پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته حقوق

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات زنجان

دانشکده حقوق، گروه حقوق خصوصی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.A)

گرایش: حقوق خصوصی

عنوان:

مقایسه حقوقی دعوای خلع ید با دعوای رفع تصرف عدوانی در حقوق موضوعه ایران

استاد راهنما:

دکتر فرهاد ادریسی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

چكيده ……………………………………………………………………………………………………….. 1

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………. 2

كليات………………………………………………………………………………………………………… 5

   1- اظهار مساله……………………………………………………………………………………………… 6

2-سوالات تحقيق …………………………………………………………………………………………. 10

3- فرضيه هاي تحقيق …………………………………………………………………………………… 10

4- روش انجام تحقيق و گرد آوري مطالب…………………………………………………………. 11

5- پيشينه تحقيق …………………………………………………………………………………………. 11

فصل اول : مباني نظري پژوهش

مبحث اول : تعريف خلع يد و شرايط وقوع و طرح دعوي خلع يد ……………………….. 13

1) معناي لغوي خلع يد …………………………………………………………………………………. 13

2) معناي اصطلاحي خلع يد …………………………………………………………………………… 13

3) معناي اصطلاحي خلع يد از ديد قانون مدني …………………………………………………… 13

4) معناي اصطلاحي خلع يد در رويه قضايي ………………………………………………………. 14

مبحث دوم : سابقه تاريخي تصرف عدواني ………………………………………………………. 15

1) سابقه تاريخي تصرف عدواني ……………………………………………………………………… 15

2) سابقه تاريخي دعوي خلع يد ………………………………………………………………………. 16

3) سابقه دعوي رفع تصرف عدواني و خلع يد در حقوق ايران ………………………………. 18

الف) سابقه دعوي رفع تصرف عدواني در حقوق ايران ………………………………………….. 18

ب) سابقه دعوي خلع يد در حقوق ايران …………………………………………………………… 19

فصل دوم : وجوه ماهوي افتراق بين تصرف عدواني و خلع يد

گفتار اول : اركان اساسي دعوي رفع تصرف عدواني …………………………………………. 21

الف ) عنصر مادي ………………………………………………………………………………………… 22

ب ) عنصر معنوي ………………………………………………………………………………………… 23

ج ) ماهيت تصرف ……………………………………………………………………………………….. 24

1 ) تعريف تصرف ……………………………………………………………………………………….. 24

2) مقايسه مالكيت و تصرف …………………………………………………………………………… 25

3 ) مقايسه تصرف و اقباض …………………………………………………………………………… 26

4 ) شروط تاثير تصرف …………………………………………………………………………………. 26

الف ) آثار تصرفي كه موقوف بر مدت نيست ……………………………………………………… 27

ب ) آثار تصرفي كه موقوف بر مدت می باشد …………………………………………………………. 28

گفتار دوم : سبق تصرف خواهان …………………………………………………………………….. 29

1 ) تصرف مفيد يا معتبر ………………………………………………………………………………… 30

2 ) تصرف معيوب ……………………………………………………………………………………….. 30

3 ) تصرف با حسن نيت ……………………………………………………………………………….. 30

گفتار سوم : لحوق قانوني تصرف خوانده …………………………………………………………. 33

1 ) استقرار تصرف خوانده و سلب تصرفات خواهان ……………………………………………. 33

2 ) مدت و ميزان تصرف خوانده ……………………………………………………………………… 34

گفتار چهارم : عدواني بودن تصرف خوانده ……………………………………………………… 36

گفتار پنجم : اركان اساسي و تشكيل دهنده خلع يد …………………………………………… 38

الف ) ماهيت حقوقي خلع يد …………………………………………………………………………. 39

1 ) مفهوم خلع يد در ايفاي ناروا …………………………………………………………………….. 40

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

2 ) مفهوم خلع يد در غصب …………………………………………………………………………… 40

ب ) خلع يد در غصب اموال منقول ………………………………………………………………….. 42

ج ) خلع يد در غصب اموال غير منقول ……………………………………………………………… 42

گفتار ششم :‌ اركان و عناصر دعوي خلع يد ……………………………………………………… 45

الف ) عناصر ………………………………………………………………………………………………. 45

ب ) ضرورت وجود قهر و غلبه و عدوان ………………………………………………………….. 49

ج ) مالكيت در دعوي خلع يد ………………………………………………………………………… 50

گفتار هفتم : اركان دعوي خلع يد …………………………………………………………………… 53

1 ) استيلا و وضع يد مدعي عليه ……………………………………………………………………… 53

