتی برای جلوگیری برخورد خودروها با عابران پیاده و فناوری شبکه که به خودروها امکان می دهد با یکدیگر صحبت کنند.

شکل(2-1): EN-V خودروی هوشمند جنرال موتورز
شبکه اینترنت خودرو امکان اتصال بی سیم آنها را با یکدیگر فراهم آورده و آنها را مانند یک ترن که واگنهای آن از طریق اتصالات نامرئی به هم وصل شده اند، به صورت وایرلس به دنبال یکدیگر حرکت می دهد. با این حال اگر یکی از این خودروها بخواهد از گروه یا شبکه جدا شود، امکانش وجود دارد.
در حال حاضر این خودروها که بیشتر به یک کلاه غواصی شباهت دارد در مرحله آزمایشی به سر می برند و جنرال موتورز امیدوار است تا سال 2030 بتواند این خودروها را با قیمت 10 هزار دلار وارد بازار کند. EN-V ها بر روی دو چرخ حرکت می کنند و جنرال موتورز با همکاری با شرکت Segway توانسته است فناوری را برای حفظ تعادل خودرو بر روی دو چرخ ارائه کند.
EN-V انرژی مورد نیاز خود را از باطری های قابل شارژ تامین می کند، سرعت این خودرو در بالاترین حالت 48 کیلومتر بر ساعت است و می تواند با یک بار شارژ 48 کیلومتر مسافت را طی کند شاید سرعت و مسافت طی شده توسط خودرو چندان جذاب نباشد، اما می تواند راه حلی برای برطرف کردن گره های ترافیکی در شهرهای شلوغ به شمار رود.
طول و عرض این خودروها 1.5 متر بوده و گنجایش حمل دو سرنشین را دارند اما در این صورت این دو نفر باید بدون هیچ وسیله ای در خودرو بنشینند، زیرا دیگر جایی برای حمل وسایل باقی نخواهد ماند.
در عین حال که EN-V ها می توانند با یکدیگر صحبت کرده و به صورت هوشمندانه و خودکار حرکت کنند، راننده ها در صورت نیاز می توانند کنترل خودرو را به دست بگیرند و این از بُعد ایمنی و جذابیت خودرو برای راننده بسیار مهم است در این خودرو به جای فرمان از دسته ای سکان مانند مشابه کنترل بازی های ویدیویی استفاده شده است که این فناوری امکان دور در جا زدن و به سرعت شتاب گرفتن را برای خودرو فراهم می آورد.
بر اساس گزارش سی ان ان، با این همه به دلیل هوشمند بودن این خودروها، موانع زیادی برای تکمیل نهایی آنها وجود دارد که یکی از مهم ترین این موانع سیگنالهای ارسالی و دریافتی است که خودروها برای مکالمه با یکدیگر دریافت و یا ارسال می کنند و این سیگنالها از نظر تئوری برای هکرها کاملا قابل نفوذ و دسترسی هستند.