2 ) عدواني بودن تصرفات متصرف…………………………………………………………………… 58

3 ) ما لكيت خواهان …………………………………………………………………………………….. 61

فصل سوم : مقايسه دعوي تصرف عدواني وخلع يد از جهت آيين رسيدگي

مبحث اول : وجوه اشتراك در رسيدگي به دعوي تصرف عدواني و خلع يد …………… 63

گفتار اول :‌ وجوه اشتراك ……………………………………………………………………………….. 63

1 ) اصول دادرسي ……………………………………………………………………………………….. 63

2 ) قابليت تجديدنظر خواهي ………………………………………………………………………….. 66

3) ا ستناد …………………………………………………………………………………………………… 67

4 ) عناصر تشكيل دهنده ………………………………………………………………………………… 67

5 ) صلاحيت ……………………………………………………………………………………………… 68

گفتار دوم :‌ دعاوي طاري………………………………………………………………………………… 68

1 )‌دعوي ورود ثالث …………………………………………………………………………………….. 69

2 )‌دعوي جلب ثالث …………………………………………………………………………………….. 71

3 ) دعوي تقابل …………………………………………………………………………………………… 71

4 ) دعوي اضافي …………………………………………………………………………………………. 72

گفتار سوم : وجوه ا فتراق در رسيدگي به دعوي خلع يد و تصرف عدواني …………………. 75

1 ) رعايت تشريفات دادرسي………………………………………………………………………….. 75

2 ) كساني كه حق طرح دعوي دارند ………………………………………………………………… 75

3 ) هزينه دادرسي ………………………………………………………………………………………… 76

4 ) رسيدگي خارج از نوبت …………………………………………………………………………… 77

5 ) مساله تحصيل دليل ………………………………………………………………………………… 78

6 ) ا عتبار امر قضاوت شده ……………………………………………………………………………. 79

گفتار چهارم: وجوه افتراق بین دعاوی خلقع ید و تصرف عدوانی از حیث میان تصرف
و مالکیت…………………………………………………………………………………………………….. 80

فصل چهارم : احكام وآثار تصرف عدواني و مرجع رسيدگي كننده

مبحث اول : احكام و آثار دعوي تصرف عدواني ………………………………………………. 86

گفتار اول : دستور موقت در دعاوي تصرف عدواني ……………………………………………… 86

گفتار د وم : مسا له مالكيت در دعاوي تصرف عد واني …………………………………………. 87

گفتار سوم :‌ انكار و ترديد و ادعاي جعل پیش روی اسناد ارائه شده در دعاوي تصرف عدواني      89

گفتار چهارم : تصرف مجدد و مزا حمت و مما نعت از اجراي حكم …………………………. 89

مبحث دوم : مرجع رسيدگي كننده به دعوي تصرف عدواني و تصميمات مربوط به آن………….. 91

مبحث سوم : اجراي حكم رفع تصرف عدواني …………………………………………………. 94

گفتار اول : اجراي فوري احكام دادگاهها در د عاوي تصرف عدواني ………………………… 94

گفتار دوم : چگونگي اجراي حكم در مورد مستحدثات و اعياني در محكوم به …………….. 95

گفتار سوم : تجديدنظر از احكام صادره در د عاوي تصرف عدواني …………………………. 97

فصل پنجم : احكام اختصاصي خلع يد و آثار آن

مبحث اول : احكام اختصاصي خلع يد در اموال مفروز………………………………………. 100

گفتار اول : ‌احكام اختصاصي خلع يد در اموال مفروز منقول ………………………………….. 100

گفتار دوم: احکام اختصاصی خلع ید درا موال مفروز غیرمنقول…………………………………. 102

مبحث دوم : احكام اختصاصي خلع يد در اموال مشاع ……………………………………….. 103

گفتار اول : احكام اختصاصي خلع يد در اموا ل منقول مشاع …………………………………… 103

گفتار دوم : احكام اختصاصي خلع يد در اموال غير منقول مشاع ………………………………. 104

مبحث سوم : اجراي احكام دعاوي خلع يد ………………………………………………………. 108

گفتار اول : كليات اجراي احكام ………………………………………………………………………. 108

گفتار دوم : چگونگي اجراي احكام دعاوي خلع يد ………………………………………………. 109

گفتار سوم : احكام اختصاصي خلع يد از جهت اجراي حكم …………………………………… 112

مبحث چهارم : اجراي احكام دعاوي تصرف عدواني ………………………………………….. 113

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

گفتار اول : اجراي احكام دعواي تصرف …………………………………………………………….. 113

گفتار دوم : اجراي احكام دعوي ممانعت از حق …………………………………………………… 114

گفتار سوم : اجراي احكام دعوي مزاحمت ………………………………………………………….. 115

گفتار چهارم : تفاوت اجراي احكام دعوي خلع يد و تصرف عدواني ………………………… 115

نتيجه گيري ……………………………………………………………………………… 116

منابع ……………………………………………………………………………………… 123

چکیده:

خلع يد به معناي اخص يا همان دعواي مالکيت که طي آن مالک ملک رفع تصرف ديگري را از ملک خود خواستار می باشد؛ ارکان دعواي خلع يد اثبات مالکيت خواهان، تصرف خوانده و عدواني بودن تصرفات می باشد، این درحالی می باشد که در قوانین موضوعه ایران نوع دیگری از طرفداری از مالکیت هست که تحت عنوان دعوای رفع تصرف عدوانی شناخته می گردد و بر خلاف خلع ید خواهان نیازی به اثبات مالکیت خود نیست. چنانچه در تعریف این دعوا در قانون آئین دادرسی مدنی چنین آمده می باشد که م158 ق.آ.د.م « دﻋﻮاي ﺗﺼﺮف ﻋﺪواﻧﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از : ادﻋﺎي ﻣﺘﺼﺮف ﺳﺎﺑﻖ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮاﻳﻨﻜﻪ دﻳﮕﺮي ﺑﺪون رﺿـﺎﻳﺖ او ﻣـﺎلﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل را از ﺗﺼﺮف وي ﺧﺎرج ﻛﺮده و اﻋﺎده ﺗﺼﺮف ﺧﻮد را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﻣﺎل درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ» .

ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎده ﺗﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺗﺼﺮف ﻋﺪواﻧﻲ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از: ﺳﺒﻖ ﺗﺼﺮف ﺷﺎﻛﻲ و ﻟﺤﻮق ﺗﺼﺮف ﻣﺸﺘﻜﻲ ﻋﻨﻪ (ﻣﺘﺸﺎﻛﻲ). این درحالی می باشد که در دعاوي تصرف که خود شامل دعاوي تصرف عدواني و مزاحمت و ممانعت از حق بوده نیز شباهت هایی با دعوای خلع ید داشته که می تواند زمینه ساز بروز خلط مبحث و احیاناً صدور احکام نادرست یا در حداقل اطاله دادرسی باشد. در این راستا تشخیص جهات افتراقی این دو دعوا ضمن تحلیل محتوایی هر یک از ضروریات می باشد، امری که هدف پژوهش حاضر می باشد.

مقدمه:

خلع ید به لحاظ حقوقی عنوان دعوایی می باشد که مالک یک مال غیر منقول(خانه، مغازه، زمین، آپارتمان) بطرفیت متصرف غیرقانونی مال خود اقامه می کند و از دادگاه (امروزه شورای حل اختلاف) می خواهد که به طریقه تصرف غیر مجاز متصرف پایان بخشیده و ملک، زمین، مغازه، آپارتمان وی را از تصرف او خارج کرده و تحویل او بدهند .

ارکان دعوی خلع ید عبارتست از، مالکیت خواهان، تصرف متصرف و عدوانی بودن تصرف می باشد و این ارکان در ماده 690 نیز شامل، مالکیت شاکی و این که متهم متصرف می باشد و این تصرف من غیر حق می باشد.دردعوی اخیر، سبق تصرف عدوانی لازم نیست تا شکایت مطح گردد.

به بیانی دیگر رسیدگی به دعوای خلع ید  فرع بر اثبات مالکیت می باشد. حال در صورتی که اصل مالکیت خواهان محل نزاع واقع شده و علت های و مدارک کافی برای اثبات مالکیت خود نداشته و مطالب و اظهارات وی حاکی از نوعی ادعای مالکیت باشد که احراز آن منوط به رسیدگی مستقل به این ادعاست، در اینجا دعوای خلع ید خواهان به‌ تنهایی قابلیت استماع نداشته و با اتکا به ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قابل رد می‌باشد؛ چراکه خواهان ادعایی مطرح کرده که در ردیف خواسته نیامده می باشد.

درکنار دعوای خلع ید، دعوای تصرف عدوانی نیز مانند موضوعات مبتلا به محاکم و دستگاه قضایی که درصد زیادی از پرونده های دادگستری را تشکیل می دهد.

تصرف كه از آن به يد تعبير مي‌گردد عبارت می باشد از سلطه و اقتداري كه شخص به گونه مستقيم يا به واسطه غير، بر مالي دارد. عدوان در لغت يعني ظلم و ستم آشكار. و اصطلاحاً فعل يا ترك فعل قابل نكوهش می باشد كه خلاف عرف يا قانون يا عقل سليم باشد.