 
کمک رانند‌ه هوشمند‌
اين روزها شرکت گوگل اد‌عاي زياد‌ي د‌ر مورد‌ اتومبيل هاي بد‌ون رانند‌ه اش د‌ارد‌ اما به د‌ليل اين که همه شرکت ها د‌ر حال پيشرفت هستند‌، نبايد‌ رقبايش را د‌ر اين زمينه د‌ست کم بگيرد‌ و برعکس بايد‌ هميشه آماد‌گي يک رقابت جد‌ي د‌ر اين زمينه را د‌اشته باشد‌. د‌ر سال هاي گذشته شرکت هاي زياد‌ي به بازار اتومبيل هاي هوشمند‌ علاقه نشان د‌اد‌ه اند‌ و د‌ر حال حاضر تعد‌اد‌ شرکت هايي که د‌ر اين زمينه فعاليت د‌ارند‌ رو به افزايش است. يکي از اين کمپاني ها لکسوس است که که به تازگي با رونمايي از LIDAR beaming LS600 hL، وارد‌ اين عرصه شد‌ه و حرف هايي براي گفتن د‌ارد‌. شرکت لکسوس اعلام کرد‌ه است که با اين محصول جد‌يد‌ خود‌ قاد‌ر است که تا حد‌ بسيار زياد‌ي ترافيک را کنترل کرد‌ه و گره هاي کور ترافيکي را باز کند‌. اتومبيل جد‌يد‌ لکسوس به يک سيستم مد‌يريت ايمني ترکيبي تجهيز شد‌ه است. اين سيستم قاد‌ر است که ترکيبي ميان امواج ميليمتري و د‌وربين استريو برقرار کرد‌ه و به اين ترتيب مکمل خوبي براي توانايي و مهارت رانند‌گان د‌ر اين زمينه باشد‌. اين سيستم که A PCS نام د‌ارد‌ مي‌تواند‌ به خوبي تصاد‌ف و برخورد‌هاي احتمالي خود‌روها به يکد‌يگر را قبل از اين که وقوع پيد‌ا کنند‌، تشخيص د‌اد‌ه و محل آن ها را هم شناسايي کند‌. بعد‌ از شناسايي هم امکانات ويژه اي را د‌ر اختيار سرنشينان قرار مي د‌هد‌، به عنوان مثال مي تواند‌ کشش اوليه د‌ر کمربند‌ها را بيشتر کند‌ و د‌ر صورت امکان به صورت خود‌کار ترمز را هم فعال کند‌. به اين ترتيب تا حد‌ بسيار زياد‌ي از شد‌ت تصاد‌ف و برخورد‌ ماشين ها با يکد‌يگر يا برخورد‌ ماشين با عابر پياد‌ه کاسته خواهد‌ شد‌. علاوه بر اين موارد‌ اين سيستم به GPS هم مجهز شد‌ه است و د‌ر ساختار آن د‌وربين هاي رنگي با کيفيت بالا هم وجود‌ د‌ارند‌، علاوه بر اين موارد‌ يک سيستم راد‌ار 360 د‌رجه LIDAR هم د‌ر اين سيستم تعبيه شد‌ه است که مي تواند‌ يک تصوير کلي از اتفاقات اطراف را براي سيستم هوشمند‌ موجود‌ تهيه کند‌. اين سيستم هوشمند‌ قاد‌ر است که موانع را به آساني از فاصله 20 متري تشخيص د‌هد‌. البته بايد‌ گفت که د‌ر حال حاضر اين ماشين هنوز آماد‌ه نشد‌ه است و بيشتر د‌ر قالب يک پروژه تحقيقاتي ظاهر شد‌ه و تا به بازار آمد‌ن آن راه زياد‌ي د‌ر پيش رو است. به هر حال تمامي کمپاني هاي بزرگ خود‌رو سازي د‌وست د‌ارند‌ که به هر طريقي که شد‌ه به صنعت خود‌روسازي هوشمند‌ وارد‌ شوند‌ و سعي بر اين د‌ارند‌ که با استفاد‌ه از سيستم ها و اپليکشن هاي هوشمند‌ يا با استفاد‌ه از سخت افزارهاي متفاوت به اين راه ورود‌ پيد‌ا کنند‌. شرکت گوگل هم همچنان د‌ر حال تست اتومبيل هاي بد‌ون رانند‌ه اش است. شايد‌ براي شما هم جالب باشد‌ که بد‌انيد‌ تا به اين جاي کار خود‌روهاي گوگل چيزي د‌ر حد‌ود‌ 300 هزار مايل يعني 482 هزار کيلومتر را د‌ر حالي د‌ر جاد‌ه ها و خيابان ها بد‌و‌ن رانند‌ه، حرکت کرد‌ه اند‌ و هيچ تصاد‌في را د‌ر اين مسيرها ند‌اشته اند‌. گوگل اعلام کرد‌ه است که اين رکورد‌ جد‌يد‌ي است که به اين شرکت تعلق د‌ارد‌ و مسلما به اين زود‌ي ها کسي نمي تواند‌ اين رکورد‌ را بشکند‌. البته همچنان گوگل د‌ر حال تست و ايجاد‌ تغييرات د‌ر جهت بهبود‌ اين سيستم است. مد‌يران اين پروژه د‌ر گوگل اعتقاد‌ د‌ارند‌ که رانند‌گي خود‌کار سيستم آن ها د‌ر شرايط ترافيکي مختلف مورد‌ تست قرار گرفته است و سيستم رايانه اي رانند‌ه تا به اين جاي کار بسيار خوب عمل کرد‌ه و همين موضوع باعث شد‌ه که تصاد‌في د‌ر اين ميان وجود‌ ند‌اشته باشد‌ اما هنوز هم نمي توان گفت که اين سيستم به صورت 100 د‌رصد‌ ايمن است و نياز به تست هاي بيشتري د‌ارد‌. خود‌روهاي بد‌ون رانند‌ه گوگل با ترکيب اطلاعات Google Street View ، هوش مصنوعي و تعد‌اد‌ي د‌وربين اتومبيل را کنترل مي کنند‌ و د‌ر تمامي اين تست ها يک رانند‌ه پشت فرمان اتومبيل بود‌ه است تا د‌ر صورتي که نياز بود‌ کنترل خود‌رو را د‌ر د‌ست بگيرد‌. فعلا گوگل تصميم د‌ارد‌ که اين سيستم را د‌ر جاد‌ه هاي برفي و ناهموار هم تست کند‌ تا د‌ر اين زمينه به اطمينان بيشتري برسد‌.
فصل سوم :مدل ها و روش تحقیق آشنایی با avr ومعادلات و محاسبات مداری (3-1) توضیح بخشاین طرح بصورت یک مکاشفه یا در واقع پدید آوردن ساختاریست که دغدغه امروز دانشمندان و شرکت های معتبر دنیا در زمینه ی حمل ونقل عمومی می باشد ، که تا کنون موفقیت های کمی در این زمینه حاصل شده است. در پدید آمدن این طرح از روش سعی وخطا ومقایسه دیتا های خروجی با خواسته های ما ، نیاز عمومی وداشته هایمان استفاده شده. ابعاد طرح بسیار وسیع بوده و نیاز به پیمودن مسیر های متعدد در زمینه علوم مختلف را دارد که ما با به کار بستن علوم مکانیک ،الکترونیک و کامپیوتر به صورت مجزا ودر نهایت پیدا کردن نقاط اتصال و اشتراک آنها موفق به محقق نمودن این مهم شدیم.
آشنایی با قطعات مکانیکال خودرو وعملکرد آنها ، تنوع تجهیزات الکترونیک و کارایی آنها و استفاده از نرم افزار های کار آمد (avr)کلید حل این معما میباشد.
فصل چهارم:بیان مسأله(4-1)مقدمه این پژوهش به امکان سنجی طراحی یک نمونه آزمایشی از ( خودرو هوشمند ) با مطالعه زیر ساخت های موجود در حوزه مکانیک خودرو – ناوبری – ماهواره – مخابرات – الکترونیک و کامپیوتر می پردازد. این سیستم با بهره گیری از دریافت انواع اطلاعات ، از جمله – داده های محیطی – ماهواره ای – نقشه های دیجیتالی – خروجی های مبدل های الکترومکانیکی و رادارهای متنوع و غیره و در نهایت پردازش آنها قادر خواهد بود کنترل یک خودرو ایده ال را به صورت کاملا هوشمند و بدون دخالت نیروی انسانی فراهم آورد. سیستم فوق الذکر میتواند تمامی نیاز های حمل و نقل خواسته شده از سوی کاربر را به نحو مطلوبی مدیریت نماید و در واقع ماشینی است که در عین هوشمندی قانون مدار نیز می باشد.