واژه تصرف در حقوق ما سابقه دیرینه ایی دارد زیرا که از نظر فقهی در مباحث فقها قاعده ید و مباحث مربوط به غصب بین فقها مطرح و نظرات مختلفی پیرامون آن بین ایشان وجودد دارد و با در نظر داشتن اینکه قوانین حاکم بر کشور ما اکثراً از فقه متاثر می باشد و شرط تایید مصوبات توسط شورای نگهبان حداقل عدم مغایرت مصوبات با شرع می باشد ، لذا مطالعه فقهی مساله در شناخت بهتر موضوع حقوقی موثر می باشد برای مثال قانون مدنی متاثر از فقه اسلامی در ماده 35 ق.م تصرف به عنوان مالکیت را اماره مالکیت دانسته و از آنجایی که همیشه تصرف ملازمه با مالکیت ندارد در انتها ماده قانونگذار تصریح نموده مگر اینکه خلاف آن اثبات گردد . این قاعده موجب ثبات در وضعیت جامعه در مورد تصرفات و جلوگیری از هرج مرج در اجتماع می گردد .

قانونگذار در جهت طرفداری از این وضعیت جامعه و با این هدف مبادرت به پایه کذاری دعاوی تصرف عدوانی با شرایط خاص خود نمود تا از قدرت نمایی شخصی افراد جهت دست یابی به حقوق احتمالی خود بخصوص مالکیت جلوگیری گردد و این گونه افراد جهت استیفای حق خودد از طریق محاکم با طرح دعاوی مشابه مثل خلع ید و اثبات مالکیت اقدام نمایند .

تصرف عدواني بمعني اعم، عبارت می باشد از خارج شدن مال از يد مالك يا قائم مقام قانوني او بدون رضاي وي و يا بدون مجوز قانوني. عدم رضاي مالك يا عدم اذن قانوني او موجب تحقق عدوان می باشد اين نوع تصرف در مادۀ 308 قانون مدني بيان شده و مفاد اين ماده از حديث «علي اليد ما اخذت حتي تؤديه» گرفته شده می باشد. موضوع تصرف عدوانی می باشد که این دعوا عبارت می باشد از دعوی متصرف سابق که دیگران بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف او خارج کرده و متصرف سابق اعاده تصرف خود را نسبت به این مال درخواست می نماید.

. در محاکم شهرستانهای کوچک که شغل اکثر افراد کشاورزی می باشد عمده دعاوی مربوط به اراضی کشاورزی با عنوان تتصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت و ممانعت از حق در محاکم قضایی اقامه گردد ، لذا محاکم اینگونه شهرها با مباحث راجع به تصرف عدوانی مزاحمت از و ممانعت از حق و مقررات مربوط به آن چه از جهت شکلی و چه از جهت ماهوی مرتباً مواجه می باشند.

تصرف عدوانی مثل سایر دعاوی دارای ارکان و شرایطی می باشد که با دعاوی همچون خلع ید و اثبات مالکیت مشابه هستند تفاوت دارد . در اینگونه دعاوی حاکم حق ورود در موضوع مالکیت طرفین را نداشته و صرفاً سبق و لحوق تصرفات شاکی و مشتکی عنه و عدوانی بودن تصرفات لاحقه را ملحوظ نظر قرار می دهد .

همانگونه که گفته گردید،خلع يد به معني اخص يعني رفع سلطه و تصرف غاصب از اموال توسط مالک و دعواي تصرف عدواني يعني رفع سلطه و تصرف غاصب توسط متصرف سابق، ارکان دعواي خلع يد اثبات مالکيت خواهان، تصرف خوانده و عدواني بودن تصرفات می باشد و ارکان دعواي تصرف عدواني سبق تصرفات خواهان، لحوق تصرفات خوانده وعدواني بودن تصرفات مي باشد، بنابراين اين دو دعوي کاملاً متفاوت بوده می باشد زیرا منشاء دعوای خلع ید غصب می باشد و هیچ قراردادی بین مالک و متصرف وجود ندارد در حالی که در دعوای تصرف عدوانی این حق متصرف می باشد که مورد طرفداری قرار گرفته می باشد. به بیانی دیگر، به اظهار دیگر شارع مقدس با تفکیک قایل شدن بین دو اصطلاح متصرف و مالک و یا متصرف و ملکیت بر هرکدام آثار حقوقی خاصی را بار نمودنو که هریک دارای ظرایف و پیچیدگی های خاصی می باشد .