(4-2) بخش های اصلی سیستم کنترل هوشمند خودرو :(4-2-1)نقشه خوان و مسیر یاب
(4-2-2)ورودی های سیستم
(4-2-3)پردازش گر مرکزی
(4-2-4)سیستم تعیین زاویه چرخ ها
(4-2-5)گیربکس هوشمند
شرح بخش های اصلی سیستم :
هر کدام از بخش های اصلی سیستم خود شامل چندین زیر سیستم است که به شرح آن می پردازیم .
(4-2-1) نقشه خوان و مسیر یاب
این واحد وظیفه دریافت اطلاعات ماهواره ها ی موقعیت یاب (GPS)، حافظه ها ،جستجوی نقشه های دیجیتالی (DM)، کنترل داده های دریافتی و داده های ذخیره شده در حافظه (GIS)و در نهایت پردازش آنها را بر عهده دارد و خود شامل قسمت های زیر است.
(4-2-1-1) سيستم مكان يابي جهاني GPS
شکل4-1 : نحوه عمل کرد GPS
سيستم مكان يابي جهاني ( Global Positioning System ) يك سيستم هدايت ( ناوبري ) ماهواره اي اســت که از شبکه‌ای با حداقل ۲۴ ماهواره تشکیل شده است. خدمات این مجموعه در هر شرایط آب و هوایی و در هر نقطه از کره زمین در تمام شبانه‌روز در دسترس است و استفاده از آن رایگان است. سيستم مكان‌ياب جهاني يا GPS يك منبع ملي و مورد استفاده بين‌المللي براي يافتن موقعيت محل،‌ مسيريابي و زمان سنجي مي‌باشد و از سه قسمت فضا، كاربر، كنترل( Space , User , Control ) تشكيل يافته است. در واقع اساس کار این سامانه، فرستادن سیگنال‌های رادیویی با فرکانس بالا و به طور پیوسته است که زمان و مکان ماهواره را نسبت به زمین مشخص می‌‌کند. یک گیرنده جی‌پی‌اس روی زمین، با گرفتن این اطلاعات از سه ماهواره یا بیشتر، آن‌ها را پردازش کرده و موقعیت جغرافیایی کاربر (طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا)، سرعت، تعداد ماهواره ها، زمان محلی و ... را در هر نقطه زمین (در هر ساعتی از شبانه روز و در هر وضعیت آب و هوایی) مشخص می سازد. گیرنده های جی‌پی‌اس اطلاعات محاسبه شده را به صورت رشته ای از اعداد و علامات تولید کرده و در اختیار کاربر قرار می دهد. بنابراین با استخراج داده های مطلوب از این رشته می توان طول وعرض جغرافیایی، سرعت و زمان را به صورت لحظه به لحظه در اختیار داشت. با توجه به موارد ذکر شده استفاده از دستگاه های جی پی اس موجود در بازار جهت کاربرد های صنعتی به دلیل ایکنه کاربرد آنها صرفا عمومی تعریف شده قابل استفاده برای این طرح نبوده ولذا باید سخت افزار مخصوص و نرم افزار خاص این کار طبق نیاز این پروژه طراحی و پیاده سازی شود . طی مراحل تحقیق و طراحی این قسمت ، موفق به ساخت سخت افزار کد گشای گیرنده ماهواره ای GPS سریF GT-720 ساخت شرکت canmore Electronics و نرم افزار لازم جهت استخراج اطلاعات جغرافیایی و غیره این گیرنده شدیم . در ادامه به تشریح عملکرد سخت افزار و نرم افزار این قسمت پرداخته می شود.
(4-2-1-1-1)نحوه عملکرد گیرنده ماهواره ای GPS سریF GT-720

شکل4-2 : سخت افزار GPS سریF GT-720
این گیرنده با 65 کانال موازی توانایی دریافت اطلاعات موجود را دارد . با ولتاژ رگوله 3.3 +/-10% ولت کار می کند، از نوع پسیو آنتن بوده و در هر ثانیه اطلاعات آن تازه سازی می گردد . فرمت داده های دریافت شده پس از آشکار سازی به نوع رشته تبدیل شده و با ، نرخ داده دریافتی 4800/9600/9200/38400 قابل دریافت توسط پردازش گر می باشد. از خصوصیات بارز این گیرنده است که در فصول سرد سال زیر 30 ثانیه و در فصول گرم کمتر از یک ثانیه در زیر آسمان باز آماده بکار می شود. قدرت گیرندگی آن -155db بوده و توانایی اندازه گیری شتاب تا 4G و سنجش سرعت تا سقف 515 متر برثانیه را دارا می باشد. خروجی سیگنال گیرنده در سطح منطقی TTl تعریف شده است که پروتکل استاندارد آن NEMA -0183V3.01 می باشد. ودر دمای -40 تا +85 درجه سلسیوس کار می کند.
در بین فرمت های تولید رشته که توسط این گیرنده ارائه می شود ، فرمت $GPRMC به دلیل دارا بودن داده های مورد نیاز (طول وعرض جغرافیایی- سرعت و ساعت و تاریخ ) انتخاب شد. نمونه رشته RMC تولید شده توسط این گیرنده به شکل زیر می باشد.
$GPRMC,104549.04,A,2447.2038,N,12100.4990,E,016.0,221.0,250304,003.3,W,A*22<CR><LF>
که در این رشته عدد 104549.04 بیان گر ساعت محلی 10:45:49 و 4 صدم ثانیه و2447.2038 بیان گر عرض جغرافیایی بر حسب ساعت و دقیقه ونیز عبارت 12100.4990 بیان گر طول جغرافیایی و همچنین عبارت 016.0 بیان گر سرعت بر حسب گره دریایی می باشد. با توجه به مثال ذکر شده ، نرم افزار تهیه شده در پردازشگر این آیتم ها را از رشته کلی استخراج می کند. که این قطعه کد به قرار زیر است :

قطعه کد4-1 : نرم افزار تهیه شده به منظور خواندن اطلاعات دریافتی از GPS
$regfile = "m32def.dat"
$crystal = 8000000
$baud = 9600
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Config Serialout = Buffered , Size = 100
Config Serialin = Buffered , Size = 100
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Config Lcdpin = Pin , Db4 = Porta.4 , Db5 = Porta.5 , Db6 = Porta.6 , _
Db7 = Porta.7 , E = Porta.2 , Rs = Porta.3
Config Lcd = 16 * 2
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cls
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dim Hh As Integer
Dim Mm As Integer
Dim Ss As Integer
Dim H1 As String * 2
Dim M1 As String * 2
Dim S1 As String * 2
Dim P As Integer
Dim Spi As String * 10
Dim Spid As Word
Dim Temp As String * 1
Dim A As String * 15
Dim Ti As String * 6
Dim Stt As String * 20
Dim Ag As Integer
Dim Tim As Integer
Dim Tg As Double
Dim Tt As String * 10
Dim C As Integer
Dim C1 As Integer
Dim L As Integer
Dim B As String * 1
Dim X As Integer
Dim K As Integer
Dim Y As Integer
Dim V As Integer
Dim T As Integer
Dim S As String * 1
Dim Sti As String * 60
Dim I As Integer
Dim N As Integer
Dim Z As String * 5
Sti = "aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa"
Z = "RMC"
I = 1
T = 0
X = 1
K = 1
V = 1
Y = 1
Stt = "vvvvvvvvvvvvvvvvvvvv"
Ti = "bbbbbb"
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Enable Interrupts
'-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Do
S = Waitkey()If S = "R" Then
For I = 1 To 60
Mid(sti , I , 1) = Waitkey()
Next I
Incr X
'-------------- Get Latitude = a ---------------------------------------------------------------Stt = Mid(sti , 17 , 20)
For K = 1 To Len(stt)
B = Mid(stt , K , 1)
If B <> "," Then
Mid(a , K , 1) = Mid(stt , K , 1)
Else
Exit For
End If
Next K