در قوانین موضوعه مانیز بر اساس هرکدام از این دو منشاء حق )تصرف و ملکیت ( قانونگذار دو دعوا با آثار متفاوت پیش بینی نموده می باشد که یکی دعوای رفع تصرف عدوانی و دیگری همانا دعوی خلع ید می باشد، لذا اگر متضرر از تجاوز دیگری به حق مورد نظر، قصد طرح دعوی برای از میان بردن این تجاوز را داشته باشد بایستی قابل به تفکیک گردد به نحوی که اگر قصد او طرح دعوی خلع ید می باشد ملزم به اثبات مالکیت خود خواهد بود ، اما اگر مقصود و نظر وی طرح دعوای رفع تصرف عدوانی می باشد بایستی با به کارگیری ابزار لازم اقدام به اثبات تصرفات سابق خود نماید . پس آثار هریک از دعاوی فوق الذکر متفاوت از دیگری بوده و نیازمند بکارگیری ابزاری متفاوت می باشد. از این رو ضروری می باشد نه تنها در طرح دعواو صدور حکم از سوی محاکم بلکه در محافل و ادبیات حقوقی نیز به این جهات افتراق توجه گردد.

به همین مقصود مطالعه و تحلیل مقایسه ای این دو دعوا به مقصود تشخیص این جهات افتراق و تشابه بین آنها موضوع پژوهش حاضر می باشد در همین راستا،در این مختصر پژوهش آن چیز که در آغاز به آن پرداخته ایم شناسایی و معرفی دو دعوی خلع ید و تصرف عدوانی بوده می باشد ، بر همین اساس با مطالعه عناصر تشکیل دهنده دعاوی تصرف عدوانی و خلع ید و کنکاش در سیر تاریخی این دو دعوا کوشش در معرفی دعاوی حاضر داشته ایم.

در قسمت بعد نیز پس از دست یافتن به این مقدمات اقدام به مطالعه وجوه اشتراک و افتراق این دو دعوا از مناظر گوناگونی زیرا آیین رسیدگی ، مرجع رسیدگی و اجرای احکام نمودیم تا شاید با این اقدام بتوانیم چالش های جدیدی را در راه مطالعه این دعاوی پیش روی جامعه حقوقی قرار دهیم.

کلیات:

هدف اصلی از تملک اموال(چه منقول و غیر منقول) بهره‌برداری از منافع آن‌ها می باشد. پس مالکیت بدون وجود چنین هدفی، مفهوم و معنای عقلائی نخواهد داشت لذا تملک اشیاء به گونه کلی و مالکیت اموال چیزی نیست، غیر از طریق نیل به بهره گیری و بهره‌برداری از مال و منفعت آن، همراه بودن عرفی این مفاهیم(تملک و بهره‌گیری از مال) و پیوستگی آن‌ها به یکدیگر به قدری بدیهی می باشد که در نظر عرف هر یک اماره و قرینه‌ای بر وجود دیگری فرض شده می باشد. و بر مبنای همین پیوستگی و طرفداری از آن می باشد که در کنار دعاوی خلع ید که در واقع برای طرفداری از مالکیت وضع شده می باشد، دعاوی تحت عنوان دعاوی تصرف، و مانند مهمترین آنها تصرف رفع تصرف عدوانی برای طرفداری از یک تأسیس‌ حقوقی که همان حق تصرف مادی می باشد به وجود آمده می باشد. به بیانی دیگر خلع ید به لحاظ حقوقی عنوان دعوایی می باشد که مالک یک مال غیر منقول بطرفیت متصرف غیر قانونی مال خود اقامه می کند و از دادگاه می خواهد که به طریقه تصرف غیر مجاز متصرف پایان بخشیده و در این راه نیازمند اثبات مالکیت خود می باشد، در حالی که در دعوای تصرف عدوانی، حق، و مبنای طرفداری از آن منشأ تصرفات قبلي خواهان می باشد . تفاوت فوق الذکر که نه تنها در زمینه ماهوی بلکه در خصوص آئین رسیدگی و احقاق حق و اجرای احکام نیز موجد آثاری می باشد تماماً به واسطه ی تفکیک دو عنوان تصرف و مالکیت در دعاوی منقول می باشد که در پژوهش حاضر برآنیم ضمن مروری تفصیلی هر کدام از مفاهمی مذکور ابعاد حقوقی آثار و خصوصیات دعاوی تصرف و خلع ید را در رویکردی مقایسه ای تبیین کنیم.

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 137

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان